Polska Piastów – pierwsze wieki

Bolesław I Chrobry (992–1025) rozszerzył Polskę na całą Słowiańszczyznę Zachodnią – zajął Czechy, Słowację, Morawy, Łużyce i Milsko. Pokonał Niemcy pod Budziszynem (1018). W 1025 roku koronował się na króla, tuż przed śmiercią. Polska stała się ważnym państwem Europy. Po jego śmierci nastąpiły kryzysy – synowie walczyli o tron, pogańskie reakcje (1031–1032) zniszczyły organizację kościelną.

Kazimierz I Odnowiciel (1039–1058) odbudował państwo po kryzysie – przeniósł stolicę z Gniezna do Krakowa. Bolesław II Śmiały (1058–1079) koronował się na króla, ale popadł w konflikt z biskupem krakowskim Stanisławem Szczepanowskim, którego kazał zabić. Musiał uciekać z kraju, tracąc tron. Biskup Stanisław po kanonizacji stał się patronem Polski.

Bolesław III Krzywousty (1102–1138) walczył z Pomorzanami i powstrzymał Niemcy. W 1109 roku odniósł zwycięstwo pod Głogowem i Nakłem. Przed śmiercią wydał Statut Krzywoustego (1138) – podzielił kraj między synów (dzielnice). Zamiar utrzymania jedności przez wyznaczenie seniora (starszego brata) jako zwierzchnika nie sprawdził się – zaczął się czas rozbicia dzielnicowego.

• 992–1025 — Panowanie Bolesława I Chrobrego
• 1000 — Zjazd gnieźnieński z cesarzem Ottonem III
• 1025 — Koronacja Bolesława Chrobrego – pierwszego króla Polski
• 1039 — Kazimierz Odnowiciel przenosi stolicę do Krakowa
• 1079 — Bolesław Śmiały zabija biskupa Stanisława Szczepanowskiego
• 1109 — Bitwa pod Głogowem – Bolesław Krzywousty odpiera Niemców
• 1138 — Statut Krzywoustego – podział Polski na dzielnice

• Bolesław I Chrobry — Pierwszy król Polski (1025), wielki zdobywca
• Kazimierz I Odnowiciel — Odbudował Polskę po kryzysie, przeniósł stolicę do Krakowa
• Bolesław II Śmiały — Król, który zabił biskupa Stanisława – musiał uciekać
• Stanisław Szczepanowski — Biskup krakowski, zabity przez króla, patron Polski
• Bolesław III Krzywousty — Ostatni władca zjednoczonej Polski przed rozbiciem

Kiedy Bolesław Chrobry koronował się na króla?

W 1025 roku – na rok przed śmiercią. Był pierwszym koronowanym władcą Polski.

Dlaczego Kazimierz Odnowiciel przeniósł stolicę do Krakowa?

Gniezno zostało spustoszone przez najazd czeskiego księcia Brzetysława (1038). Kraków był bezpieczniejszy i lepiej położony.

Dlaczego Bolesław Śmiały musiał uciekać z Polski?

Kazał zabić biskupa krakowskiego Stanisława Szczepanowskiego (1079). Kościół i możni opowiedzieli się przeciw niemu; uciekł na Węgry.

Kto jest patronem Polski i dlaczego?

Święty Stanisław Szczepanowski – biskup krakowski zamordowany przez Bolesława Śmiałego, kanonizowany w 1253 roku.

Co to był Statut Krzywoustego?

Testament Bolesława III Krzywoustego z 1138 roku dzielący Polskę między synów. Spowodował rozbicie dzielnicowe trwające do 1320 roku.

Co to było rozbicie dzielnicowe?

Okres (1138–1320), gdy Polska była podzielona na kilkanaście dzielnic rządzonych przez różnych Piastów, rywalizujących o władzę.

Jak wyglądała Polska za Bolesława Chrobrego?

Jedno z największych państw w Europie – obejmowała Śląsk, Małopolskę, Mazowsze, Wielkopolskę i tymczasowo Czechy, Łużyce i Grody Czerwieńskie.

Co to był senior?

Najstarszy z książąt piastowskich, który według Statutu Krzywoustego miał rządzić dzielnicą senioralną i być zwierzchnikiem pozostałych.

Kiedy Polska stanęła przed zagrożeniem pogańskiej reakcji?

W 1031–1038 – po śmierci Chrobrego i Mieszka II najeźdźcy i pogańskie powstania chłopów zniszczyły organizację kościelną.

Kto odparł Niemców pod Głogowem w 1109 roku?

Bolesław III Krzywousty – znana jest obrona Głogowa, gdy mieszkańcy odmówili poddania nawet z zakładnikami-dziećmi na maszynach oblężniczych Niemców.

Bolesław Chrobry

Pierwszy koronowany król Polski (1025).

Zjazd gnieźnieński

1000 r. — spotkanie Chrobrego z cesarzem Ottonem III.

1. Dlaczego Bolesław Śmiały stracił tron?

1. Przegrał wojnę z Niemcami
2. Kazał zabić biskupa Stanisława
3. Zrzekł się władzy na rzecz brata
4. Umarł bezpotomnie

2. Co to był Statut Krzywoustego?

1. Spisany kodeks praw rycerskich i sądowych
2. Testament dzielący Polskę między synów
3. Układ z Czechami
4. Przywilej dla Kościoła

3. Dlaczego Kazimierz Odnowiciel musiał odbudowywać Polskę?

1. Po klęsce w wojnie z Rusią i utracie Grodów Czerwieńskich
2. Po kryzysie – pogańskim powstaniu i najeździe czeskim
3. Po wielkim pożarze Krakowa
4. Po czarnej śmierci

4. W którym roku odbył się zjazd gnieźnieński?

1. 966
2. 1000
3. 1025
4. 1138

5. Kto odbudował państwo po kryzysie i osadził stolicę w Krakowie?

1. Książę Bolesław Krzywousty
2. Kazimierz Odnowiciel
3. Chrobry
4. Śmiały