Rota

Wiersz powstał w 1908 roku jako protest przeciw pruskiej polityce germanizacyjnej — wywłaszczaniu polskich chłopów z ziemi i zakazowi nauki języka polskiego w szkołach zaboru pruskiego. Konopnicka napisała go na konkurs, chcąc dodać otuchy prześladowanym rodakom.

Utwór ma formę przysięgi — podmiot zbiorowy ("My") ślubuje wierność ziemi, mowie polskiej i duchowi narodu, przysięgając nie oddać wroga tego, co polskie. Rok później Feliks Nowowiejski skomponował do słów melodię i "Rota" stała się pieśnią śpiewaną na wiecach i uroczystościach patriotycznych w całej Polsce.

Choć bywała rozważana jako hymn państwowy po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, ostatecznie hymnem został "Mazurek Dąbrowskiego". "Rota" pozostała jednak jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych — śpiewana jest do dziś, m.in. przy ślubowaniach szkolnych i harcerskich.

• Maria Konopnicka — Autorka wiersza, poetka pozytywistyczna; napisała go w 1908 r. jako protest przeciw germanizacji.
• Feliks Nowowiejski — Kompozytor, który w 1910 r. skomponował melodię do słów wiersza.
• Podmiot zbiorowy „My” — Zbiorowy głos narodu składającego przysięgę wierności ziemi i mowie.

Kto jest autorką „Roty”?

Maria Konopnicka.

W którym roku powstała „Rota”?

W 1908 roku.

Przeciw czemu był to protest?

Przeciw germanizacji i wywłaszczaniu polskich chłopów w zaborze pruskim.

Jaką formę ma wiersz?

Formę przysięgi (roty) składanej przez zbiorowy podmiot „My”.

Kto skomponował melodię i kiedy?

Feliks Nowowiejski, w 1910 roku.

Co przysięga podmiot wiersza?

Wierność ziemi, polskiej mowie i duchowi narodu — „nie damy” tego, co polskie, wrogowi.

Czym ostatecznie została „Rota”?

Jedną z najważniejszych polskich pieśni patriotycznych (nie hymnem — tym został „Mazurek Dąbrowskiego”).

Przy jakich okazjach śpiewa się „Rotę” dziś?

M.in. przy ślubowaniach szkolnych i harcerskich, na uroczystościach patriotycznych.

Co dosłownie znaczy słowo „rota"?

Tekst uroczystej przysięgi.

Gdzie po raz pierwszy publicznie wykonano „Rotę"?

W Krakowie w 1910 roku.

Przy jakiej okazji odbyło się prawykonanie?

Przy odsłonięciu Pomnika Grunwaldzkiego.

Jaką rocznicę obchodzono wtedy?

Pięćsetlecie bitwy pod Grunwaldem.

1. Kto napisał „Rotę”?

1. Adam Mickiewicz
2. Maria Konopnicka
3. Juliusz Słowacki
4. Henryk Sienkiewicz

2. Kto jest podmiotem lirycznym wiersza?

1. pojedynczy żołnierz
2. zbiorowy głos narodu („My”)
3. sama autorka
4. król polski

3. Jaki nastrój dominuje w wierszu?

1. żartobliwy
2. uroczysty i wzniosły
3. beztroski
4. ironiczny

4. Jaką rocznicę obchodzono podczas prawykonania?

1. powstania styczniowego
2. uchwalenia Konstytucji 3 Maja
3. chrztu Polski
4. pięćsetlecie bitwy pod Grunwaldem

5. Jakim wezwaniem kończy się każda zwrotka?

1. „Ojczyzno moja"
2. „Naprzód!"
3. „Nie damy!"
4. „Tak nam dopomóż Bóg!"