II Wojna Światowa i Polska
Historia, klasa 8 · 1939–1945
Najważniejsze w skrócie
Po ataku Niemiec (1 IX 1939) i ZSRR (17 IX 1939) Polska walczyła przez 5 tygodni. Rząd i armia ewakuowały się na Zachód. Generał Sikorski stanął na czele rządu emigracyjnego w Paryżu (potem w Londynie). Polacy walczyli na wszystkich frontach – pod Narwikiem, w Bitwie o Anglię, pod Tobrukiem, Monte Cassino i Arnhem.
Polska pod okupacją przeżyła piekło. Niemcy podzielili ją na Generalne Gubernatorstwo (GG) i tereny wcielone do Rzeszy. Polityka eksterminacji objęła Żydów – getto warszawskie, deportacje, obozy zagłady (Auschwitz, Treblinka, Sobibór). Holocaust pochłonął 6 mln Polaków, w tym 3 mln Żydów. Na wschodzie ZSRR deportowało setki tysięcy Polaków na Syberię, a NKWD zamordowało ok. 22 000 polskich oficerów w Katyniu.
Polskie Państwo Podziemne (Armia Krajowa) to największy ruch oporu w Europie. Sabotaż, wywiad (Enigma), pomocy Żydom (Żegota). Powstanie Warszawskie (1 VIII – 2 X 1944) – 63 dni bohaterskiej walki AK. Stalin zatrzymał wojska sowieckie na Wiśle. Po upadku Niemcy zrównały Warszawę z ziemią. Konferencja jałtańska (1945) oddała Polskę w strefę sowiecką.
Ważne daty
- 1 IX 1939 — Niemcy atakują Polskę – wybuch II Wojny Światowej
- 17 IX 1939 — ZSRR atakuje Polskę (pakt Ribbentrop-Mołotow)
- 1940 — Katyń – NKWD morduje ok. 22 000 polskich oficerów
- 1942 — Niemcy tworzą obozy zagłady (Auschwitz-Birkenau, Treblinka)
- 1943 — Powstanie w getcie warszawskim (19 IV)
- 1 VIII 1944 — Wybuch Powstania Warszawskiego
- 2 X 1944 — Upadek Powstania – Niemcy niszczą Warszawę
- II 1945 — Konferencja jałtańska – Polska w strefie sowieckiej
Ważne postacie
- Władysław Sikorski — Premier rządu emigracyjnego, generał
- Tadeusz Komorowski (Bór) — Dowódca AK i Powstania Warszawskiego
- Witold Pilecki — Ochotnik do Auschwitz, przesłał raporty o Holokauście
- Irena Sendler — Uratowała 2500 dzieci żydowskich z getta
- Janusz Korczak — Pedagog, szedł z dziećmi do Treblinki
Pojęcia
- Co to był Holocaust?
- Systematyczne ludobójstwo Żydów przez nazistowskie Niemcy (1941–1945). Zginęło ok. 6 milionów Żydów, w tym 3 miliony polskich.
- Co to była Armia Krajowa (AK)?
- Polska podziemna armia działająca pod okupacją – największy ruch oporu w Europie. Podlegała rządowi emigracyjnemu w Londynie.
- Co wydarzyło się w Katyniu?
- Wiosną 1940 roku NKWD (sowiecka tajna policja) zamordowało ok. 22 000 polskich oficerów, intelektualistów i policjantów. Przez dekady ZSRR ukrywało tę zbrodnię.
- Co to było Powstanie Warszawskie?
- Zbrojne powstanie AK w Warszawie (1 VIII – 2 X 1944), trwające 63 dni. Po upadku Niemcy systematycznie zburzyli miasto. Zginęło ok. 200 000 cywilów.
- Kto złamał szyfr Enigmy?
- Polscy matematycy Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski w 1932 roku. Ich pracę kontynuowali Anglicy w Bletchley Park.
- Co to była Żegota?
- Rada Pomocy Żydom (1942–1945) – polsko-żydowska organizacja konspiracyjna pomagająca Żydom. Irena Sendler uratowała 2500 dzieci.
- Co postanowiono w Jałcie (luty 1945)?
- Roosevelt, Churchill i Stalin ustalili powojenny porządek. Polska miała pozostać w strefie wpływów sowieckich. Polacy nie byli reprezentowani.
- Gdzie walczyli Polacy poza krajem?
- Pod Narwikiem (Norwegia), w Bitwie o Anglię (piloci), pod Tobrukiem (Afryka), pod Monte Cassino (Włochy), pod Arnhem (Holandia).
- Co to było getto?
- Wydzielona część miasta, do której Niemcy stłoczyli Żydów. Getto warszawskie (1940–1943) było największe – ok. 400 000 ludzi na 3% powierzchni Warszawy.
- Kto to był Witold Pilecki?
- Oficer AK, który dobrowolnie dał się aresztować i trafić do Auschwitz, żeby zebrać informacje o obozie i przekazać na zewnątrz. Zamordowany przez komunistów w 1948.
- 1 września 1939
- Atak Niemiec na Polskę — początek II wojny światowej.
- 17 września 1939
- Agresja ZSRR na Polskę.
Sprawdź się
1. Kiedy Niemcy zaatakowały Polskę?
- 17 września 1939
- 1 września 1939
- 3 września 1939
- 23 sierpnia 1939
Pokaż odpowiedź
B. 1 września 1939 — 1 września 1939 roku Niemcy zaatakowały Polskę bez wypowiedzenia wojny. To oficjalny początek II Wojny Światowej.
2. Ile dni trwało Powstanie Warszawskie?
- 21 dni
- 43 dni
- 63 dni
- 120 dni
Pokaż odpowiedź
C. 63 dni — Powstanie Warszawskie trwało 63 dni (1 VIII – 2 X 1944). Po kapitulacji Niemcy zburzyli Warszawę. Zginęło ok. 200 000 cywilów, 16 000 żołnierzy AK.
3. Co to było getto?
- Obóz koncentracyjny
- Wydzielona część miasta, gdzie Niemcy stłoczyli Żydów
- Więzienie dla partyzantów
- Obóz pracy
Pokaż odpowiedź
B. Wydzielona część miasta, gdzie Niemcy stłoczyli Żydów — Getto to wydzielona część miasta, do której Niemcy stłoczyli Żydów. Getto warszawskie (1940–1943) – ok. 400 000 ludzi stłoczonych na 3% powierzchni Warszawy.
4. Co jest symbolem obrony we wrześniu 1939 r.?
- Jasna Góra
- Westerplatte
- Wawel
- Grunwald
Pokaż odpowiedź
B. Westerplatte — Westerplatte.
5. Zagłada Żydów przez Niemców to:
- rusyfikacja
- Holokaust
- kolonizacja
- potop
Pokaż odpowiedź
B. Holokaust — Holokaust.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami