Mazurek Dąbrowskiego

Lektury, klasa 4 · Józef Wybicki

Streszczenie

Pieśń napisał Józef Wybicki w lipcu 1797 roku we włoskim mieście Reggio nell’Emilia. Powstała dla Legionów Polskich, które generał Jan Henryk Dąbrowski tworzył we Włoszech po trzecim rozbiorze Polski, gdy państwo polskie zniknęło z mapy Europy.

Pierwotnie nazywała się „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Słowa „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy” mówią, że ojczyzna trwa, dopóki żyją ludzie, którzy ją kochają. Refren „Marsz, marsz, Dąbrowski” wzywa legionistów do powrotu z ziemi włoskiej do Polski.

W zwrotkach pojawiają się Napoleon Bonaparte jako wzór zwycięskiego wodza, hetman Stefan Czarniecki, który wrócił do kraju po walkach ze Szwedami, oraz ojciec mówiący do córki Basi, że słychać już bębny wracających żołnierzy. Od 1927 roku pieśń jest hymnem państwowym Polski; podczas jej wykonywania stoimy w postawie zasadniczej.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret generała w mundurze
Generał Jan Henryk Dąbrowski — bohater pieśni (Autor: Unidentified painter, Public domain, źródło)

Bohaterowie

Warto zapamiętać

Kiedy i gdzie powstał „Mazurek Dąbrowskiego”?
W lipcu 1797 roku w Reggio nell’Emilia we Włoszech.
Jaki był pierwotny tytuł pieśni?
„Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”.
Dla kogo napisano pieśń?
Dla żołnierzy Legionów Polskich generała Dąbrowskiego.
Po jakim wydarzeniu tworzono Legiony Polskie?
Po trzecim rozbiorze Polski w 1795 roku.
Od którego roku „Mazurek Dąbrowskiego” jest hymnem Polski?
Od 1927 roku.
Jak brzmi pierwszy wers hymnu?
„Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy”.
Co znaczą słowa „kiedy my żyjemy”?
Polska istnieje, dopóki żyją Polacy, którzy o nią walczą i ją pamiętają.
Jak brzmi początek refrenu?
„Marsz, marsz, Dąbrowski, z ziemi włoskiej do Polski”.
Kogo pieśń stawia za wzór zwycięzcy?
Napoleona Bonapartego.
Dlaczego w hymnie wspomniany jest Stefan Czarniecki?
Bo po najeździe szwedzkim wrócił do kraju, by go ratować — jak mają wrócić legioniści.
Kto mówi do Basi w ostatniej zwrotce?
Jej ojciec, wzruszony powrotem legionistów.
Jakie rzeki wymienia hymn?
Wisłę i Wartę.

Sprawdź się

1. W którym roku powstał „Mazurek Dąbrowskiego”?

  1. 1791
  2. 1797
  3. 1830
  4. 1918
Pokaż odpowiedź

B. 1797 — Wybicki napisał pieśń w lipcu 1797 roku, dwa lata po trzecim rozbiorze.

2. Po jakim wydarzeniu tworzono Legiony Polskie we Włoszech?

  1. po chrzcie Polski
  2. po bitwie pod Grunwaldem
  3. po trzecim rozbiorze Polski
  4. po odzyskaniu niepodległości
Pokaż odpowiedź

C. po trzecim rozbiorze Polski — W 1795 roku Polska zniknęła z mapy, a legioniści chcieli walczyć o jej odrodzenie.

3. Z jakim najazdem wiąże się postać Czarnieckiego w hymnie?

  1. z najazdem Tatarów
  2. z najazdem szwedzkim
  3. z najazdem krzyżackim
  4. z najazdem tureckim
Pokaż odpowiedź

B. z najazdem szwedzkim — Czarniecki walczył ze Szwedami w XVII wieku podczas potopu.

4. Jakie rzeki wymieniono w hymnie?

  1. Odrę i Nysę
  2. Bug i Narew
  3. Wisłę i Wartę
  4. San i Dunajec
Pokaż odpowiedź

C. Wisłę i Wartę — „Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, będziem Polakami”.

5. Czym jest refren w pieśni?

  1. pierwszym wersem utworu
  2. fragmentem powtarzanym po zwrotkach
  3. tytułem nadanym utworowi przez autora
  4. ostatnią zwrotką utworu
Pokaż odpowiedź

B. fragmentem powtarzanym po zwrotkach — W hymnie refrenem są słowa „Marsz, marsz, Dąbrowski…”.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami