Ocena źródeł informacji

Informatyka, klasa 4 · Internet

Najważniejsze w skrócie

W internecie każdy może opublikować dowolną treść — nikt jej wcześniej nie sprawdza. Dlatego obok rzetelnych informacji krążą pomyłki, żarty i celowe kłamstwa.

Zanim uwierzymy, sprawdzamy trzy rzeczy: kto to napisał (czy autor jest podany), kiedy (czy informacja nie jest przestarzała) i czy to samo piszą inne, niezależne źródła.

Szczególnie ostrożni jesteśmy wobec treści, które budzą silne emocje: oburzenie, strach, sensację. Takie nagłówki są często pisane po to, żeby je udostępniać, a nie po to, żeby informować.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Wnętrze biblioteki z regałami
Biblioteka — sprawdzone źródła informacji (Autor: Matthew Petroff, CC BY-SA 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Czy internetowe treści są sprawdzane przed publikacją?
Nie — każdy może opublikować, co chce.
Co sprawdzamy najpierw?
Kto jest autorem.
Dlaczego ważna jest data?
Bo informacja może być przestarzała.
Co znaczy potwierdzenie w innym źródle?
Że tę samą informację podaje ktoś niezależny.
Co budzi podejrzenie w nagłówku?
Silne emocje i sensacja.
Co robimy, korzystając z cudzej informacji?
Podajemy źródło.
Czy brak autora to problem?
Tak — trudno ocenić wiarygodność.
Po co pisze się sensacyjne nagłówki?
Żeby ludzie je udostępniali.
Co oznacza domena .gov.pl?
Że stronę prowadzi instytucja państwowa — to strona urzędowa.
Co to jest niezależne źródło?
Takie, które nie przepisało informacji od pierwszego źródła.
Czy zdjęcie dowodzi prawdziwości informacji?
Nie — może być przerobione albo pochodzić z zupełnie innej sytuacji.
Jak podajemy cytat w swojej pracy?
W cudzysłowie, z podaniem autora i źródła.

Sprawdź się

1. Czy treści w internecie są sprawdzane przed publikacją?

  1. Zawsze
  2. Nie, każdy może publikować
  3. Tylko w nocy
  4. Tylko zdjęcia
Pokaż odpowiedź

B. Nie, każdy może publikować — Dlatego sami oceniamy wiarygodność.

2. Potwierdzenie informacji oznacza…

  1. Że ma dużo zdjęć
  2. Że podają ją też inne niezależne źródła
  3. Że jest długa
  4. Że jest kolorowa
Pokaż odpowiedź

B. Że podają ją też inne niezależne źródła — Niezależne źródła zwiększają wiarygodność.

3. Niezależne źródło to takie, które…

  1. Powtarza tę samą treść słowo w słowo
  2. Nie przepisało informacji od pierwszego źródła
  3. Nie ma autora
  4. Jest najnowsze
Pokaż odpowiedź

B. Nie przepisało informacji od pierwszego źródła — Potwierdzenie ma sens tylko wtedy, gdy pochodzi z osobnej redakcji.

4. Zanim udostępnimy zaskakującą informację…

  1. Dodajemy własny komentarz
  2. Sprawdzamy ją w innym, niezależnym źródle
  3. Zmieniamy nagłówek
  4. Wysyłamy szybciej niż inni
Pokaż odpowiedź

B. Sprawdzamy ją w innym, niezależnym źródle — Udostępniając nieprawdę, sami stajemy się jej źródłem.

5. Fake news to:

  1. nieprawdziwa informacja
  2. rodzaj gazety
  3. program
  4. gra
Pokaż odpowiedź

A. nieprawdziwa informacja — Rozpowszechniana, by wprowadzić w błąd.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami