Usługi i gospodarka cyfrowa
Geografia, klasa 7 · Polska
Najważniejsze w skrócie
Usługi to działalność, która nie wytwarza rzeczy, lecz zaspokaja potrzeby ludzi: sklep, szkoła, przychodnia, bank, warsztat, hotel. Tworzą one trzeci sektor gospodarki i pracuje w nich dziś większość Polaków. Dzielimy je na publiczne, finansowane przez państwo lub samorząd (edukacja, ochrona zdrowia, bezpieczeństwo), oraz komercyjne, nastawione na zysk (handel, turystyka, finanse).
Rozmieszczenie usług zależy od liczby mieszkańców — najwięcej jest ich w dużych miastach, które obsługują też okoliczne gminy; mówimy wtedy o roli ośrodka usługowego. W ostatnich latach najszybciej rosną usługi związane z informacją: telekomunikacja, informatyka i handel internetowy. Rozwinęły się centra logistyczne przy węzłach dróg — magazyny, z których paczki trafiają do klientów. Powszechny dostęp do internetu szerokopasmowego pozwala pracować zdalnie i korzystać z e-usług urzędowych, choć na wsi jakość sieci bywa jeszcze gorsza niż w miastach.

Pojęcia
- Usługi
- Działalność zaspokajająca potrzeby ludzi, bez wytwarzania rzeczy.
- Trzeci sektor gospodarki
- Sektor usług — dziś największy w Polsce.
- Usługi publiczne
- Edukacja, zdrowie, bezpieczeństwo — finansowane ze środków publicznych.
- Usługi komercyjne
- Handel, turystyka, finanse — nastawione na zysk.
- Ośrodek usługowy
- Miasto obsługujące usługami okoliczne tereny.
- Centrum logistyczne
- Magazyn przy węźle dróg, skąd rozwożone są towary.
- Handel internetowy
- Sprzedaż i zakupy przez internet.
- Internet szerokopasmowy
- Szybkie łącze umożliwiające pracę i naukę zdalną.
- E-usługi
- Sprawy urzędowe i bankowe załatwiane przez internet.
- Praca zdalna
- Praca wykonywana poza siedzibą firmy, przez sieć.
- Dlaczego usług jest więcej w miastach?
- Bo mieszka tam więcej klientów.
- Wykluczenie cyfrowe
- Brak dostępu do internetu lub umiejętności korzystania z niego.
Sprawdź się
1. Czym są usługi?
- Działalnością zaspokajającą potrzeby ludzi
- Produkcją towarów
- Uprawą roślin
- Wydobyciem surowców
Pokaż odpowiedź
A. Działalnością zaspokajającą potrzeby ludzi — Nie wytwarzają rzeczy materialnych.
2. Która usługa jest komercyjna?
- Bank
- Straż pożarna
- Szpital publiczny
- Szkoła podstawowa
Pokaż odpowiedź
A. Bank — Bank świadczy usługi dla zysku i sam ustala ceny, więc jest usługą komercyjną. Szkoła podstawowa i szpital publiczny są finansowane z podatków, dlatego zalicza się je do usług niekomercyjnych.
3. Która branża usług rośnie dziś najszybciej?
- Informatyka i handel internetowy
- Kowalstwo
- Rymarstwo
- Wypożyczalnie kaset
Pokaż odpowiedź
A. Informatyka i handel internetowy — Najszybciej rosną informatyka i handel internetowy, bo coraz więcej spraw załatwiamy przez sieć. Wypożyczalnie kaset niemal zniknęły, wyparte właśnie przez usługi cyfrowe.
4. Czym jest wykluczenie cyfrowe?
- Brakiem dostępu do internetu lub umiejętności
- Zakazem korzystania z sieci
- Awarią serwera
- Brakiem prądu
Pokaż odpowiedź
A. Brakiem dostępu do internetu lub umiejętności — Częstsze na terenach wiejskich i wśród seniorów.
5. Gdzie dostęp do szybkiego internetu bywa gorszy?
- Na terenach wiejskich
- W centrach miast
- W biurowcach
- Na uczelniach
Pokaż odpowiedź
A. Na terenach wiejskich — Sieć buduje się tam wolniej.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami