Ułamki na osi liczbowej
Matematyka, klasa 4 · Odczytuj i zaznaczaj ułamki między liczbami całkowitymi
Lekcja
Ułamki mają swoje miejsce na osi liczbowej, tak samo jak liczby całkowite. Leżą pomiędzy nimi. Połowa jest w połowie drogi między 0 a 1, a 1 1/2 w połowie drogi między 1 a 2.
Najpierw policz części
Odcinek między dwiema sąsiednimi liczbami całkowitymi to jedna całość. Ile równych części ma ten odcinek, taki jest mianownik. Nie licz kresek, licz odstępy między nimi.
Jak odczytać punkt
- znajdź dwie sąsiednie liczby całkowite, między którymi leży punkt
- policz, na ile równych części podzielono odcinek między nimi: to mianownik
- policz, ile części dzieli punkt od mniejszej liczby całkowitej: to licznik przy całościach
- zapisz liczbę mieszaną, a w razie potrzeby zamień ją na ułamek niewłaściwy
✏️ Odczytaj punkt A
- Punkt A leży między 2 a 3. Odcinek od 2 do 3 jest podzielony na 5 części, a A stoi na trzeciej kresce od liczby 2.mianownik 5, licznik 3
- Mamy dwie całości i 3/5.A = 2 3/5
- Jako ułamek niewłaściwy:2 · 5 + 3 = 13, czyli A = 13/5
🔑 Zapamiętaj: Ułamki o różnych mianownikach mogą leżeć w tym samym punkcie. 2/4 i 1/2 to ten sam punkt, a 4/4, 3/3 i 1 też. Im dalej od zera, tym liczba jest większa.
💡 Wskazówka: Licząc części, kładź palec na odstępach, a nie na kreskach. Odcinek z 4 kreskami w środku ma 5 części, bo kresek jest zawsze o jedną więcej niż odstępów.
Pojęcia
- Gdzie na osi leży 1/2?
- w połowie drogi między 0 a 1
- Co mówi mianownik na osi liczbowej?
- na ile równych części podzielono odcinek jednostkowy
- Co mówi licznik na osi liczbowej?
- ile takich części odmierzamy od zera
- Gdzie leży 4/4?
- w punkcie 1, bo to jedna całość
- Ułamek właściwy na osi
- leży między 0 a 1
- Ułamek niewłaściwy na osi
- leży w punkcie 1 albo dalej, na prawo od niego
- Jak odczytać 1 3/5 z osi?
- jedna całość i 3 piąte części odcinka od 1 do 2
- Czy 2/4 i 1/2 to ten sam punkt?
- tak, to różne zapisy tej samej liczby
- Który punkt jest większy?
- ten, który leży dalej na prawo
- Ułamek 6/3 na osi
- leży w punkcie 2, bo 6 : 3 = 2
- Jak policzyć części odcinka?
- liczymy odstępy między kreskami, a nie same kreski
- Gdzie leży 3/2?
- w połowie drogi między 1 a 2, bo 3/2 = 1 1/2
Sprawdź się
1. Odcinek od 0 do 1 ma 5 równych części. Punkt stoi na 3. kresce od zera. Jaki to ułamek?
- 3/6
- 3/5
- 5/3
- 2/5
Pokaż odpowiedź
B. 3/5 — Mianownik to liczba części (5), licznik to 3.
2. Punkt stoi po 1 całości i jeszcze 2 częściach z czterech. Jaka to liczba?
- 2 1/4
- 1 4/2
- 3/4
- 1 2/4
Pokaż odpowiedź
D. 1 2/4 — Jedna całość i 2/4, czyli 1 2/4 = 1 1/2.
3. Który ułamek leży najbliżej zera?
- 1/9
- 1/2
- 1/3
- 1/4
Pokaż odpowiedź
A. 1/9 — Najmniejszą część dostajemy z największego mianownika.
4. Między którymi liczbami całkowitymi leży 9/4?
- między 1 a 2
- między 3 a 4
- między 2 a 3
- między 9 a 10
Pokaż odpowiedź
C. między 2 a 3 — 8/4 = 2, a 9/4 to jeszcze 1/4 dalej.
5. Jaki ułamek leży w połowie drogi między 1 a 2?
- 1/2
- 1 1/2
- 2 1/2
- 1/4
Pokaż odpowiedź
B. 1 1/2 — Dokładnie pośrodku odcinka od 1 do 2.
Więcej pytań — razem 38 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami