Prostopadłościan i sześcian

Matematyka, klasa 4 · Ściany, krawędzie, wierzchołki i siatki brył

Lekcja

Pudełko po butach, karton po mleku, kostka do gry, cegła — wszystkie to bryły. Bryła, w przeciwieństwie do figury płaskiej, ma trzy wymiary: długość, szerokość i wysokość.

Prostopadłościan

wierzchołekkrawędź (dół)ściana6 ścian12 krawędzi8 wierzchołków
Prostopadłościan. Linie przerywane to krawędzie, których nie widać od przodu.

🔑 Zapamiętaj: Prostopadłościan ma 6 ścian, 12 krawędzi i 8 wierzchołków. Sześcian jest jego szczególnym przypadkiem: wszystkie 6 ścian to takie same kwadraty, a wszystkie 12 krawędzi mają tę samą długość.

Siatka bryły

Gdybyś rozciął pudełko wzdłuż kilku krawędzi i rozłożył je na stole, dostałbyś siatkę — płaski rysunek wszystkich ścian. Z poprawnej siatki da się złożyć bryłę bez dziur i bez nakładania się ścian.

123456sześciankrawędź = 3 cmściana = kwadrat 3 × 3 cm
Jedna z siatek sześcianu: cztery kwadraty w rzędzie, jeden nad nimi i jeden pod nimi. Razem 6 ścian.

✏️ Ile centymetrów drutu potrzeba na szkielet sześcianu o krawędzi 5 cm?

  1. Sześcian ma 12 krawędzi, a wszystkie są jednakowe.
    12 · 5 cm
  2. Pomnóż.
    12 · 5 = 60 cm

✏️ Pudełko ma wymiary 6 cm, 4 cm i 3 cm. Ile centymetrów wstążki owinie wszystkie jego krawędzie?

  1. Krawędzi jest 12: po 4 o długości 6 cm, 4 cm i 3 cm.
    4 · 6 + 4 · 4 + 4 · 3
  2. Szybciej: zsumuj trzy wymiary i pomnóż przez 4.
    4 · (6 + 4 + 3) = 4 · 13 = 52 cm

💡 Wskazówka: Aby się nie pomylić przy liczeniu, przy każdym wierzchołku schodzą się dokładnie 3 krawędzie i 3 ściany. Weź w ręce pudełko i policz je palcem!

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Bryła
przedmiot o trzech wymiarach: długości, szerokości i wysokości
Prostopadłościan
bryła o 6 ścianach prostokątnych; 12 krawędzi, 8 wierzchołków
Sześcian
prostopadłościan, którego 6 ścian to takie same kwadraty
Ściana
płaska część powierzchni bryły
Krawędź
odcinek, w którym spotykają się dwie ściany
Wierzchołek bryły
punkt, w którym spotykają się krawędzie (w prostopadłościanie — trzy)
Ile ścian ma prostopadłościan?
6
Ile krawędzi ma prostopadłościan?
12
Ile wierzchołków ma prostopadłościan?
8
Siatka bryły
płaski rysunek ścian, z którego da się złożyć bryłę
Siatka sześcianu
składa się z 6 jednakowych kwadratów
Suma krawędzi prostopadłościanu
4 · (a + b + c)

Sprawdź się

1. Ile ścian ma prostopadłościan?

  1. 4
  2. 8
  3. 6
  4. 12
Pokaż odpowiedź

C. 6 — Sześć prostokątów: góra, dół i cztery boki.

2. Jakie figury są ścianami sześcianu?

  1. trójkąty
  2. kwadraty
  3. koła
  4. pięciokąty
Pokaż odpowiedź

B. kwadraty — Wszystkie ściany sześcianu to takie same kwadraty.

3. Siatka sześcianu składa się z:

  1. 4 kwadratów
  2. 8 kwadratów
  3. 6 trójkątów
  4. 6 kwadratów
Pokaż odpowiedź

D. 6 kwadratów — Tyle, ile ścian sześcianu.

4. Ile par jednakowych ścian ma prostopadłościan, którego wszystkie wymiary są różne?

  1. 3
  2. 2
  3. 4
  4. 6
Pokaż odpowiedź

A. 3 — Przód i tył, góra i dół, lewa i prawa.

5. Ile krawędzi ma jedna ściana prostopadłościanu?

  1. 2
  2. 6
  3. 4
  4. 8
Pokaż odpowiedź

C. 4 — Każda ściana jest prostokątem.

Więcej pytań — razem 39 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami