Droga do wojny (1933–1939)

Historia, klasa 8 · 1933–1939

Najważniejsze w skrócie

Droga do wojny zaczęła się 30 stycznia 1933 roku, gdy Adolf Hitler został kanclerzem Niemiec. Od początku dążył do zburzenia ładu wersalskiego: w październiku 1933 roku wyprowadził Niemcy z Ligi Narodów, a w marcu 1935 roku przywrócił powszechny pobór do wojska. 7 marca 1936 roku wojska niemieckie wkroczyły do zdemilitaryzowanej Nadrenii. Francja i Wielka Brytania ograniczyły się do protestów, bo ich społeczeństwa bały się nowej wojny — Hitler przekonał się, że może łamać traktaty bezkarnie.

W marcu 1938 roku Niemcy wcielili Austrię (Anschluss), a jesienią zażądali Kraju Sudetów — pogranicza Czechosłowacji zamieszkanego przez wielu Niemców. Na konferencji w Monachium 29–30 września 1938 roku Hitler, Mussolini, brytyjski premier Neville Chamberlain i francuski premier Édouard Daladier zdecydowali o oddaniu Sudetów Rzeszy, nie pytając o zdanie Czechosłowacji. Polska wykorzystała sytuację i zajęła Zaolzie. Pół roku później, 15 marca 1939 roku, Hitler zajął Czechy i Morawy — stało się jasne, że ustępstwa nie zaspokoją jego żądań.

Od października 1938 roku Niemcy żądali od Polski zgody na włączenie Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy, na eksterytorialną autostradę i linię kolejową przez Pomorze oraz na przystąpienie do paktu antykominternowskiego. Polska odmówiła, a 31 marca 1939 roku otrzymała gwarancje brytyjskie. Hitler wypowiedział wtedy deklarację o niestosowaniu przemocy, a minister spraw zagranicznych Józef Beck odpowiedział 5 maja 1939 roku w Sejmie, że pokój jest cenny, ale bezcenny jest honor. 23 sierpnia 1939 roku w Moskwie Ribbentrop i Mołotow podpisali pakt o nieagresji, a jego tajny protokół dzielił Europę Wschodnią, w tym Polskę, na strefy wpływów — tak zamknęła się droga do wojny.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co nazywamy drogą do wojny w latach 1933–1939?
Kolejne kroki Hitlera łamiące traktat wersalski, które przy bierności mocarstw doprowadziły do napaści na Polskę.
Kiedy Niemcy wystąpiły z Ligi Narodów?
W październiku 1933 r., kilka miesięcy po przejęciu władzy przez Hitlera.
Co Polska i Niemcy podpisały 26 stycznia 1934 roku?
Deklarację o niestosowaniu przemocy, zawartą na 10 lat.
Co Hitler przywrócił w marcu 1935 roku wbrew traktatowi wersalskiemu?
Powszechny pobór do wojska.
Co się stało 7 marca 1936 roku?
Wojska niemieckie wkroczyły do zdemilitaryzowanej Nadrenii.
Kto spotkał się w Monachium we wrześniu 1938 roku?
Hitler, Mussolini, Chamberlain i Daladier — bez przedstawicieli Czechosłowacji.
Co Niemcy dostali na mocy układu monachijskiego?
Kraj Sudetów — pogranicze Czechosłowacji zamieszkane przez wielu Niemców.
Czym było Zaolzie?
Częścią Śląska Cieszyńskiego, którą Polska zajęła w październiku 1938 r.
Co zrobił Hitler 15 marca 1939 roku?
Zajął Czechy i Morawy, tworząc z nich Protektorat Czech i Moraw.
Jaki port Niemcy wymusili na Litwie w marcu 1939 roku?
Kłajpedę.
Jakie żądania Ribbentrop przedstawił Polsce jesienią 1938 roku?
Włączenie Gdańska do Rzeszy, eksterytorialną autostradę i kolej przez Pomorze oraz przystąpienie do paktu antykominternowskiego.
Co to jest eksterytorialność?
Wyłączenie jakiegoś terenu spod prawa państwa, na którego ziemi on leży.

Sprawdź się

1. Co zrobiły Niemcy w październiku 1933 roku, kilka miesięcy po przejęciu władzy przez Hitlera?

  1. Weszły do Kraju Sudetów
  2. Przyłączyły do Rzeszy Austrię
  3. Wystąpiły z Ligi Narodów
  4. Zerwały układ z Polską
Pokaż odpowiedź

C. Wystąpiły z Ligi Narodów — Opuszczając Ligę Narodów, Hitler uwolnił się od rozmów rozbrojeniowych i międzynarodowej kontroli — to pierwszy krok na drodze do wojny.

2. Kiedy wojska niemieckie wkroczyły do zdemilitaryzowanej Nadrenii?

  1. W marcu 1935 r.
  2. W marcu 1936 r.
  3. W marcu 1938 r.
  4. We wrześniu 1938 r.
Pokaż odpowiedź

B. W marcu 1936 r. — 7 marca 1936 r. Hitler zaryzykował — jego oddziały miały rozkaz wycofać się, gdyby Francja zareagowała zbrojnie. Tak się nie stało.

3. Kto reprezentował Wielką Brytanię na konferencji w Monachium?

  1. Winston Churchill
  2. Édouard Daladier
  3. David Lloyd George
  4. Neville Chamberlain
Pokaż odpowiedź

D. Neville Chamberlain — Chamberlain wierzył, że ustępując Hitlerowi w sprawie Sudetów, zapewni pokój. Churchill był wtedy jednym z najostrzejszych krytyków tej polityki.

4. Co stało się z resztą Czechosłowacji 15 marca 1939 roku?

  1. Niemcy zajęli Czechy i Morawy
  2. Kraj przyłączono w całości do Polski
  3. Węgry zajęły Pragę i Brno
  4. ZSRS utworzył tam republikę
Pokaż odpowiedź

A. Niemcy zajęli Czechy i Morawy — Hitler zajął ziemie zamieszkane przez Czechów, a nie Niemców. Zachód zrozumiał, że nie chodzi mu o rodaków, tylko o podboje.

5. Który polityk odrzucił żądania Hitlera w przemówieniu w Sejmie 5 maja 1939 roku?

  1. Edward Rydz-Śmigły
  2. Józef Beck
  3. Ignacy Mościcki
  4. Felicjan Sławoj Składkowski
Pokaż odpowiedź

B. Józef Beck — Józef Beck kierował polską polityką zagraniczną. Jego przemówienie było odpowiedzią na zerwanie przez Hitlera deklaracji z 1934 r.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami