Prostopadłościan i sześcian
Matematyka, klasa 4 · Ściany, krawędzie, wierzchołki i siatki brył
Lekcja
Pudełko po butach, karton po mleku, kostka do gry, cegła — wszystkie to bryły. Bryła, w przeciwieństwie do figury płaskiej, ma trzy wymiary: długość, szerokość i wysokość.
Prostopadłościan
- ściany to płaskie „boki” bryły — w prostopadłościanie są to prostokąty
- krawędzie to odcinki, w których spotykają się dwie ściany
- wierzchołki to punkty, w których spotykają się trzy krawędzie
- ściany leżące naprzeciw siebie są takie same
🔑 Zapamiętaj: Prostopadłościan ma 6 ścian, 12 krawędzi i 8 wierzchołków. Sześcian jest jego szczególnym przypadkiem: wszystkie 6 ścian to takie same kwadraty, a wszystkie 12 krawędzi mają tę samą długość.
Siatka bryły
Gdybyś rozciął pudełko wzdłuż kilku krawędzi i rozłożył je na stole, dostałbyś siatkę — płaski rysunek wszystkich ścian. Z poprawnej siatki da się złożyć bryłę bez dziur i bez nakładania się ścian.
✏️ Ile centymetrów drutu potrzeba na szkielet sześcianu o krawędzi 5 cm?
- Sześcian ma 12 krawędzi, a wszystkie są jednakowe.12 · 5 cm
- Pomnóż.12 · 5 = 60 cm
✏️ Pudełko ma wymiary 6 cm, 4 cm i 3 cm. Ile centymetrów wstążki owinie wszystkie jego krawędzie?
- Krawędzi jest 12: po 4 o długości 6 cm, 4 cm i 3 cm.4 · 6 + 4 · 4 + 4 · 3
- Szybciej: zsumuj trzy wymiary i pomnóż przez 4.4 · (6 + 4 + 3) = 4 · 13 = 52 cm
💡 Wskazówka: Aby się nie pomylić przy liczeniu, przy każdym wierzchołku schodzą się dokładnie 3 krawędzie i 3 ściany. Weź w ręce pudełko i policz je palcem!
Pojęcia
- Bryła
- przedmiot o trzech wymiarach: długości, szerokości i wysokości
- Prostopadłościan
- bryła o 6 ścianach prostokątnych; 12 krawędzi, 8 wierzchołków
- Sześcian
- prostopadłościan, którego 6 ścian to takie same kwadraty
- Ściana
- płaska część powierzchni bryły
- Krawędź
- odcinek, w którym spotykają się dwie ściany
- Wierzchołek bryły
- punkt, w którym spotykają się krawędzie (w prostopadłościanie — trzy)
- Ile ścian ma prostopadłościan?
- 6
- Ile krawędzi ma prostopadłościan?
- 12
- Ile wierzchołków ma prostopadłościan?
- 8
- Siatka bryły
- płaski rysunek ścian, z którego da się złożyć bryłę
- Siatka sześcianu
- składa się z 6 jednakowych kwadratów
- Suma krawędzi prostopadłościanu
- 4 · (a + b + c)
Sprawdź się
1. Ile ścian ma prostopadłościan?
- 4
- 8
- 6
- 12
Pokaż odpowiedź
C. 6 — Sześć prostokątów: góra, dół i cztery boki.
2. Jakie figury są ścianami sześcianu?
- trójkąty
- kwadraty
- koła
- pięciokąty
Pokaż odpowiedź
B. kwadraty — Wszystkie ściany sześcianu to takie same kwadraty.
3. Siatka sześcianu składa się z:
- 4 kwadratów
- 8 kwadratów
- 6 trójkątów
- 6 kwadratów
Pokaż odpowiedź
D. 6 kwadratów — Tyle, ile ścian sześcianu.
4. Ile par jednakowych ścian ma prostopadłościan, którego wszystkie wymiary są różne?
- 3
- 2
- 4
- 6
Pokaż odpowiedź
A. 3 — Przód i tył, góra i dół, lewa i prawa.
5. Ile krawędzi ma jedna ściana prostopadłościanu?
- 2
- 6
- 4
- 8
Pokaż odpowiedź
C. 4 — Każda ściana jest prostokątem.
Więcej pytań — razem 39 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami