Ocena źródeł informacji
Informatyka, klasa 4 · Internet
Najważniejsze w skrócie
W internecie każdy może opublikować dowolną treść — nikt jej wcześniej nie sprawdza. Dlatego obok rzetelnych informacji krążą pomyłki, żarty i celowe kłamstwa.
Zanim uwierzymy, sprawdzamy trzy rzeczy: kto to napisał (czy autor jest podany), kiedy (czy informacja nie jest przestarzała) i czy to samo piszą inne, niezależne źródła.
Szczególnie ostrożni jesteśmy wobec treści, które budzą silne emocje: oburzenie, strach, sensację. Takie nagłówki są często pisane po to, żeby je udostępniać, a nie po to, żeby informować.

Ważne daty
- Autor — kto to napisał
- Data — kiedy powstała informacja
- Potwierdzenie — czy piszą o tym inni
- Emocje — sygnał do wzmożonej ostrożności
- Źródło — podajemy je w swojej pracy
Ważne postacie
- Autor — brak nazwiska to sygnał ostrzegawczy
- Data — stare dane mogą być nieaktualne
- Potwierdzenie — sprawdzam w innym miejscu
- Sensacja — silne emocje = uważaj
Pojęcia
- Czy internetowe treści są sprawdzane przed publikacją?
- Nie — każdy może opublikować, co chce.
- Co sprawdzamy najpierw?
- Kto jest autorem.
- Dlaczego ważna jest data?
- Bo informacja może być przestarzała.
- Co znaczy potwierdzenie w innym źródle?
- Że tę samą informację podaje ktoś niezależny.
- Co budzi podejrzenie w nagłówku?
- Silne emocje i sensacja.
- Co robimy, korzystając z cudzej informacji?
- Podajemy źródło.
- Czy brak autora to problem?
- Tak — trudno ocenić wiarygodność.
- Po co pisze się sensacyjne nagłówki?
- Żeby ludzie je udostępniali.
- Co oznacza domena .gov.pl?
- Że stronę prowadzi instytucja państwowa — to strona urzędowa.
- Co to jest niezależne źródło?
- Takie, które nie przepisało informacji od pierwszego źródła.
- Czy zdjęcie dowodzi prawdziwości informacji?
- Nie — może być przerobione albo pochodzić z zupełnie innej sytuacji.
- Jak podajemy cytat w swojej pracy?
- W cudzysłowie, z podaniem autora i źródła.
Sprawdź się
1. Czy treści w internecie są sprawdzane przed publikacją?
- Zawsze
- Nie, każdy może publikować
- Tylko w nocy
- Tylko zdjęcia
Pokaż odpowiedź
B. Nie, każdy może publikować — Dlatego sami oceniamy wiarygodność.
2. Potwierdzenie informacji oznacza…
- Że ma dużo zdjęć
- Że podają ją też inne niezależne źródła
- Że jest długa
- Że jest kolorowa
Pokaż odpowiedź
B. Że podają ją też inne niezależne źródła — Niezależne źródła zwiększają wiarygodność.
3. Niezależne źródło to takie, które…
- Powtarza tę samą treść słowo w słowo
- Nie przepisało informacji od pierwszego źródła
- Nie ma autora
- Jest najnowsze
Pokaż odpowiedź
B. Nie przepisało informacji od pierwszego źródła — Potwierdzenie ma sens tylko wtedy, gdy pochodzi z osobnej redakcji.
4. Zanim udostępnimy zaskakującą informację…
- Dodajemy własny komentarz
- Sprawdzamy ją w innym, niezależnym źródle
- Zmieniamy nagłówek
- Wysyłamy szybciej niż inni
Pokaż odpowiedź
B. Sprawdzamy ją w innym, niezależnym źródle — Udostępniając nieprawdę, sami stajemy się jej źródłem.
5. Fake news to:
- nieprawdziwa informacja
- rodzaj gazety
- program
- gra
Pokaż odpowiedź
A. nieprawdziwa informacja — Rozpowszechniana, by wprowadzić w błąd.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami