Jak rozwiązywać zadania tekstowe
Matematyka, klasa 4 · Dane, szukane, plan, rachunki, odpowiedź
Lekcja
Zadanie tekstowe to krótka historyjka z pytaniem na końcu. Nie musisz od razu wiedzieć, jakie działanie wybrać. Wystarczy, że będziesz robił te same cztery kroki, za każdym razem w tej samej kolejności.
Krok po kroku
- przeczytaj zadanie dwa razy — raz, żeby poznać historię, drugi raz, żeby wyłapać liczby
- podkreśl dane (liczby i to, co one oznaczają) oraz pytanie
- zastanów się, co po kolei trzeba obliczyć, zanim dojdziesz do odpowiedzi
- policz i zapisz działania razem z nazwami (zł, kg, osoby)
- sprawdź, czy wynik ma sens, i napisz odpowiedź pełnym zdaniem
✏️ Ola kupiła 3 zeszyty po 4 zł i długopis za 7 zł. Zapłaciła banknotem 50 zł. Ile reszty dostała?
- Dane: zeszyty 3 sztuki po 4 zł, długopis 7 zł, płatność 50 zł. Szukane: reszta.
- Najpierw cena zeszytów.3 × 4 zł = 12 zł
- Potem wszystkie zakupy razem.12 zł + 7 zł = 19 zł
- Na końcu reszta z 50 zł.50 zł − 19 zł = 31 zł
- Odpowiedź: Ola dostała 31 zł reszty.
Słowa, które podpowiadają działanie
- „razem", „w sumie", „dodatkowo", „o ... więcej" → dodawanie
- „zostało", „o ... mniej", „ile brakuje", „o ile więcej" (porównanie) → odejmowanie
- „po ... w każdym", „... razy więcej" → mnożenie
- „po równo", „ile razy mniej", „na ile grup" → dzielenie
✏️ W wycieczce jedzie 95 dzieci. W autobusie jest 30 miejsc. Ile autobusów trzeba zamówić?
- Podziel dzieci na grupy po 30.95 : 30 = 3 r. 5
- Zostało 5 dzieci bez miejsca, więc potrzebny jest jeszcze jeden autobus.3 + 1 = 4
- Odpowiedź: trzeba zamówić 4 autobusy.
🔑 Zapamiętaj: Reszta w zadaniu nie zawsze znaczy „zaokrąglij w dół". Gdy pytamy, ile pojemników potrzeba, resztę trzeba jeszcze gdzieś pomieścić. Gdy pytamy, ile pełnych porcji wyjdzie, resztę zostawiamy.
💡 Wskazówka: Czasem zadanie zawiera zbędną liczbę. Nie musisz jej używać. Najpierw ustal, czego szukasz, i dopiero wtedy wybieraj dane.
Pojęcia
- Dane w zadaniu
- liczby i informacje, które znamy z treści
- Szukane
- to, co mamy obliczyć — zwykle wynika z pytania na końcu
- Plan rozwiązania
- kolejność działań, które doprowadzą od danych do szukanego
- Odpowiedź
- pełne zdanie z jednostką, np. „Ola dostała 31 zł reszty."
- „o 8 więcej"
- dodawanie
- „3 razy więcej"
- mnożenie
- „ile razy mniej"
- dzielenie
- „o ile więcej"
- odejmowanie — porównujemy dwie liczby
- „po równo"
- dzielenie
- Zadanie dwudziałaniowe
- aby je rozwiązać, trzeba wykonać dwa działania, jedno po drugim
- Sprawdzanie wyniku
- czy wynik jest sensowny? czy pasuje do pytania? czy ma jednostkę?
- Zbędna dana
- informacja, której do rozwiązania nie potrzebujemy
Sprawdź się
1. Zeszyt kosztuje 6 zł. Ile zapłacisz za 5 zeszytów?
- 30 zł
- 11 zł
- 36 zł
- 1 zł
Pokaż odpowiedź
A. 30 zł — 5 × 6 zł = 30 zł.
2. Masz 100 zł i wydałeś 64 zł. Ile ci zostało?
- 164 zł
- 46 zł
- 34 zł
- 36 zł
Pokaż odpowiedź
D. 36 zł — 100 − 64 = 36.
3. Ola ma 128 naklejek, a Ewa 75. Ile mają razem?
- 53
- 213
- 203
- 193
Pokaż odpowiedź
C. 203 — 128 + 75 = 203.
4. Tata ma 38 lat, a Ania 10. O ile lat tata jest starszy?
- 48 lat
- 28 lat
- 380 lat
- 29 lat
Pokaż odpowiedź
B. 28 lat — 38 − 10 = 28.
5. Pociąg ma do przejechania 450 km i przejechał już 280 km. Ile zostało?
- 170 km
- 730 km
- 270 km
- 180 km
Pokaż odpowiedź
A. 170 km — 450 − 280 = 170.
Więcej pytań — razem 38 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami