Ruchy Ziemi
Geografia, klasa 6 · Ziemia
Najważniejsze w skrócie
Ziemia wykonuje jednocześnie dwa ruchy. Ruch obrotowy to obrót wokół własnej osi, trwający około 24 godzin. Jego skutkiem jest następstwo dnia i nocy, pozorna wędrówka Słońca po niebie ze wschodu na zachód oraz podział świata na strefy czasowe. Ziemia obraca się z zachodu na wschód, dlatego dzień zaczyna się najwcześniej na wschodzie.
Ruch obiegowy to krążenie Ziemi wokół Słońca, trwające około 365 dni i 6 godzin — te dodatkowe godziny zbierają się co cztery lata w jeden dodatkowy dzień roku przestępnego. Oś ziemska jest nachylona do płaszczyzny orbity, dlatego półkule są oświetlane raz mocniej, raz słabiej i mamy pory roku. Cztery szczególne dni to: 21 marca (równonoc wiosenna), 22 czerwca (początek lata na półkuli północnej, najdłuższy dzień), 23 września (równonoc jesienna) i 22 grudnia (początek zimy, najkrótszy dzień).
Pojęcia
- Ruch obrotowy
- Obrót Ziemi wokół własnej osi, trwa około 24 godzin.
- Ruch obiegowy
- Krążenie Ziemi wokół Słońca, trwa około 365 dni i 6 godzin.
- Skutek ruchu obrotowego
- Dzień i noc, strefy czasowe, pozorna wędrówka Słońca.
- Skutek ruchu obiegowego
- Pory roku i zmienna długość dnia.
- Kierunek obrotu Ziemi
- Z zachodu na wschód.
- Rok przestępny
- Rok z 366 dniami, co cztery lata.
- Nachylenie osi ziemskiej
- Około 23,5° — powoduje pory roku.
- 21 marca
- Równonoc wiosenna — dzień równy nocy.
- 22 czerwca
- Najdłuższy dzień na półkuli północnej.
- 23 września
- Równonoc jesienna.
- 22 grudnia
- Najkrótszy dzień na półkuli północnej.
- Strefy czasowe
- Podział Ziemi na 24 pasy o wspólnym czasie.
Sprawdź się
1. Ile trwa pełny obrót Ziemi wokół osi?
- Około 24 godzin
- Około 12 godzin
- Około 365 dni
- Około miesiąca
Pokaż odpowiedź
A. Około 24 godzin — Pełny obrót wokół osi trwa około 24 godzin i nazywamy go dobą. Około 365 dni trwa obieg wokół Słońca.
2. Co jest skutkiem ruchu obiegowego?
- Pory roku
- Dzień i noc
- Przypływy morza
- Trzęsienia ziemi
Pokaż odpowiedź
A. Pory roku — Wraz z nachyleniem osi ziemskiej.
3. Co dzieje się 21 marca?
- Dzień jest równy nocy
- Jest najdłuższy dzień
- Jest najkrótszy dzień
- Zaczyna się zima
Pokaż odpowiedź
A. Dzień jest równy nocy — 21 marca wypada równonoc wiosenna, dzień jest równy nocy. Najdłuższy dzień przypada dopiero 22 czerwca.
4. Kiedy na półkuli południowej jest lato?
- W grudniu i styczniu
- W czerwcu, lipcu i sierpniu
- W marcu
- We wrześniu
Pokaż odpowiedź
A. W grudniu i styczniu — Pory roku są odwrotne niż u nas.
5. Pory roku są skutkiem:
- ruchu obrotowego wokół własnej osi
- ruchu obiegowego i nachylenia osi
- zmiany odległości od Słońca
- zaćmień
Pokaż odpowiedź
B. ruchu obiegowego i nachylenia osi — Kąt padania promieni zmienia się w ciągu roku.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami