Transport i komunikacja
Geografia, klasa 7 · Polska
Najważniejsze w skrócie
Transport przewozi ludzi i towary, a od jego sprawności zależy rozwój gospodarki. W Polsce zdecydowanie przeważa transport samochodowy — jest elastyczny, dowozi ładunek „od drzwi do drzwi", ale zatłoczone drogi i emisje spalin to jego słabe strony. Przez ostatnie lata powstała gęsta sieć autostrad i dróg ekspresowych łącząca największe miasta.
Transport kolejowy jest tańszy przy dużych ładunkach i znacznie mniej szkodliwy dla środowiska; szybko rozwijają się połączenia między dużymi miastami. Transport lotniczy obsługuje głównie pasażerów na dalekich trasach — największym portem jest Lotnisko Chopina w Warszawie. Transport morski opiera się na portach w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Świnoujściu, a żegluga śródlądowa, mimo Odry i Wisły, ma u nas niewielkie znaczenie, bo rzeki są słabo przystosowane. Rurociągami i liniami wysokiego napięcia przesyłamy ropę, gaz i prąd. Coraz ważniejszy staje się transport intermodalny, w którym ten sam kontener jedzie koleją, statkiem i samochodem bez przeładunku towaru.

Pojęcia
- Transport samochodowy
- Najpopularniejszy w Polsce; dowozi towar od drzwi do drzwi.
- Autostrada
- Droga szybkiego ruchu z dwiema jezdniami i węzłami.
- Droga ekspresowa
- Szybka droga bezkolizyjna, tańsza od autostrady.
- Zaleta transportu kolejowego
- Tani przy dużych ładunkach i mało szkodliwy dla środowiska.
- Transport lotniczy
- Najszybszy, ale drogi — głównie pasażerowie i towary lekkie.
- Lotnisko Chopina
- Największy port lotniczy Polski, w Warszawie.
- Polskie porty morskie
- Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Świnoujście.
- Żegluga śródlądowa
- Transport po rzekach i kanałach; w Polsce słabo rozwinięty.
- Rurociąg
- Instalacja do przesyłania ropy lub gazu.
- Transport intermodalny
- Przewóz kontenera kilkoma środkami bez przeładunku towaru.
- Węzeł komunikacyjny
- Miejsce krzyżowania się ważnych szlaków transportu.
- Wada transportu samochodowego
- Korki, hałas i emisja spalin.
Sprawdź się
1. Który rodzaj transportu przeważa w Polsce?
- Samochodowy
- Kolejowy
- Lotniczy
- Śródlądowy
Pokaż odpowiedź
A. Samochodowy — Jest najbardziej elastyczny.
2. Kiedy opłaca się transport kolejowy?
- Przy dużych ładunkach na dalekie trasy
- Przy małych przesyłkach do domu
- Przy przewozie ludzi do sąsiedniej wsi
- Przy transporcie na 2 km
Pokaż odpowiedź
A. Przy dużych ładunkach na dalekie trasy — Pociąg zabiera naraz ogromny ładunek, więc na dalekich trasach koszt przewozu tony jest niski, a emisje małe. Na dwa kilometry kolej się nie opłaca, bo sam przeładunek trwa dłużej niż przejazd.
3. Do czego służą rurociągi?
- Do przesyłania ropy i gazu
- Do przewozu kontenerów
- Do transportu ludzi
- Do przesyłu prądu
Pokaż odpowiedź
A. Do przesyłania ropy i gazu — Prąd płynie liniami wysokiego napięcia.
4. Jak transport wpływa na rozwój regionu?
- Dobre połączenia przyciągają inwestycje
- Nie ma żadnego wpływu
- Spowalnia rozwój
- Zmniejsza liczbę mieszkańców
Pokaż odpowiedź
A. Dobre połączenia przyciągają inwestycje — Firmy wybierają miejsca dobrze skomunikowane.
5. Największy port lotniczy w Polsce to:
- Kraków-Balice
- Warszawa-Okęcie
- Gdańsk-Rębiechowo
- Katowice-Pyrzowice
Pokaż odpowiedź
B. Warszawa-Okęcie — Lotnisko Chopina w Warszawie odprawia najwięcej pasażerów w kraju i jest głównym portem przesiadkowym. Kraków-Balice jest drugi, ale obsługuje mniej więcej o połowę mniej podróżnych.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami