Transport i komunikacja

Geografia, klasa 7 · Polska

Najważniejsze w skrócie

Transport przewozi ludzi i towary, a od jego sprawności zależy rozwój gospodarki. W Polsce zdecydowanie przeważa transport samochodowy — jest elastyczny, dowozi ładunek „od drzwi do drzwi", ale zatłoczone drogi i emisje spalin to jego słabe strony. Przez ostatnie lata powstała gęsta sieć autostrad i dróg ekspresowych łącząca największe miasta.

Transport kolejowy jest tańszy przy dużych ładunkach i znacznie mniej szkodliwy dla środowiska; szybko rozwijają się połączenia między dużymi miastami. Transport lotniczy obsługuje głównie pasażerów na dalekich trasach — największym portem jest Lotnisko Chopina w Warszawie. Transport morski opiera się na portach w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu, a żegluga śródlądowa, mimo Odry i Wisły, ma u nas niewielkie znaczenie, bo rzeki są słabo przystosowane. Rurociągami i liniami wysokiego napięcia przesyłamy ropę, gaz i prąd. Coraz ważniejszy staje się transport intermodalny, w którym ten sam kontener jedzie koleją, statkiem i samochodem bez przeładunku towaru.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Autostrada z rozdzielonymi jezdniami
Autostrada (Autor: Kolanin, Public domain, źródło)

Pojęcia

Transport samochodowy
Najpopularniejszy w Polsce; dowozi towar od drzwi do drzwi.
Autostrada
Droga szybkiego ruchu z dwiema jezdniami i węzłami.
Droga ekspresowa
Szybka droga bezkolizyjna, tańsza od autostrady.
Zaleta transportu kolejowego
Tani przy dużych ładunkach i mało szkodliwy dla środowiska.
Transport lotniczy
Najszybszy, ale drogi — głównie pasażerowie i towary lekkie.
Lotnisko Chopina
Największy port lotniczy Polski, w Warszawie.
Polskie porty morskie
Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Świnoujście.
Żegluga śródlądowa
Transport po rzekach i kanałach; w Polsce słabo rozwinięty.
Rurociąg
Instalacja do przesyłania ropy lub gazu.
Transport intermodalny
Przewóz kontenera kilkoma środkami bez przeładunku towaru.
Węzeł komunikacyjny
Miejsce krzyżowania się ważnych szlaków transportu.
Wada transportu samochodowego
Korki, hałas i emisja spalin.

Sprawdź się

1. Który rodzaj transportu przeważa w Polsce?

  1. Samochodowy
  2. Kolejowy
  3. Lotniczy
  4. Śródlądowy
Pokaż odpowiedź

A. Samochodowy — Jest najbardziej elastyczny.

2. Kiedy opłaca się transport kolejowy?

  1. Przy dużych ładunkach na dalekie trasy
  2. Przy małych przesyłkach do domu
  3. Przy przewozie ludzi do sąsiedniej wsi
  4. Przy transporcie na 2 km
Pokaż odpowiedź

A. Przy dużych ładunkach na dalekie trasy — Pociąg zabiera naraz ogromny ładunek, więc na dalekich trasach koszt przewozu tony jest niski, a emisje małe. Na dwa kilometry kolej się nie opłaca, bo sam przeładunek trwa dłużej niż przejazd.

3. Do czego służą rurociągi?

  1. Do przesyłania ropy i gazu
  2. Do przewozu kontenerów
  3. Do transportu ludzi
  4. Do przesyłu prądu
Pokaż odpowiedź

A. Do przesyłania ropy i gazu — Prąd płynie liniami wysokiego napięcia.

4. Jak transport wpływa na rozwój regionu?

  1. Dobre połączenia przyciągają inwestycje
  2. Nie ma żadnego wpływu
  3. Spowalnia rozwój
  4. Zmniejsza liczbę mieszkańców
Pokaż odpowiedź

A. Dobre połączenia przyciągają inwestycje — Firmy wybierają miejsca dobrze skomunikowane.

5. Największy port lotniczy w Polsce to:

  1. Kraków-Balice
  2. Warszawa-Okęcie
  3. Gdańsk-Rębiechowo
  4. Katowice-Pyrzowice
Pokaż odpowiedź

B. Warszawa-Okęcie — Lotnisko Chopina w Warszawie odprawia najwięcej pasażerów w kraju i jest głównym portem przesiadkowym. Kraków-Balice jest drugi, ale obsługuje mniej więcej o połowę mniej podróżnych.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami