Żona modna
Lektury, klasa 8 · Ignacy Krasicki
Streszczenie
Satyra w formie rozmowy: Piotr opowiada przyjacielowi, jak ożenił się z „modną” panną i co z tego wyszło. Żona natychmiast każe przebudować dwór, sprowadza francuskie meble, ogród angielski, służbę i wydaje majątek na kaprysy.
Krasicki wyśmiewa bezmyślne naśladowanie zagranicznych mód i życie nad stan. Utwór ma budowę anegdoty, a ironia narratora („kontrakt”, „intercyza”) pokazuje, że mężowi bardziej zależało na posagu niż na człowieku.

Bohaterowie
- Piotr — Narrator — świeżo ożeniony szlachcic, opowiada o swojej pomyłce.
- Żona modna — Wielbicielka francuskich mód, rujnuje majątek męża.
- Dwór — Przebudowywany wciąż od nowa według kaprysów mody.
Warto zapamiętać
- Kto jest autorem „Żony modnej”?
- Ignacy Krasicki.
- Jaki to gatunek?
- Satyra.
- Kto opowiada historię?
- Piotr — mąż „żony modnej”.
- Co wyśmiewa utwór?
- Bezmyślne naśladowanie zagranicznych mód i życie nad stan.
- Na co żona wydaje pieniądze?
- Na przebudowę dworu, francuskie meble, ogród, służbę.
- Dlaczego Piotr się ożenił?
- Głównie dla posagu — wyliczał zyski.
- Jaki środek dominuje w utworze?
- Ironia i komizm sytuacyjny.
- W jakiej epoce literackiej powstała „Żona modna” i co tę epokę charakteryzuje?
- W oświeceniu (2. połowa XVIII w.) — epoce rozumu, krytyki wad społecznych i literatury o wyraźnym celu wychowawczym.
- W jakim zbiorze i w którym roku ukazała się „Żona modna”?
- W zbiorze „Satyry” Ignacego Krasickiego, wydanym w 1779 roku.
- Czym jest intercyza, o której mowa w utworze?
- To umowa przedślubna regulująca sprawy majątkowe małżonków. Żona zapisała w niej swoje warunki i wygody, które mąż musiał zapewnić.
- Jaką budowę kompozycyjną ma „Żona modna”?
- Ramę stanowi rozmowa dwóch szlachciców, a zasadniczą część — obszerna opowieść (monolog) Piotra o pożyciu z modną żoną.
- Jakim wierszem napisana jest ta satyra?
- Regularnym wierszem sylabicznym — trzynastozgłoskowcem ze średniówką po siódmej sylabie, z rymami parzystymi (aabb).
Sprawdź się
1. Kto napisał „Żonę modną”?
- Ignacy Krasicki
- Adam Mickiewicz
- Molier
- Jan Kochanowski
Pokaż odpowiedź
A. Ignacy Krasicki — Ignacy Krasicki.
2. Jak zmienia się dwór po weselu?
- zostaje przebudowany według mody
- spłonął
- zostaje sprzedany
- nic się nie zmienia
Pokaż odpowiedź
A. zostaje przebudowany według mody — Kaprysy pochłaniają majątek.
3. Czym była intercyza, o której mowa w utworze?
- Uroczystym błogosławieństwem rodziców przed ślubem
- Listą gości zaproszonych na wesele
- Aktem nadania szlachectwa
- Umową przedślubną regulującą sprawy majątkowe i warunki małżeństwa
Pokaż odpowiedź
D. Umową przedślubną regulującą sprawy majątkowe i warunki małżeństwa — Intercyza to przedślubna umowa majątkowa. Żona zapisała w niej swoje żądania, a mąż musiał je przyjąć.
4. W jaki sposób mówi tytułowa bohaterka?
- Staranną polszczyzną wzorowaną na kazaniach
- Gwarą swojej rodzinnej wsi
- Wyłącznie po łacinie, jak dawna szlachta
- Polszczyzną przeplataną francuskimi zwrotami
Pokaż odpowiedź
D. Polszczyzną przeplataną francuskimi zwrotami — Wtręty francuskie są znakiem mody na wszystko, co cudzoziemskie, i jednym ze źródeł komizmu językowego w satyrze.
5. Kim jest tytułowa żona modna jako postać literacka?
- Wiernym portretem konkretnej damy z dworu królewskiego
- Literackim typem, uosobieniem wady całej grupy społecznej
- Postacią fantastyczną, rodem z baśni
- Bohaterką pozytywną, stawianą czytelnikom za wzór
Pokaż odpowiedź
B. Literackim typem, uosobieniem wady całej grupy społecznej — Satyra tworzy typ, a nie portret konkretnej osoby — dlatego bohaterka nie ma imienia i reprezentuje modę panującą w całym środowisku.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami