Oceania i wyspy Pacyfiku

Geografia, klasa 8 · Australia i Oceania

Najważniejsze w skrócie

Oceania to tysiące wysp rozrzuconych po Oceanie Spokojnym, tradycyjnie dzielonych na trzy grupy: Melanezję, Mikronezję i Polinezję. Wyspy powstały na dwa sposoby. Wulkaniczne wyrastają z dna oceanu, są górzyste i mają żyzne gleby; koralowe budują z wapiennych szkieletów kolonie korali, tworząc niskie atole — pierścienie raf otaczające lagunę. Największym państwem regionu jest Nowa Zelandia, kraj gór, gejzerów i wulkanów.

Życie na wyspach kształtuje izolacja i ocean. Gospodarka opiera się na rybołówstwie, uprawie palmy kokosowej oraz turystyce; wiele państw utrzymuje się także z opłat za prawo do połowów w swoich wodach. Największym zagrożeniem jest wzrost poziomu morza wywołany ociepleniem klimatu — nisko położone atole państw takich jak Tuvalu czy Kiribati są zalewane, słona woda niszczy uprawy i zatruwa zapasy wody pitnej, a mieszkańcy stają się uchodźcami klimatycznymi. Wyspom zagrażają też coraz silniejsze cyklony tropikalne i blaknięcie raf koralowych, od których zależy rybołówstwo.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Wyspa Bora-Bora otoczona rafą
Bora-Bora (Autor: NASA Johnson Space Center, Public domain, źródło)

Pojęcia

Oceania
Tysiące wysp rozrzuconych po Oceanie Spokojnym.
Podział Oceanii
Melanezja, Mikronezja i Polinezja.
Wyspy wulkaniczne
Górzyste wyspy wyrastające z dna oceanu, o żyznych glebach.
Wyspy koralowe
Niskie wyspy zbudowane przez kolonie korali.
Atol
Pierścień rafy koralowej otaczający lagunę.
Nowa Zelandia
Największe państwo Oceanii, kraj gór i wulkanów.
Gospodarka wysp Pacyfiku
Rybołówstwo, palma kokosowa, turystyka.
Wzrost poziomu morza
Główne zagrożenie dla nisko położonych atoli.
Tuvalu i Kiribati
Państwa atolowe zagrożone zalaniem.
Uchodźcy klimatyczni
Ludzie zmuszeni do przesiedlenia przez zmiany klimatu.
Cyklon tropikalny
Potężny wir powietrzny z ulewami, groźny dla wysp.
Znaczenie raf dla wysp
Chronią brzeg przed falami i dają ryby.

Sprawdź się

1. Czym jest Oceania?

  1. Tysiącami wysp na Oceanie Spokojnym
  2. Jednym wielkim kontynentem
  3. Częścią Azji
  4. Archipelagiem na Atlantyku
Pokaż odpowiedź

A. Tysiącami wysp na Oceanie Spokojnym — Dzieli się na trzy grupy wysp.

2. Z czego zbudowane są wyspy koralowe?

  1. Z wapiennych szkieletów korali
  2. Z lawy
  3. Z piasku naniesionego przez rzeki
  4. Z lodu
Pokaż odpowiedź

A. Z wapiennych szkieletów korali — Są bardzo niskie.

3. Co najbardziej zagraża nisko położonym wyspom?

  1. Wzrost poziomu morza
  2. Trzęsienia ziemi w górach
  3. Susze śnieżne
  4. Lawiny
Pokaż odpowiedź

A. Wzrost poziomu morza — Powoduje go ocieplenie klimatu.

4. Czym jest cyklon tropikalny?

  1. Potężnym wirem powietrznym z ulewami
  2. Falą pływową
  3. Prądem morskim
  4. Wybuchem wulkanu
Pokaż odpowiedź

A. Potężnym wirem powietrznym z ulewami — Niszczy zabudowę wysp.

5. Atol to:

  1. wulkan
  2. pierścień rafy wokół laguny
  3. półwysep
  4. głęboki rów
Pokaż odpowiedź

B. pierścień rafy wokół laguny — Powstaje z rafy otaczającej dawną wyspę.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami