Jagiellonowie i Grunwald

Po wygaśnięciu Piastów Polska zawarła Unię z Litwą w Krewie (1385) – litewski książę Jagiełło poślubił polską królową Jadwigę i przyjął chrzest, zostając Władysławem II. Unia polsko-litewska stworzyła jedno z największych państw Europy. Jadwiga, kanonizowana w 1997 roku, była mądrą i dobroczynną władczynią – przeznaczała swoje klejnoty na odnowienie Akademii Krakowskiej.

Wielka Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca 1410) to jedno z najważniejszych zwycięstw w polskiej historii. Połączone siły polskie, litewskie, czeskie i ruskie pod wodzą Władysława Jagiełły rozbiły armię Zakonu Krzyżackiego. Zginął Wielki Mistrz Ulrich von Jungingen. Choć Krzyżacy nie zostali ostatecznie pokonani, bitwa podkopała ich potęgę i zakończyła ekspansję Zakonu.

Złota era Jagiellonów przypadła na XV–XVI wiek. Polska-Litwa stała się mocarstwem. Kazimierz IV Jagiellończyk wygrał wojnę trzynastoletnią z Krzyżakami (1454–1466) – traktat toruński oddał Polsce Gdańsk i Prusy Królewskie. Syn Kazimierza, Władysław, panował w Czechach i Węgrzech – Jagiellonowie byli rodziną królewską całej Europy Środkowej.

• 1385 — Unia w Krewie – Jagiełło i Jadwiga
• 1386 — Koronacja Władysława II Jagiełły na króla Polski
• 1387 — Chrzest Litwy – ostatni kraj Europy zostaje chrześcijański
• 1400 — Odnowienie Akademii Krakowskiej przez Jagiełłę
• 1410 — Bitwa pod Grunwaldem (15 lipca) – pokonanie Krzyżaków
• 1413 — Unia Horodelska – zacieśnienie związku polsko-litewskiego
• 1454–1466 — Wojna trzynastoletnia z Krzyżakami
• 1466 — Traktat toruński – Polska odzyskuje Gdańsk

• Władysław II Jagiełło — Litwin, który ożenił się z Jadwigą i pokonał Krzyżaków
• Jadwiga Andegaweńska — Polska królowa, święta, odnowicielka Akademii
• Ulrich von Jungingen — Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego, zginął pod Grunwaldem
• Witold — Wielki Książę Litewski, dowódca pod Grunwaldem
• Kazimierz IV Jagiellończyk — Wygrał wojnę z Krzyżakami, wielki dyplomata

Co to była Unia w Krewie (1385)?

Porozumienie polsko-litewskie: litewski książę Jagiełło miał poślubić polską królową Jadwigę i przyjąć chrzest w zamian za koronę Polski.

Kim była Jadwiga?

Polska królowa (1384–1399), córka Ludwika Węgierskiego. Po jej śmierci Kościół kanonizował ją w 1997 roku. Odnowiła Akademię Krakowską.

Kiedy odbyła się bitwa pod Grunwaldem?

15 lipca 1410 roku – największa bitwa średniowiecznej Europy. Polsko-litewskie siły rozbiły armię Zakonu Krzyżackiego.

Kto dowodził Polakami pod Grunwaldem?

Król Władysław II Jagiełło, a skrzydłem litewskim – Wielki Książę Witold.

Co postanowił traktat toruński (1466)?

Zakończył wojnę trzynastoletnią. Polska odzyskała Gdańsk, Elbląg, Malbork i Prusy Królewskie. Krzyżacy zostali lennikami Polski.

Kiedy Litwa przyjęła chrzest?

W 1387 roku – Jagiełło ochrzcił Litwę po swojej koronacji. Litwa była ostatnim krajem Europy, który przyjął chrześcijaństwo.

Co to była unia personalna?

Związek dwóch państw przez wspólnego władcę – każde państwo zachowuje własne prawa, instytucje i wojsko. Tak zaczęła się unia polsko-litewska.

Kto zginął pod Grunwaldem?

Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Ulrich von Jungingen oraz większość komturów Zakonu.

Co to była Unia Horodelska (1413)?

Unia zacieśniająca związek polsko-litewski. Szlachta litewska przyjęła polskie herby; ujednolicono urzędy obu krajów.

Dlaczego Polska potrzebowała sojuszu z Litwą?

Oba kraje były zagrożone przez Zakon Krzyżacki – wspólnie były silniejsze. Litwa szukała też ochrony Kościoła przed krucjatami krzyżackimi.

Unia w Krewie

1385 r. — połączenie Polski i Litwy, chrzest Litwy.

Władysław Jagiełło

Wielki książę litewski, król Polski, zwycięzca spod Grunwaldu.

1. Co to była Unia w Krewie (1385)?

1. Sojusz wojskowy z Rusią
2. Porozumienie łączące Polskę i Litwę przez małżeństwo Jagiełły i Jadwigi
3. Układ Polski i Litwy z Zakonem Krzyżackim o granice w Prusach i na Żmudzi
4. Sojusz z Węgrami

2. Kim była Jadwiga?

1. Żona Jagiełły i jej poprzedniczka na tronie
2. Córka Kazimierza Wielkiego, ostatnia z rodu Piastów
3. Córka Ludwika Węgierskiego, polska królowa i święta
4. Matka Jagiełły

3. Ile krajów Europy Środkowej rządziła dynastia Jagiellonów na przełomie XV i XVI w.?

1. Jeden (Polska)
2. Dwa (Polska i Litwa)
3. Trzy (Polska, Litwa i Czechy z Morawami)
4. Cztery (Polska, Litwa, Czechy, Węgry)

4. W którym roku odbyła się bitwa pod Grunwaldem?

1. 1385
2. 1410
3. 1466
4. 1525

5. Jak nazywał się słynny polski rycerz — wzór honoru?

1. Zawisza Czarny
2. Zbyszko z Bogdańca
3. Jurand
4. Maćko