Ochrona przyrody w Polsce
Geografia, klasa 7 · Polska
Najważniejsze w skrócie
Ochrona przyrody to działania chroniące gatunki, siedliska i krajobrazy przed zniszczeniem. W Polsce najwyższą formą jest park narodowy — obszar powyżej tysiąca hektarów o szczególnych wartościach przyrodniczych, gdzie obowiązują ścisłe zasady zwiedzania. Mamy 23 parki narodowe; najstarsze to Białowieski i Pieniński, a największy — Biebrzański, chroniący rozległe bagna i ptactwo.
Niższe formy ochrony to rezerwaty przyrody (mniejsze, chronią pojedynczy obiekt lub fragment ekosystemu), parki krajobrazowe (chronią krajobraz, ale pozwalają tam mieszkać i gospodarować), obszary chronionego krajobrazu oraz pomniki przyrody — pojedyncze drzewa, głazy czy skałki. Do tego dochodzi europejska sieć Natura 2000, chroniąca najcenniejsze siedliska i gatunki w całej Unii. Ochroną gatunkową objęte są między innymi żubr, wilk, ryś i bocian czarny. Żubr jest przykładem udanej restytucji: gatunek wyginął na wolności, ale odtworzono go z osobników hodowanych w ogrodach zoologicznych i wypuszczono z powrotem do Puszczy Białowieskiej.
Pojęcia
- Ochrona przyrody
- Działania chroniące gatunki, siedliska i krajobrazy.
- Park narodowy
- Najwyższa forma ochrony — obszar ponad 1000 ha o wyjątkowej przyrodzie.
- Liczba parków narodowych w Polsce
- 23.
- Największy park narodowy
- Biebrzański — chroni rozległe bagna i ptactwo.
- Rezerwat przyrody
- Mniejszy obszar chroniący fragment ekosystemu lub obiekt.
- Park krajobrazowy
- Chroni krajobraz, ale pozwala mieszkać i gospodarować.
- Pomnik przyrody
- Pojedyncze cenne drzewo, głaz lub skałka.
- Natura 2000
- Europejska sieć obszarów chroniących cenne siedliska i gatunki.
- Ochrona gatunkowa
- Zakaz zabijania i niszczenia siedlisk wybranych gatunków.
- Restytucja gatunku
- Odtworzenie gatunku i przywrócenie go naturze.
- Żubr
- Gatunek odtworzony z hodowli, symbol polskiej ochrony przyrody.
- Zasada zwiedzania parku narodowego
- Poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych szlakach.
Sprawdź się
1. Która forma ochrony przyrody jest w Polsce najwyższa?
- Park narodowy
- Park krajobrazowy
- Pomnik przyrody
- Obszar chronionego krajobrazu
Pokaż odpowiedź
A. Park narodowy — Obowiązują tam najostrzejsze zasady.
2. Jaka jest minimalna powierzchnia parku narodowego?
- Ponad 1000 hektarów
- Ponad 10 hektarów
- Ponad 100 000 hektarów
- Nie ma minimum
Pokaż odpowiedź
A. Ponad 1000 hektarów — Ustawa wymaga, by park narodowy miał ponad 1000 hektarów, bo chroni cały fragment krajobrazu. Mniejsze cenne obszary obejmuje się rezerwatem, nie parkiem.
3. Czym jest sieć Natura 2000?
- Europejską siecią obszarów chroniących siedliska i gatunki
- Programem sadzenia lasów
- Siecią obserwatoriów pogody
- Rejestrem zwierząt domowych
Pokaż odpowiedź
A. Europejską siecią obszarów chroniących siedliska i gatunki — Obejmuje całą Unię Europejską.
4. Jak należy zwiedzać park narodowy?
- Poruszając się po wyznaczonych szlakach
- Skracając drogę na przełaj
- Rozpalając ogniska
- Zbierając rośliny chronione
Pokaż odpowiedź
A. Poruszając się po wyznaczonych szlakach — W parku chodzi się wyznaczonymi szlakami, bo dzięki temu zwierzęta i rośliny mają spokój poza wąskim pasem. Skracanie drogi na przełaj wydeptuje runo i płoszy zwierzęta.
5. Ile jest parków narodowych w Polsce?
- 13
- 18
- 23
- 30
Pokaż odpowiedź
C. 23 — Najmłodszy to Park Narodowy Ujście Warty.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami