Sztuczna inteligencja — jak działa

Informatyka, klasa 8 · Sprzęt

Najważniejsze w skrócie

Sztuczna inteligencja to programy uczące się na danych zamiast wykonywać ręcznie zapisane reguły. Model dostaje przykłady i sam znajduje w nich wzorce.

Model językowy przewiduje kolejne słowo na podstawie ogromnej liczby tekstów. Nie rozumie świata jak człowiek — dlatego potrafi napisać coś płynnego, ale nieprawdziwego.

Model odzwierciedla dane, na których się uczył, razem z ich błędami i uprzedzeniami. Odpowiedzi AI trzeba sprawdzać, a autorstwo pracy zawsze pozostaje twoje.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret mężczyzny
Alan Turing — pionier informatyki i sztucznej inteligencji (Autor: Elliott & Fry, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Na czym uczy się model AI?
Na dużych zbiorach danych.
Co przewiduje model językowy?
Kolejne słowo w tekście.
Co to halucynacja modelu?
Pewnie brzmiąca, ale nieprawdziwa odpowiedź.
Skąd biorą się uprzedzenia modelu?
Z danych, na których się uczył.
Czy AI rozumie świat jak człowiek?
Nie — wykrywa wzorce w danych.
Co zrobić z odpowiedzią AI w referacie?
Sprawdzić ją w wiarygodnym źródle.
Kto odpowiada za oddaną pracę?
Uczeń, który ją oddał.
Do czego AI nadaje się dobrze?
Do podpowiedzi, streszczeń i pomysłów do weryfikacji.
Co to dane uczące?
Zbiór przykładów, na których model wyszukuje prawidłowości.
Czym inspirowana jest sieć neuronowa?
Działaniem komórek nerwowych — ale to tylko inspiracja.
Co zrobić z odpowiedzią modelu przed użyciem jej w referacie?
Sprawdzić ją w wiarygodnym źródle.
Czym program pisany regułami różni się od modelu uczonego na danych?
Reguły zapisuje w nim człowiek; model wyszukuje prawidłowości sam.

Sprawdź się

1. Model językowy w praktyce:

  1. Rozumie świat
  2. Przewiduje kolejne słowa
  3. Przeszukuje internet na żywo
  4. Liczy pierwiastki
Pokaż odpowiedź

B. Przewiduje kolejne słowa — Odpowiedź powstaje jako najbardziej prawdopodobna kontynuacja.

2. Praca domowa napisana w całości przez AI i oddana jako własna to:

  1. Dobra praktyka
  2. Nieuczciwe
  3. Wymóg szkoły
  4. Rodzaj cytatu
Pokaż odpowiedź

B. Nieuczciwe — Autorstwo trzeba wskazać, a wiedzę zdobyć samodzielnie.

3. Odpowiedź modelu użyta w referacie…

  1. Nie wymaga sprawdzenia
  2. Wymaga sprawdzenia w wiarygodnym źródle
  3. Jest zawsze prawdziwa
  4. Nie może być cytowana
Pokaż odpowiedź

B. Wymaga sprawdzenia w wiarygodnym źródle — Weryfikacja jest obowiązkiem autora pracy.

4. Wygenerowany przez AI obraz przedstawiający realną osobę…

  1. Jest zawsze dozwolony
  2. Może naruszać jej wizerunek
  3. Nie podlega żadnym zasadom
  4. Należy do tej osoby
Pokaż odpowiedź

B. Może naruszać jej wizerunek — Publikacja takiego obrazu bez zgody może być naruszeniem prawa.

5. Dane treningowe to:

  1. przykłady, na których model się uczy
  2. wynik działania modelu
  3. kod programu
  4. kopia zapasowa
Pokaż odpowiedź

A. przykłady, na których model się uczy — Ich jakość decyduje o jakości modelu.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami