Bajki (wybór)

Lektury, klasa 5 · Ignacy Krasicki

Streszczenie

Zbiór krótkich, dowcipnych bajek oświeceniowych, w których zwierzęta i przedmioty reprezentują ludzkie wady i postawy. Każda bajka zawiera morał — pouczenie o mądrym postępowaniu.

Do najsłynniejszych należą „Kruk i lis” (o próżności i pochlebstwie), „Ptaszki w klatce” (o wolności) i „Jagnię i wilcy” (o przemocy silniejszych). Krasicki, „książę poetów”, uczy bawiąc — to istota bajki.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret biskupa w stroju z XVIII w.
Ignacy Krasicki — „książę poetów" oświecenia (Autor: Per Krafft the Elder, Public domain, źródło)

Bohaterowie

Warto zapamiętać

Kto jest autorem?
Ignacy Krasicki.
Jaki to gatunek?
Bajka (oświeceniowa).
Co zawiera każda bajka?
Morał — pouczenie.
Kto występuje w bajkach?
Zwierzęta i przedmioty jako ludzkie typy.
O czym jest „Kruk i lis”?
O próżności i pochlebstwie.
O czym mówią „Ptaszki w klatce”?
O wartości wolności.
Jaka jest zasada bajki?
Uczyć, bawiąc.
Jak nazywano Krasickiego?
„Książę poetów”.
Jaki morał ma bajka „Jagnię i wilcy"?
Silniejszy zawsze znajdzie pretekst, by skrzywdzić słabszego.
O czym mówi bajka „Dewotka"?
O fałszywej pobożności.
Czego dotyczy bajka „Malarze"?
Tego, że ludzie wolą pochlebstwo od prawdy.
Jaki morał ma bajka „Szczur i kot"?
Pycha prowadzi do zguby.

Sprawdź się

1. Kto jest autorem „Bajek”?

  1. Ignacy Krasicki
  2. Adam Mickiewicz
  3. Jan Brzechwa
  4. Ezop
Pokaż odpowiedź

A. Ignacy Krasicki — Autorem jest Ignacy Krasicki, biskup i poeta oświecenia. Ezop układał bajki w starożytnej Grecji, wieki wcześniej.

2. Jaki morał ma „Ptaszki w klatce”?

  1. wolność jest cenna
  2. warto się bać
  3. bogactwo daje szczęście
  4. kłamstwo popłaca
Pokaż odpowiedź

A. wolność jest cenna — Morał mówi, że wolność jest cenna, nawet gdy w klatce niczego nie brakuje. Bogactwo w tej bajce szczęścia nie daje.

3. Jaki morał niesie „Jagnię i wilcy"?

  1. warto być odważnym
  2. silniejszy zawsze znajdzie pretekst
  3. przyjaźń zwycięża
  4. cierpliwość popłaca
Pokaż odpowiedź

B. silniejszy zawsze znajdzie pretekst — Bajka pokazuje bezwzględne prawo silniejszego.

4. Czym jest alegoria?

  1. rodzajem rymu
  2. obrazem o stałym, umownym znaczeniu
  3. rodzajem strofy
  4. zakończeniem utworu
Pokaż odpowiedź

B. obrazem o stałym, umownym znaczeniu — Dzięki niej lis zawsze oznacza spryt.

5. Jaka jest dewiza literatury oświecenia?

  1. sztuka dla sztuki
  2. poznaj samego siebie
  3. bawiąc, uczyć
  4. powrót do natury
Pokaż odpowiedź

C. bawiąc, uczyć — Literatura miała poprawiać obyczaje.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami