Żona modna

Lektury, klasa 8 · Ignacy Krasicki

Streszczenie

Satyra w formie rozmowy: Piotr opowiada przyjacielowi, jak ożenił się z „modną” panną i co z tego wyszło. Żona natychmiast każe przebudować dwór, sprowadza francuskie meble, ogród angielski, służbę i wydaje majątek na kaprysy.

Krasicki wyśmiewa bezmyślne naśladowanie zagranicznych mód i życie nad stan. Utwór ma budowę anegdoty, a ironia narratora („kontrakt”, „intercyza”) pokazuje, że mężowi bardziej zależało na posagu niż na człowieku.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Portret biskupa w stroju z XVIII w.
Ignacy Krasicki — autor satyry „Żona modna" (Autor: Per Krafft the Elder, Public domain, źródło)

Bohaterowie

Warto zapamiętać

Kto jest autorem „Żony modnej”?
Ignacy Krasicki.
Jaki to gatunek?
Satyra.
Kto opowiada historię?
Piotr — mąż „żony modnej”.
Co wyśmiewa utwór?
Bezmyślne naśladowanie zagranicznych mód i życie nad stan.
Na co żona wydaje pieniądze?
Na przebudowę dworu, francuskie meble, ogród, służbę.
Dlaczego Piotr się ożenił?
Głównie dla posagu — wyliczał zyski.
Jaki środek dominuje w utworze?
Ironia i komizm sytuacyjny.
W jakiej epoce literackiej powstała „Żona modna” i co tę epokę charakteryzuje?
W oświeceniu (2. połowa XVIII w.) — epoce rozumu, krytyki wad społecznych i literatury o wyraźnym celu wychowawczym.
W jakim zbiorze i w którym roku ukazała się „Żona modna”?
W zbiorze „Satyry” Ignacego Krasickiego, wydanym w 1779 roku.
Czym jest intercyza, o której mowa w utworze?
To umowa przedślubna regulująca sprawy majątkowe małżonków. Żona zapisała w niej swoje warunki i wygody, które mąż musiał zapewnić.
Jaką budowę kompozycyjną ma „Żona modna”?
Ramę stanowi rozmowa dwóch szlachciców, a zasadniczą część — obszerna opowieść (monolog) Piotra o pożyciu z modną żoną.
Jakim wierszem napisana jest ta satyra?
Regularnym wierszem sylabicznym — trzynastozgłoskowcem ze średniówką po siódmej sylabie, z rymami parzystymi (aabb).

Sprawdź się

1. Kto napisał „Żonę modną”?

  1. Ignacy Krasicki
  2. Adam Mickiewicz
  3. Molier
  4. Jan Kochanowski
Pokaż odpowiedź

A. Ignacy Krasicki — Ignacy Krasicki.

2. Jak zmienia się dwór po weselu?

  1. zostaje przebudowany według mody
  2. spłonął
  3. zostaje sprzedany
  4. nic się nie zmienia
Pokaż odpowiedź

A. zostaje przebudowany według mody — Kaprysy pochłaniają majątek.

3. Czym była intercyza, o której mowa w utworze?

  1. Uroczystym błogosławieństwem rodziców przed ślubem
  2. Listą gości zaproszonych na wesele
  3. Aktem nadania szlachectwa
  4. Umową przedślubną regulującą sprawy majątkowe i warunki małżeństwa
Pokaż odpowiedź

D. Umową przedślubną regulującą sprawy majątkowe i warunki małżeństwa — Intercyza to przedślubna umowa majątkowa. Żona zapisała w niej swoje żądania, a mąż musiał je przyjąć.

4. W jaki sposób mówi tytułowa bohaterka?

  1. Staranną polszczyzną wzorowaną na kazaniach
  2. Gwarą swojej rodzinnej wsi
  3. Wyłącznie po łacinie, jak dawna szlachta
  4. Polszczyzną przeplataną francuskimi zwrotami
Pokaż odpowiedź

D. Polszczyzną przeplataną francuskimi zwrotami — Wtręty francuskie są znakiem mody na wszystko, co cudzoziemskie, i jednym ze źródeł komizmu językowego w satyrze.

5. Kim jest tytułowa żona modna jako postać literacka?

  1. Wiernym portretem konkretnej damy z dworu królewskiego
  2. Literackim typem, uosobieniem wady całej grupy społecznej
  3. Postacią fantastyczną, rodem z baśni
  4. Bohaterką pozytywną, stawianą czytelnikom za wzór
Pokaż odpowiedź

B. Literackim typem, uosobieniem wady całej grupy społecznej — Satyra tworzy typ, a nie portret konkretnej osoby — dlatego bohaterka nie ma imienia i reprezentuje modę panującą w całym środowisku.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami