Śmierć Pułkownika

Wiersz Adama Mickiewicza powstał po upadku powstania listopadowego (1830–1831). W leśnej chatce, otoczonej przez żołnierzy i okolicznych mieszkańców, umiera dowódca powstańczego oddziału — pułkownik. Wszyscy czekają w ciszy i smutku.

Umierający żegna się ze swoim koniem i bronią, z którymi przeszedł wiele bitew. Ludzie przychodzą, by ostatni raz zobaczyć wodza. Dopiero w zakończeniu okazuje się, że pułkownik był kobietą — młodą Litwinką, Emilią Plater.

Emilia Plater to postać historyczna: hrabianka z Inflant, która w czasie powstania listopadowego zorganizowała oddział i walczyła na Litwie; zmarła w 1831 roku. Mickiewicz tworzy z niej romantyczną bohaterkę — dziewicę-rycerza, symbol odwagi i miłości do ojczyzny. Zaskakująca pointa podkreśla jej wyjątkowość.

• Pułkownik — Emilia Plater — Dowódca powstańczego oddziału, który okazuje się młodą kobietą, bohaterką powstania listopadowego.
• Żołnierze — Towarzysze broni, którzy w smutku czuwają przy umierającym dowódcy.
• Okoliczni mieszkańcy — Ludzie z okolicy, którzy przychodzą oddać hołd wodzowi.
• Koń pułkownika — Wierny towarzysz bitew, z którym umierający się żegna.

Z jakim wydarzeniem historycznym wiąże się „Śmierć Pułkownika”?

Z powstaniem listopadowym 1830–1831.

Gdzie umiera pułkownik?

W leśnej chatce, otoczonej przez żołnierzy i mieszkańców.

Kim naprawdę był pułkownik?

Młodą kobietą — Emilią Plater.

W którym miejscu wiersza poznajemy tożsamość pułkownika?

Dopiero w zakończeniu, w pointcie.

Z czym żegna się umierający pułkownik?

Ze swoim koniem i bronią.

Kim była historyczna Emilia Plater?

Hrabianką z Inflant, która dowodziła oddziałem w powstaniu listopadowym.

W którym roku zmarła Emilia Plater?

W 1831 roku.

Jaki nastrój panuje w wierszu?

Podniosły, smutny i pełen czci dla bohaterki.

Jaki romantyczny ideał uosabia Emilia Plater?

Bohaterki gotowej oddać wszystko za ojczyznę.

Czym jest pointa w „Śmierci Pułkownika”?

Zaskakującym ujawnieniem, że wódz był kobietą.

Po co ludzie przychodzą do chatki?

By ostatni raz zobaczyć wodza i oddać mu hołd.

Jaką funkcję pełni zaskakujące zakończenie?

Podkreśla wyjątkowość i heroizm bohaterki.

1. Z jakim powstaniem związany jest wiersz „Śmierć Pułkownika”?

1. z insurekcją kościuszkowską
2. z powstaniem listopadowym
3. z powstaniem styczniowym
4. z powstaniem warszawskim

2. Z czym żegna się umierający dowódca?

1. z rodzicami i rodzeństwem
2. z koniem i bronią
3. ze swoim dworem
4. z królem i hetmanem

3. Jaki nastrój ma wiersz?

1. żartobliwy
2. beztroski
3. podniosły i smutny
4. gniewny i wojowniczy

4. W jakiej krainie walczyła Emilia Plater?

1. w Wielkopolsce
2. na Litwie
3. na Pomorzu
4. w Małopolsce

5. Czym jest pointa?

1. wstępem do wiersza
2. zaskakującym zakończeniem
3. rymem wewnętrznym
4. opisem przyrody na początku wiersza