Współrzędne geograficzne

Każdemu miejscu na Ziemi można przypisać dokładny adres — współrzędne geograficzne. Tworzą je dwie liczby: szerokość geograficzna, czyli odległość kątowa od równika, oraz długość geograficzna, czyli odległość kątowa od południka zerowego. Szerokość podajemy z literą N (północna) lub S (południowa), a długość z literą E (wschodnia) lub W (zachodnia).

Siatkę pomocniczą tworzą równoleżniki i południki. Równoleżniki są okręgami równoległymi do równika i mają różną długość — najdłuższy jest równik (0°), a im bliżej biegunów, tym krótsze. Południki to półokręgi łączące oba bieguny; wszystkie mają tę samą długość. Współrzędne zapisujemy w stopniach i minutach, na przykład Warszawa leży na 52°13′N i 21°01′E. Znając współrzędne, można odnaleźć każdy punkt na globusie, mapie czy w nawigacji satelitarnej GPS.

Współrzędne geograficzne

Para liczb określająca dokładne położenie punktu na Ziemi.

Szerokość geograficzna Warszawy

Około 52°N.

Długość geograficzna Warszawy

Około 21°E.

Równoleżnik

Okrąg równoległy do równika.

Południk

Półokrąg łączący biegun północny z południowym.

Najdłuższy równoleżnik

Równik — 0° szerokości geograficznej.

Litery przy szerokości

N — północna, S — południowa.

Litery przy długości

E — wschodnia, W — zachodnia.

Zwrotnik Raka

Równoleżnik 23°26′N.

Zwrotnik Koziorożca

Równoleżnik 23°26′S.

Koło podbiegunowe północne

Równoleżnik 66°34′N.

GPS

System nawigacji satelitarnej podający współrzędne.

1. Co określają współrzędne geograficzne?

1. Dokładne położenie punktu na Ziemi
2. Wysokość punktu nad poziomem morza
3. Odległość w kilometrach
4. Powierzchnię kraju

2. Który równoleżnik jest najdłuższy?

1. Równik
2. Zwrotnik Raka
3. Koło podbiegunowe
4. Równoleżnik 60°N

3. Na jakiej szerokości leży zwrotnik Raka?

1. 23°26′N
2. 23°26′S
3. 66°34′N
4. 0°

4. Do czego służy GPS?

1. Do wyznaczania współrzędnych z pomocą satelitów
2. Do pomiaru temperatury
3. Do rysowania map ręcznych
4. Do mierzenia głębokości oceanów za pomocą sonaru

5. Punkt o współrzędnych 52°N, 21°E leży:

1. w Polsce
2. w Brazylii
3. w Australii
4. w Kanadzie