Energetyka i transformacja energetyczna

Geografia, klasa 7 · Polska

Najważniejsze w skrócie

Miks energetyczny to zestaw źródeł, z których kraj wytwarza prąd. Polski miks przez dziesięciolecia opierał się na węglu — w elektrowniach cieplnych spala się go, by podgrzać wodę, a para napędza turbiny. Taka energetyka jest tania w budowie, ale emituje dwutlenek węgla oraz pyły, które zimą tworzą smog.

Dlatego trwa transformacja energetyczna: stopniowe przechodzenie na źródła odnawialne i niskoemisyjne. Szybko rośnie liczba farm wiatrowych na Pomorzu i instalacji fotowoltaicznych na dachach domów. Powstają morskie farmy wiatrowe na Bałtyku, a w planach jest pierwsza polska elektrownia jądrowa. Wykorzystujemy też biomasę i biogaz z odpadów rolnych. Odnawialne źródła mają wadę — produkują nierówno, zależnie od wiatru i słońca — więc potrzebne są magazyny energii oraz elektrownie szczytowo-pompowe, które w nocy pompują wodę do górnego zbiornika, a w szczycie zapotrzebowania spuszczają ją przez turbiny. Najtańszą energią pozostaje ta, której nie zużyjemy: termomodernizacja budynków i energooszczędny sprzęt.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Schemat budowy turbiny wiatrowej
Budowa turbiny wiatrowej (schemat) (Autor: Arne Nordmann ( norro ), CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Miks energetyczny
Zestaw źródeł, z których kraj wytwarza energię.
Elektrownia cieplna
Spala paliwo, para napędza turbiny.
Transformacja energetyczna
Przechodzenie z paliw kopalnych na źródła czyste.
Farma wiatrowa
Zespół turbin wiatrowych produkujących prąd.
Fotowoltaika
Panele zamieniające światło słoneczne w prąd.
Biomasa
Paliwo z materii roślinnej i odpadów rolnych.
Biogaz
Gaz powstający z rozkładu odpadów organicznych.
Morskie farmy wiatrowe
Turbiny stawiane na Bałtyku — silniejszy i stalszy wiatr.
Elektrownia szczytowo-pompowa
Magazynuje energię, pompując wodę do górnego zbiornika.
Wada energii ze słońca i wiatru
Produkcja jest nierówna, zależy od pogody.
Smog
Mieszanina dymu i mgły, groźna dla zdrowia.
Termomodernizacja
Ocieplenie budynku zmniejszające zużycie energii.

Sprawdź się

1. Czym jest miks energetyczny?

  1. Zestawem źródeł energii w kraju
  2. Rodzajem paliwa
  3. Typem elektrowni
  4. Ceną prądu
Pokaż odpowiedź

A. Zestawem źródeł energii w kraju — Polski opiera się głównie na węglu.

2. Czym jest fotowoltaika?

  1. Zamianą światła słonecznego w prąd
  2. Podgrzewaniem wody słońcem
  3. Produkcją prądu z wiatru
  4. Spalaniem biomasy
Pokaż odpowiedź

A. Zamianą światła słonecznego w prąd — Panele montuje się na dachach.

3. Jak działa elektrownia szczytowo-pompowa?

  1. Nocą pompuje wodę w górę, w szczycie ją spuszcza
  2. Spala węgiel tylko wieczorem
  3. Wykorzystuje pływy morskie
  4. Magazynuje prąd w akumulatorach
Pokaż odpowiedź

A. Nocą pompuje wodę w górę, w szczycie ją spuszcza — To sposób magazynowania energii.

4. Jaką zaletę ma energetyka jądrowa?

  1. Nie emituje dwutlenku węgla przy produkcji
  2. Jest bardzo tania w budowie
  3. Nie wytwarza odpadów
  4. Działa tylko latem
Pokaż odpowiedź

A. Nie emituje dwutlenku węgla przy produkcji — Problemem są odpady promieniotwórcze.

5. Największym źródłem energii elektrycznej w Polsce jest:

  1. wiatr
  2. węgiel
  3. atom
  4. woda
Pokaż odpowiedź

B. węgiel — Choć jego udział systematycznie spada.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami