Porównywanie ułamków
Matematyka, klasa 4 · Który ułamek jest większy, gdy mianowniki są różne
Lekcja
Ułamki o tym samym mianowniku porównasz od razu: większy jest ten z większym licznikiem. Ale co, gdy mianowniki są różne? Wtedy kawałki mają różną wielkość i trzeba je do siebie dopasować.
Ten sam licznik: większy mianownik, mniejszy kawałek
Różne liczniki i mianowniki: wspólny mianownik
Rozszerzamy oba ułamki tak, żeby miały ten sam mianownik, na przykład najmniejszą liczbę, do której pasują oba mianowniki. Wtedy porównujemy same liczniki.
✏️ Porównaj 5/6 i 7/8
- Szukamy liczby, w której mieszczą się 6 i 8. Najmniejsza taka liczba to 24.6 · 4 = 24 i 8 · 3 = 24
- Rozszerzamy każdy ułamek tak, żeby miał mianownik 24.5/6 = 20/24 i 7/8 = 21/24
- Porównujemy liczniki: 20 jest mniejsze od 21.5/6 < 7/8
Skrót: porównaj z połową albo z całością
Czasem nie trzeba nic liczyć. 4/7 jest większe od połowy (bo 4 to więcej niż połowa z 7), a 3/8 mniejsze od połowy. Zatem 4/7 > 3/8. Innym punktem odniesienia jest 1: 9/10 brakuje 1/10, a 5/6 brakuje 1/6. Mniej brakuje temu, kto ma mniejszy brakujący kawałek, więc 9/10 > 5/6.
- ten sam mianownik: większy licznik wygrywa
- ten sam licznik: wygrywa mniejszy mianownik
- różne mianowniki: sprowadź do wspólnego mianownika
- liczba mieszana jest większa od każdego ułamka właściwego
🔑 Zapamiętaj: Porównując, nie patrz na liczby osobno. 1/9 nie jest większe od 1/2 tylko dlatego, że 9 jest większe od 2: im więcej części, tym każda mniejsza.
💡 Wskazówka: Chcesz uporządkować kilka ułamków? Znajdź wspólny mianownik dla wszystkich i ustaw według liczników. Dla 1/2, 2/3 i 3/4 pasuje 12: 6/12, 8/12, 9/12.
Pojęcia
- Ten sam mianownik: który ułamek większy?
- ten z większym licznikiem, np. 5/9 > 4/9
- Ten sam licznik: który ułamek większy?
- ten z mniejszym mianownikiem, np. 2/3 > 2/5
- Co to wspólny mianownik?
- taki mianownik, który mają oba ułamki po rozszerzeniu
- Jak porównać 1/2 i 3/5?
- 5/10 i 6/10, więc 3/5 jest większe
- Dlaczego 1/8 < 1/4?
- całość podzielona na więcej części daje mniejsze kawałki
- Znak > czyta się
- jest większe od, np. 3/4 > 1/2
- Jak porównać z połową?
- licznik większy niż połowa mianownika oznacza, że ułamek jest większy od 1/2
- Który jest większy: 7/8 czy 3/4?
- 7/8, bo 3/4 = 6/8
- Który jest większy: ułamek czy liczba mieszana?
- liczba mieszana, bo ma co najmniej całość
- Jak ustawić ułamki od najmniejszego?
- doprowadź do wspólnego mianownika i uporządkuj liczniki
- 9/10 czy 5/6 jest bliżej 1?
- 9/10: brakuje mu 1/10, a 5/6 aż 1/6
- Czy 4/4 i 7/7 są równe?
- tak, oba to jedna całość
Sprawdź się
1. Który ułamek jest większy?
- 4/9
- 5/9
- 3/9
- 2/9
Pokaż odpowiedź
B. 5/9 — Przy tym samym mianowniku wygrywa większy licznik.
2. Porównaj 1/2 i 3/5.
- 1/2 > 3/5
- 1/2 = 3/5
- 1/2 = 5/3
- 1/2 < 3/5
Pokaż odpowiedź
D. 1/2 < 3/5 — 5/10 < 6/10.
3. Porównaj 5/6 i 7/8.
- 5/6 < 7/8
- 5/6 > 7/8
- 5/6 = 7/8
- 5/6 = 8/7
Pokaż odpowiedź
A. 5/6 < 7/8 — 20/24 < 21/24.
4. Który znak pasuje: 7/9 ... 7/10?
- <
- =
- >
- +
Pokaż odpowiedź
C. > — Ten sam licznik: mniejszy mianownik daje większy ułamek.
5. Porównaj 4/5 i 3/4.
- 4/5 < 3/4
- 4/5 > 3/4
- 4/5 = 3/4
- 4/5 < 3/5
Pokaż odpowiedź
B. 4/5 > 3/4 — 16/20 > 15/20.
Więcej pytań — razem 38 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami