Skąpiec
Lektury, klasa 8 · Molier
Streszczenie
Komedia charakterów o Harpagonie — obłędnie skąpym bogaczu, który kocha pieniądze bardziej niż własne dzieci. Ukrywa w ogrodzie szkatułkę ze złotem i drży o nią bardziej niż o cokolwiek.
Skąpstwo Harpagona rujnuje życie jego dzieci (Kleanta i Elizy), którym chce narzucić małżeństwa z rozsądku. Kradzież szkatułki wywołuje panikę bohatera. Molier ośmiesza chciwość jako wadę, która niszczy rodzinę i człowieczeństwo.

Bohaterowie
- Harpagon — Obłędnie skąpy bogacz — tytułowy skąpiec.
- Kleant — Syn Harpagona, w konflikcie z ojcem o pieniądze i miłość.
- Eliza — Córka Harpagona, chce poślubić z miłości.
- Szkatułka — Skarb Harpagona — obiekt jego obsesji.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem?
- Molier (Jean-Baptiste Poquelin).
- Jaki to gatunek?
- Komedia (charakterów).
- Kim jest Harpagon?
- Obłędnie skąpym bogaczem.
- Co Harpagon ukrywa w ogrodzie?
- Szkatułkę ze złotem.
- Co kocha bardziej niż dzieci?
- Pieniądze.
- Co chce narzucić dzieciom?
- Małżeństwa z rozsądku.
- Co wywołuje panikę Harpagona?
- Kradzież szkatułki.
- Co ośmiesza Molier?
- Chciwość i skąpstwo.
- Kto jest zakochany w Elizie i w jakim celu przyjmuje posadę w domu Harpagona?
- Walery. Zatrudnia się u Harpagona jako zarządca (intendent) i schlebia mu, żeby być blisko ukochanej. Wcześniej uratował Elizę z morskich odmętów.
- W kim zakochany jest Kleant i dlaczego prowadzi to do konfliktu z ojcem?
- W ubogiej Mariannie. Konflikt wybucha, bo o rękę tej samej dziewczyny stara się jego ojciec, Harpagon.
- Kto i dlaczego kradnie szkatułkę zakopaną w ogrodzie?
- Strzałka, służący Kleanta. Kradzież ma być sposobem na zmuszenie Harpagona do ustępstw wobec syna.
- Jaką rolę w utworze odgrywa Frozyna?
- Jest swatką i intrygantką. Pochlebstwami próbuje wyłudzić od Harpagona pieniądze za skojarzenie go z Marianną, ale ostatecznie nie dostaje ani grosza.
Sprawdź się
1. Kto jest autorem „Skąpca”?
- Molier
- Aleksander Fredro
- Szekspir
- Sofokles
Pokaż odpowiedź
A. Molier — Autor to Molier.
2. Co Harpagon kocha najbardziej?
- dzieci
- pieniądze
- ogród
- sąsiadów
Pokaż odpowiedź
B. pieniądze — Złoto ponad wszystko.
3. Kto kradnie szkatułkę Harpagona zakopaną w ogrodzie?
- Strzałka
- Mistrz Jakub
- Walery
- Frozyna
Pokaż odpowiedź
A. Strzałka — Szkatułkę zabiera Strzałka, sługa Kleanta, aby wymusić na Harpagonie ustępstwa wobec syna.
4. Kim okazuje się Anzelm w finale komedii?
- neapolitańskim szlachcicem, ojcem Walerego i Marianny
- rodzonym bratem Harpagona
- lichwiarzem, który pożyczył pieniądze Kleantowi
- komisarzem policji prowadzącym śledztwo
Pokaż odpowiedź
A. neapolitańskim szlachcicem, ojcem Walerego i Marianny — Anzelm to Don Tomasz d'Alburcy, który odnajduje uznane za zaginione dzieci: Walerego i Mariannę. To typowe dla komedii rozpoznanie umożliwia szczęśliwe zakończenie.
5. Jakie obowiązki łączy w domu Harpagona mistrz Jakub?
- kucharza i stangreta
- ogrodnika i lokaja
- pisarza i rachmistrza
- kucharza i ogrodnika
Pokaż odpowiedź
A. kucharza i stangreta — Jakub jest zarazem kucharzem i woźnicą, co samo w sobie ośmiesza skąpstwo pana, który nie chce zatrudniać dwóch osób.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami