Porównywanie ułamków

Matematyka, klasa 4 · Który ułamek jest większy, gdy mianowniki są różne

Lekcja

Ułamki o tym samym mianowniku porównasz od razu: większy jest ten z większym licznikiem. Ale co, gdy mianowniki są różne? Wtedy kawałki mają różną wielkość i trzeba je do siebie dopasować.

Ten sam licznik: większy mianownik, mniejszy kawałek

3/53/83/5 > 3/8
3/5 jest większe od 3/8: jeśli dzielisz na mniej części, każda jest większa.

Różne liczniki i mianowniki: wspólny mianownik

Rozszerzamy oba ułamki tak, żeby miały ten sam mianownik, na przykład najmniejszą liczbę, do której pasują oba mianowniki. Wtedy porównujemy same liczniki.

2/3 = 8/123/4 = 9/122/3 < 3/4
2/3 i 3/4 w dwunastych częściach: 8/12 jest mniejsze niż 9/12.

✏️ Porównaj 5/6 i 7/8

  1. Szukamy liczby, w której mieszczą się 6 i 8. Najmniejsza taka liczba to 24.
    6 · 4 = 24 i 8 · 3 = 24
  2. Rozszerzamy każdy ułamek tak, żeby miał mianownik 24.
    5/6 = 20/24 i 7/8 = 21/24
  3. Porównujemy liczniki: 20 jest mniejsze od 21.
    5/6 < 7/8

Skrót: porównaj z połową albo z całością

Czasem nie trzeba nic liczyć. 4/7 jest większe od połowy (bo 4 to więcej niż połowa z 7), a 3/8 mniejsze od połowy. Zatem 4/7 > 3/8. Innym punktem odniesienia jest 1: 9/10 brakuje 1/10, a 5/6 brakuje 1/6. Mniej brakuje temu, kto ma mniejszy brakujący kawałek, więc 9/10 > 5/6.

🔑 Zapamiętaj: Porównując, nie patrz na liczby osobno. 1/9 nie jest większe od 1/2 tylko dlatego, że 9 jest większe od 2: im więcej części, tym każda mniejsza.

💡 Wskazówka: Chcesz uporządkować kilka ułamków? Znajdź wspólny mianownik dla wszystkich i ustaw według liczników. Dla 1/2, 2/3 i 3/4 pasuje 12: 6/12, 8/12, 9/12.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Ten sam mianownik: który ułamek większy?
ten z większym licznikiem, np. 5/9 > 4/9
Ten sam licznik: który ułamek większy?
ten z mniejszym mianownikiem, np. 2/3 > 2/5
Co to wspólny mianownik?
taki mianownik, który mają oba ułamki po rozszerzeniu
Jak porównać 1/2 i 3/5?
5/10 i 6/10, więc 3/5 jest większe
Dlaczego 1/8 < 1/4?
całość podzielona na więcej części daje mniejsze kawałki
Znak > czyta się
jest większe od, np. 3/4 > 1/2
Jak porównać z połową?
licznik większy niż połowa mianownika oznacza, że ułamek jest większy od 1/2
Który jest większy: 7/8 czy 3/4?
7/8, bo 3/4 = 6/8
Który jest większy: ułamek czy liczba mieszana?
liczba mieszana, bo ma co najmniej całość
Jak ustawić ułamki od najmniejszego?
doprowadź do wspólnego mianownika i uporządkuj liczniki
9/10 czy 5/6 jest bliżej 1?
9/10: brakuje mu 1/10, a 5/6 aż 1/6
Czy 4/4 i 7/7 są równe?
tak, oba to jedna całość

Sprawdź się

1. Który ułamek jest większy?

  1. 4/9
  2. 5/9
  3. 3/9
  4. 2/9
Pokaż odpowiedź

B. 5/9 — Przy tym samym mianowniku wygrywa większy licznik.

2. Porównaj 1/2 i 3/5.

  1. 1/2 > 3/5
  2. 1/2 = 3/5
  3. 1/2 = 5/3
  4. 1/2 < 3/5
Pokaż odpowiedź

D. 1/2 < 3/5 — 5/10 < 6/10.

3. Porównaj 5/6 i 7/8.

  1. 5/6 < 7/8
  2. 5/6 > 7/8
  3. 5/6 = 7/8
  4. 5/6 = 8/7
Pokaż odpowiedź

A. 5/6 < 7/8 — 20/24 < 21/24.

4. Który znak pasuje: 7/9 ... 7/10?

  1. <
  2. =
  3. >
  4. +
Pokaż odpowiedź

C. > — Ten sam licznik: mniejszy mianownik daje większy ułamek.

5. Porównaj 4/5 i 3/4.

  1. 4/5 < 3/4
  2. 4/5 > 3/4
  3. 4/5 = 3/4
  4. 4/5 < 3/5
Pokaż odpowiedź

B. 4/5 > 3/4 — 16/20 > 15/20.

Więcej pytań — razem 38 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami