Strefy oświetlenia Ziemi
Geografia, klasa 6 · Ziemia
Najważniejsze w skrócie
Kula ziemska jest oświetlana nierównomiernie: w okolicach równika promienie słoneczne padają stromo, a przy biegunach bardzo ukośnie, więc ta sama porcja światła rozkłada się na większą powierzchnię. Dlatego wyróżniamy pięć stref oświetlenia: jedną międzyzwrotnikową, dwie umiarkowane i dwie podbiegunowe.
W strefie międzyzwrotnikowej, między zwrotnikami Raka i Koziorożca, Słońce dwa razy w roku góruje w zenicie, dni są zawsze mniej więcej równe nocom i jest gorąco. W strefach umiarkowanych — między zwrotnikami a kołami podbiegunowymi — Słońce nigdy nie góruje w zenicie, ale wyraźnie zmienia się długość dnia, dzięki czemu mamy cztery pory roku; tu leży Polska. W strefach podbiegunowych występuje dzień polarny, gdy Słońce nie zachodzi, i noc polarna, gdy nie wschodzi; panuje tam najzimniejszy klimat na Ziemi.
Pojęcia
- Ile jest stref oświetlenia?
- Pięć: międzyzwrotnikowa, dwie umiarkowane, dwie podbiegunowe.
- Strefa międzyzwrotnikowa
- Leży między zwrotnikami; Słońce góruje tu w zenicie.
- Zenit
- Punkt nad głową obserwatora; Słońce świeci wtedy pionowo.
- Strefa umiarkowana
- Między zwrotnikiem a kołem podbiegunowym; cztery pory roku.
- Strefa podbiegunowa
- Za kołem podbiegunowym; dzień i noc polarna.
- Dzień polarny
- Okres, gdy Słońce nie zachodzi.
- Noc polarna
- Okres, gdy Słońce nie wschodzi.
- W której strefie leży Polska?
- W strefie umiarkowanej półkuli północnej.
- Dlaczego przy biegunach jest zimno?
- Promienie padają bardzo ukośnie i słabo ogrzewają powierzchnię.
- Granice strefy międzyzwrotnikowej
- Zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca.
- Granice stref podbiegunowych
- Koła podbiegunowe: północne i południowe.
- Kąt padania promieni
- Im większy, tym mocniejsze ogrzanie powierzchni.
Sprawdź się
1. Ile stref oświetlenia wyróżniamy na Ziemi?
- Pięć
- Trzy
- Cztery
- Siedem
Pokaż odpowiedź
A. Pięć — Jedna międzyzwrotnikowa, dwie umiarkowane, dwie podbiegunowe.
2. Co to jest dzień polarny?
- Okres, gdy Słońce nie zachodzi
- Najdłuższy dzień lata, 22 czerwca
- Dzień bez chmur
- Doba na biegunie
Pokaż odpowiedź
A. Okres, gdy Słońce nie zachodzi — Występuje za kołem podbiegunowym.
3. Jaka jest długość dnia w strefie międzyzwrotnikowej?
- Przez cały rok podobna do długości nocy
- Bardzo zmienna w ciągu roku, jak w Polsce
- Zawsze 6 godzin
- Latem 20 godzin
Pokaż odpowiedź
A. Przez cały rok podobna do długości nocy — Nie ma tam wyraźnych pór roku.
4. Gdzie występuje noc polarna?
- W strefach podbiegunowych
- Na równiku
- W Polsce
- W strefie międzyzwrotnikowej
Pokaż odpowiedź
A. W strefach podbiegunowych — Noc polarna, gdy Słońce nie wschodzi, zdarza się w strefach podbiegunowych. Na równiku dzień i noc trwają zawsze po około 12 godzin.
5. Która strefa jest najzimniejsza?
- Podbiegunowa
- Umiarkowana
- Międzyzwrotnikowa
- Wszystkie tak samo
Pokaż odpowiedź
A. Podbiegunowa — Promienie padają tam najbardziej ukośnie.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami