Wykresy z danych
Informatyka, klasa 5 · Dane
Najważniejsze w skrócie
Wykres zamienia kolumnę liczb w obraz. Z tabeli trzeba czytać po kolei, z wykresu widać różnice od razu.
Do porównywania wartości służy wykres słupkowy. Zmianę w czasie pokazuje wykres liniowy. Udział części w całości — wykres kołowy.
Każdy wykres potrzebuje tytułu i podpisanych osi. Bez nich nawet ładny obrazek nic nie mówi.

Ważne daty
- słupkowy — porównanie wartości
- liniowy — zmiana w czasie
- kołowy — udział w całości
- oś X — kategorie, zwykle poziomo
- oś Y — wartości, zwykle pionowo
Ważne postacie
- Tytuł wykresu — mówi, co przedstawia
- Osie — skala i kategorie
- Legenda — wyjaśnia kolory serii
- Seria danych — jeden zestaw wartości
Pojęcia
- Który wykres pokazuje zmianę w czasie?
- Liniowy.
- Który wykres pokazuje udział w całości?
- Kołowy.
- Co to legenda?
- Objaśnienie kolorów poszczególnych serii.
- Co to seria danych?
- Jeden zestaw wartości pokazany na wykresie.
- Co musi mieć każdy wykres?
- Tytuł i podpisane osie.
- Co pokazuje oś Y?
- Zwykle wartości liczbowe.
- Kiedy wybrać wykres słupkowy?
- Gdy porównujesz wartości między kategoriami.
- Co to etykieta danych?
- Liczba wypisana bezpośrednio przy słupku lub punkcie.
- Która oś wykresu jest pozioma?
- Oś X.
- Co pokazują etykiety danych?
- Konkretne wartości liczbowe przy słupkach albo punktach.
- Ile wynosi suma udziałów na wykresie kołowym?
- Sto procent — wykres przedstawia podział całości.
- Dlaczego skala osi zaczynająca się od 90 wprowadza w błąd?
- Bo wyolbrzymia niewielkie różnice między wartościami.
Sprawdź się
1. Temperatura w kolejnych dniach najlepiej wygląda na wykresie:
- Kołowym
- Liniowym
- Bąbelkowym
- Radarowym
Pokaż odpowiedź
B. Liniowym — Linia pokazuje wzrosty i spadki w kolejnych dniach.
2. Wykres bez podpisanych osi:
- Jest pełnowartościowy
- Jest trudny do zrozumienia
- Ma większą skalę
- Ładuje się szybciej
Pokaż odpowiedź
B. Jest trudny do zrozumienia — Podpisy osi mówią, co i w jakich jednostkach mierzymy.
3. Etykiety danych na wykresie pokazują…
- Nazwę pliku
- Konkretne wartości przy słupkach
- Tytuł wykresu
- Nazwy osi
Pokaż odpowiedź
B. Konkretne wartości przy słupkach — Przydają się, gdy dokładna wartość jest ważniejsza niż sam kształt.
4. Skala osi zaczynająca się od 90 zamiast od 0…
- Nie ma wpływu na odbiór
- Wyolbrzymia różnice między słupkami
- Zmniejsza różnice
- Psuje wykres
Pokaż odpowiedź
B. Wyolbrzymia różnice między słupkami — To częsty sposób manipulowania odbiorcą — warto patrzeć na skalę.
5. Zmianę temperatury w ciągu tygodnia najlepiej pokaże wykres:
- liniowy
- kołowy
- słupkowy poziomy
- żaden
Pokaż odpowiedź
A. liniowy — Linia dobrze pokazuje trend.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami