Powstania narodowe (1830–1864)
Historia, klasa 7 · 1830–1863
Najważniejsze w skrócie
Temat obejmuje powstanie listopadowe, Wiosnę Ludów i powstanie styczniowe; rozbiory i politykę zaborców omawia temat „Epoka rozbiorów”. Po Kongresie Wiedeńskim Polacy trzykrotnie chwycili za broń: Powstanie Listopadowe (1830-31), Wiosna Ludów (1846-48) i Powstanie Styczniowe (1863-64). Wszystkie zakończyły się klęską militarną, ale utrwalały tożsamość narodową. „Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród" – słowa Roty Marii Konopnickiej oddają ducha tej epoki.
Powstanie Listopadowe (1830-31) wybuchło nocą 29 listopada w Szkole Podchorążych w Warszawie. Wojsko polskie walczyło przez rok z armią carską. Po klęsce nastąpiły represje: konfiskata majątków, wywózki na Syberię, likwidacja autonomii Królestwa Polskiego. Wielka Emigracja – tysiące Polaków wyjechało na Zachód.
Powstanie Styczniowe (1863-64) było największym zrywem niepodległościowym. Trwało prawie dwa lata w formie partyzanckiej. Rokita, Heydenreich, Traugutt walczyli mimo przytłaczającej przewagi Rosji. Romuald Traugutt – ostatni dyktator – został stracony na stokach Cytadeli Warszawskiej w 1864 roku.
Ważne daty
- 1830 — Noc Listopadowa – wybuch Powstania Listopadowego
- 1831 — Bitwa pod Grochowem i Ostrołęką – klęska Polaków
- 1831 — Upadek Powstania – represje i Wielka Emigracja
- 1846 — Rabacja galicyjska – klęska powstania krakowskiego
- 1848 — Wiosna Ludów w zaborze pruskim i austriackim
- 1863 — Wybuch Powstania Styczniowego
- 1864 — Stracenie Romualda Traugutta – koniec powstania
Ważne postacie
- Romuald Traugutt — Ostatni dyktator Powstania Styczniowego
- Adam Mickiewicz — Poeta emigracyjny, wzywał do walki
- Józef Chłopicki — Dyktator Powstania Listopadowego
- Emilia Plater — Bohaterka Powstania Listopadowego
- Józef Bem — Generał w Powstaniu i rewolucji węgierskiej
Pojęcia
- Kiedy wybuchło Powstanie Listopadowe?
- Nocą 29/30 listopada 1830 roku w Szkole Podchorążych w Warszawie
- Co to była Wielka Emigracja?
- Wyjazd tysięcy Polaków na Zachód po klęsce Powstania Listopadowego
- Kiedy wybuchło Powstanie Styczniowe?
- Nocą 22/23 stycznia 1863 roku
- Co to była branka?
- Pobór do armii carskiej – bezpośrednia przyczyna wybuchu Powstania Styczniowego
- Kim był Romuald Traugutt?
- Ostatni dyktator Powstania Styczniowego, stracony 1864
- Kto był bohaterką Powstania Listopadowego?
- Emilia Plater – szlachcianka walcząca z bronią w ręku
- Gdzie Wielka Emigracja skupiała się głównie?
- W Paryżu – tu działali Mickiewicz, Chopin, Słowacki
- Co po Powstaniu Listopadowym zrobił car?
- Zlikwidował konstytucję Królestwa Polskiego – „Statut Organiczny"
- Jak długo trwało Powstanie Listopadowe?
- Ok. rok (listopad 1830 – październik 1831)
- Ile lat walczyli powstańcy januarowi (1863)?
- Prawie 2 lata – do 1864 roku, w formie guerrilli
- Powstanie listopadowe
- 1830–1831 — zryw przeciw Rosji w Królestwie Polskim.
- Powstanie styczniowe
- 1863–1864 — największe powstanie narodowe, walka partyzancka.
Sprawdź się
1. Kiedy wybuchło Powstanie Listopadowe?
- Listopad 1815
- Listopad 1830
- Listopad 1848
- Styczeń 1863
Pokaż odpowiedź
B. Listopad 1830 — Powstanie Listopadowe wybuchło nocą 29/30 listopada 1830 roku, gdy podchorążowie uderzyli na Belweder (rezydencję ks. Konstantego).
2. Kim był Romuald Traugutt?
- Bohater Powstania Listopadowego
- Ostatni dyktator Powstania Styczniowego, stracony 1864
- Pierwszy dyktator Powstania
- Poeta romantyczny
Pokaż odpowiedź
B. Ostatni dyktator Powstania Styczniowego, stracony 1864 — Romuald Traugutt – inżynier wojskowy, ostatni dyktator Powstania Styczniowego. Zatrzymany przez Rosjan, stracony publicznie na stokach Cytadeli 5 VIII 1864.
3. Co to była rabacja galicyjska (1846)?
- Powstanie szlachty w Galicji
- Bunt chłopów austriackich przeciw szlachcie polskiej
- Rewolucja miejska w Krakowie
- Bunt wojska austriackiego
Pokaż odpowiedź
B. Bunt chłopów austriackich przeciw szlachcie polskiej — Rabacja galicyjska (1846) – bunt chłopów austriackich (podburzonych przez władze) przeciw szlachcie polskiej planującej powstanie. Krwawa masakra powstańców przez własnych chłopów.
4. W którym roku wybuchło powstanie listopadowe?
- 1794
- 1830
- 1848
- 1863
Pokaż odpowiedź
B. 1830 — Powstanie listopadowe wybuchło w nocy 29 listopada 1830 r. atakiem podchorążych na Belweder. Rok 1863 to powstanie styczniowe, o pokolenie późniejsze.
5. Kongres wiedeński odbył się w:
- 1795
- 1807
- 1815
- 1830
Pokaż odpowiedź
C. 1815 — Kongres wiedeński obradował w latach 1814–1815 i po klęsce Napoleona ustalił nowy podział Europy. Rok 1807 to powstanie Księstwa Warszawskiego, czyli czasy jeszcze napoleońskie.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami