Cyberprzemoc — jak reagować
Informatyka, klasa 4 · Bezpieczeństwo
Najważniejsze w skrócie
Cyberprzemoc to krzywdzenie kogoś przez internet albo telefon: wyzwiska w komentarzach, ośmieszające zdjęcia, groźby, podszywanie się pod kogoś czy celowe wyrzucanie z grupy na czacie. Rani tak samo jak przemoc na boisku, choć nie widać siniaków.
W sieci krzywdzące treści rozchodzą się bardzo szybko i docierają do ofiary o każdej porze, także w domu. Sprawca często myśli, że jest anonimowy, ale serwisy i policja potrafią ustalić, kto pisał.
Gdy ktoś cię atakuje: nie odpisuj agresją, zrób zrzut ekranu jako dowód, zablokuj nadawcę, zgłoś treść w serwisie i koniecznie powiedz zaufanemu dorosłemu. Możesz też bezpłatnie zadzwonić pod 116 111 — to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży.
Ważne daty
- 116 111 — bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży
- Zrzut ekranu — dowód tego, co ktoś napisał
- Zablokuj — nadawca nie może dalej do ciebie pisać
- Zgłoś — przycisk, który powiadamia serwis o krzywdzącej treści
- 112 — numer alarmowy, gdy komuś grozi niebezpieczeństwo
Ważne postacie
- Zaufany dorosły — rodzic, wychowawca lub pedagog — pomaga działać
- Świadek — nie lajkuje, nie udostępnia, wspiera ofiarę
- Moderator serwisu — usuwa zgłoszone treści i blokuje konta
- Konsultant 116 111 — wysłucha i doradzi, także anonimowo
Pojęcia
- Czym jest cyberprzemoc?
- Krzywdzeniem innych za pomocą internetu lub telefonu.
- Podaj trzy przykłady cyberprzemocy.
- Obraźliwe komentarze, wrzucanie ośmieszających zdjęć, podszywanie się pod kogoś.
- Co to hejt?
- Obraźliwe, pełne złości wpisy i komentarze w sieci.
- Dlaczego nie warto odpowiadać sprawcy wyzwiskami?
- Bo kłótnia się nakręca, a ty też zaczynasz kogoś ranić.
- Po co robić zrzut ekranu obraźliwej wiadomości?
- Żeby mieć dowód, nawet gdy sprawca usunie wiadomość.
- Co daje zablokowanie nadawcy?
- Ta osoba nie może już do ciebie pisać w tym serwisie.
- Komu powiedzieć o cyberprzemocy?
- Zaufanemu dorosłemu: rodzicowi, wychowawcy lub pedagogowi szkolnemu.
- Jaki numer ma telefon zaufania dla dzieci i młodzieży?
- 116 111 — połączenie jest bezpłatne.
- Czy pod 116 111 trzeba podać swoje nazwisko?
- Nie — można rozmawiać anonimowo i nic za to nie płacić.
- Co to podszywanie się w sieci?
- Udawanie kogoś, np. założenie konta z jego imieniem i zdjęciem.
- Co robi dobry świadek cyberprzemocy?
- Nie lajkuje i nie udostępnia, wspiera ofiarę i mówi dorosłemu.
- Czy przesłanie dalej ośmieszającego zdjęcia to też cyberprzemoc?
- Tak — każde przesłanie dalej krzywdzi ofiarę jeszcze bardziej.
Sprawdź się
1. Które zachowanie jest cyberprzemocą?
- Wysłanie koledze życzeń z okazji urodzin
- Pytanie na czacie klasy o zadanie z matematyki
- Polubienie zdjęcia psa, którego wrzuciła starsza kuzynka
- Wrzucanie zdjęcia kolegi z wyśmiewającym podpisem
Pokaż odpowiedź
D. Wrzucanie zdjęcia kolegi z wyśmiewającym podpisem — Ośmieszanie kogoś przed innymi w sieci to celowe sprawianie przykrości, czyli przemoc.
2. Co robi przycisk „Zablokuj” przy profilu sprawcy?
- Wysyła sprawcy grzeczną odpowiedź w twoim imieniu
- Usuwa twoje własne konto z serwisu
- Sprawia, że ta osoba nie może do ciebie pisać
- Pokazuje, gdzie mieszka ta osoba
Pokaż odpowiedź
C. Sprawia, że ta osoba nie może do ciebie pisać — Zablokowanie zamyka sprawcy drogę do wysyłania ci kolejnych wiadomości w tym serwisie.
3. Dlaczego cyberprzemoc bywa trudniejsza do zniesienia niż kłótnia na przerwie?
- Bo może trwać o każdej porze i widzi ją wiele osób
- Bo w internecie słowa nikogo tak naprawdę nie ranią ani nie bolą
- Bo dzieje się tylko w czasie lekcji w szkole
- Bo sprawca zawsze sam od razu przeprasza
Pokaż odpowiedź
A. Bo może trwać o każdej porze i widzi ją wiele osób — Wiadomości docierają też wieczorem w domu, a wpis może zobaczyć cała szkoła, więc trudno od nich uciec.
4. Sprawca usunął obraźliwy komentarz, ale wcześniej zrobiłaś zrzut ekranu. Co z tego wynika?
- Zrzut ekranu jest teraz zupełnie bezużyteczny
- Dorośli nadal mogą zobaczyć, co napisał
- Musisz go skasować, bo to łamie zasady
- Sprawca automatycznie dostanie upomnienie
Pokaż odpowiedź
B. Dorośli nadal mogą zobaczyć, co napisał — Zrzut ekranu zachował treść, więc można ją pokazać rodzicom, szkole lub w zgłoszeniu do serwisu.
5. Hejt to…
- szczera, uprzejma ocena czyjejś pracy
- obraźliwe komentarze pisane, by komuś dokuczyć
- wiadomość z prośbą o pomoc w lekcjach
- każda opinia w sieci, z którą akurat się nie zgadzasz
Pokaż odpowiedź
B. obraźliwe komentarze pisane, by komuś dokuczyć — Hejt nie jest krytyką, tylko celowym obrażaniem — można się z kimś nie zgadzać bez wyzwisk.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami