Energetyka i transformacja energetyczna
Geografia, klasa 7 · Polska
Najważniejsze w skrócie
Miks energetyczny to zestaw źródeł, z których kraj wytwarza prąd. Polski miks przez dziesięciolecia opierał się na węglu — w elektrowniach cieplnych spala się go, by podgrzać wodę, a para napędza turbiny. Taka energetyka jest tania w budowie, ale emituje dwutlenek węgla oraz pyły, które zimą tworzą smog.
Dlatego trwa transformacja energetyczna: stopniowe przechodzenie na źródła odnawialne i niskoemisyjne. Szybko rośnie liczba farm wiatrowych na Pomorzu i instalacji fotowoltaicznych na dachach domów. Powstają morskie farmy wiatrowe na Bałtyku, a w planach jest pierwsza polska elektrownia jądrowa. Wykorzystujemy też biomasę i biogaz z odpadów rolnych. Odnawialne źródła mają wadę — produkują nierówno, zależnie od wiatru i słońca — więc potrzebne są magazyny energii oraz elektrownie szczytowo-pompowe, które w nocy pompują wodę do górnego zbiornika, a w szczycie zapotrzebowania spuszczają ją przez turbiny. Najtańszą energią pozostaje ta, której nie zużyjemy: termomodernizacja budynków i energooszczędny sprzęt.

Pojęcia
- Miks energetyczny
- Zestaw źródeł, z których kraj wytwarza energię.
- Elektrownia cieplna
- Spala paliwo, para napędza turbiny.
- Transformacja energetyczna
- Przechodzenie z paliw kopalnych na źródła czyste.
- Farma wiatrowa
- Zespół turbin wiatrowych produkujących prąd.
- Fotowoltaika
- Panele zamieniające światło słoneczne w prąd.
- Biomasa
- Paliwo z materii roślinnej i odpadów rolnych.
- Biogaz
- Gaz powstający z rozkładu odpadów organicznych.
- Morskie farmy wiatrowe
- Turbiny stawiane na Bałtyku — silniejszy i stalszy wiatr.
- Elektrownia szczytowo-pompowa
- Magazynuje energię, pompując wodę do górnego zbiornika.
- Wada energii ze słońca i wiatru
- Produkcja jest nierówna, zależy od pogody.
- Smog
- Mieszanina dymu i mgły, groźna dla zdrowia.
- Termomodernizacja
- Ocieplenie budynku zmniejszające zużycie energii.
Sprawdź się
1. Czym jest miks energetyczny?
- Zestawem źródeł energii w kraju
- Rodzajem paliwa
- Typem elektrowni
- Ceną prądu
Pokaż odpowiedź
A. Zestawem źródeł energii w kraju — Polski opiera się głównie na węglu.
2. Czym jest fotowoltaika?
- Zamianą światła słonecznego w prąd
- Podgrzewaniem wody słońcem
- Produkcją prądu z wiatru
- Spalaniem biomasy
Pokaż odpowiedź
A. Zamianą światła słonecznego w prąd — Panele montuje się na dachach.
3. Jak działa elektrownia szczytowo-pompowa?
- Nocą pompuje wodę w górę, w szczycie ją spuszcza
- Spala węgiel tylko wieczorem
- Wykorzystuje pływy morskie
- Magazynuje prąd w akumulatorach
Pokaż odpowiedź
A. Nocą pompuje wodę w górę, w szczycie ją spuszcza — To sposób magazynowania energii.
4. Jaką zaletę ma energetyka jądrowa?
- Nie emituje dwutlenku węgla przy produkcji
- Jest bardzo tania w budowie
- Nie wytwarza odpadów
- Działa tylko latem
Pokaż odpowiedź
A. Nie emituje dwutlenku węgla przy produkcji — Problemem są odpady promieniotwórcze.
5. Największym źródłem energii elektrycznej w Polsce jest:
- wiatr
- węgiel
- atom
- woda
Pokaż odpowiedź
B. węgiel — Choć jego udział systematycznie spada.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami