Bliski Wschód

Geografia, klasa 8 · Azja

Najważniejsze w skrócie

Bliski Wschód to region na styku Azji, Afryki i Europy, obejmujący Półwysep Arabski i kraje wokół Zatoki Perskiej. Panuje tam gorący klimat zwrotnikowy suchy: opady są znikome, a rzeki stałe niemal nie występują — wyjątkiem jest Mezopotamia między Tygrysem a Eufratem, kolebka najstarszych cywilizacji. Wodę pozyskuje się z oaz, ze studni głębinowych oraz przez odsalanie wody morskiej, co jest bardzo kosztowne.

Region skupia największe na świecie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Ich eksport, koordynowany między innymi przez organizację krajów eksportujących ropę, wzbogacił państwa Zatoki Perskiej i pozwolił zbudować nowoczesne miasta, takie jak Dubaj, z lotniskami i wieżowcami na pustyni. Gospodarki te są jednak zależne od jednego surowca, dlatego inwestują w turystykę, usługi i energię słoneczną. Bliski Wschód pozostaje też obszarem napięć: o dostęp do wody, granice i ropę toczą się konflikty, które wywołują migracje i sprawiają, że przez cieśninę Ormuz i szlaki morskie regionu przepływa strategicznie ważna część światowego handlu.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Wieżowce Dubaju
Dubaj (Autor: Tim Reckmann from Hamm, Deutschland, CC BY-SA 3.0, źródło)

Pojęcia

Bliski Wschód
Region na styku Azji, Afryki i Europy, z Półwyspem Arabskim.
Klimat Półwyspu Arabskiego
Zwrotnikowy suchy — gorący, z bardzo małymi opadami.
Mezopotamia
Kraina między Tygrysem a Eufratem, kolebka cywilizacji.
Oazy Półwyspu Arabskiego
Miejsca na pustyni z dostępem do wody i roślinnością.
Odsalanie wody morskiej
Kosztowny sposób pozyskiwania wody pitnej z morza.
Zatoka Perska
Akwen otoczony krajami o największych złożach ropy.
Wydobycie ropy
Podstawa gospodarki krajów Zatoki Perskiej.
OPEC
Organizacja krajów eksportujących ropę naftową.
Dubaj
Nowoczesne miasto wzniesione na pustyni dzięki dochodom z ropy.
Monokultura surowcowa
Gospodarka oparta na jednym surowcu — ryzykowna przy spadku cen.
Cieśnina Ormuz
Wąskie przejście, którym płynie znaczna część światowej ropy.
Konflikty na Bliskim Wschodzie
Spory o wodę, granice i surowce; powodują migracje.

Sprawdź się

1. Gdzie leży Bliski Wschód?

  1. Na styku Azji, Afryki i Europy
  2. W środkowej Ameryce
  3. Na Dalekim Wschodzie
  4. W Oceanii
Pokaż odpowiedź

A. Na styku Azji, Afryki i Europy — Obejmuje Półwysep Arabski.

2. Który kraj Bliskiego Wschodu jest czołowym eksporterem skroplonego gazu ziemnego?

  1. Katar
  2. Jordania
  3. Liban
  4. Izrael
Pokaż odpowiedź

A. Katar — Katar wydobywa gaz ze złoża w Zatoce Perskiej i wysyła go gazowcami na cały świat.

3. Dzięki czemu powstał nowoczesny Dubaj?

  1. Dzięki dochodom z ropy naftowej
  2. Dzięki rolnictwu
  3. Dzięki rybołówstwu
  4. Dzięki wydobyciu węgla
Pokaż odpowiedź

A. Dzięki dochodom z ropy naftowej — Zbudowano go na pustyni.

4. O co toczą się konflikty na Bliskim Wschodzie?

  1. O wodę, granice i surowce
  2. O szlaki kolejowe
  3. O prawa połowowe na Bałtyku
  4. O lasy
Pokaż odpowiedź

A. O wodę, granice i surowce — Powodują migracje ludności.

5. Największe zasoby ropy naftowej znajdują się wokół:

  1. Zatoki Meksykańskiej
  2. Zatoki Perskiej
  3. Morza Bałtyckiego
  4. Zatoki Gwinejskiej
Pokaż odpowiedź

B. Zatoki Perskiej — Arabia Saudyjska, Irak, Iran, Kuwejt.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami