Rachunki w pamięci
Matematyka, klasa 4 · Rozkładanie liczb, uzupełnianie do 100 i 1000, szybkie sztuczki
Lekcja
Liczenie w pamięci nie wymaga genialnej głowy. Wymaga kilku sprytnych sztuczek: rozbijasz trudną liczbę na łatwe kawałki, liczysz po kawałku i składasz wynik z powrotem. Zaraz je poznasz.
Sztuczka 1: rozkładaj na dziesiątki i jedności
✏️ Oblicz w pamięci 58 + 27
- Zostaw pierwszą liczbę w całości, drugą rozłóż na 20 i 7.27 = 20 + 7
- Najpierw dodaj dziesiątki.58 + 20 = 78
- Potem dodaj jedności.78 + 7 = 85
Sztuczka 2: uzupełnianie do pełnej dziesiątki, setki, tysiąca
Pytanie „ile brakuje do 100?" pojawia się w sklepie (reszta), przy odejmowaniu i przy sprawdzaniu wyniku. Rób to w dwóch skokach: najpierw do pełnej dziesiątki, potem do setki.
✏️ Ile brakuje do 1000 od 640?
- Skok do pełnej setki: 640 → 700.700 − 640 = 60
- Skok do tysiąca: 700 → 1000.1000 − 700 = 300
- Dodaj oba skoki.60 + 300 = 360, więc 1000 − 640 = 360
Sztuczka 3: zaokrąglij i popraw
- dodawanie 9, 19, 29: dodaj 10, 20, 30 i odejmij 1
- odejmowanie 9, 19, 29: odejmij 10, 20, 30 i dodaj 1
- mnożenie przez 9: pomnóż przez 10 i odejmij raz liczbę (9 × 7 = 70 − 7 = 63)
- mnożenie przez 5: pomnóż przez 10 i podziel na pół (18 × 5 = 180 : 2 = 90)
🔑 Zapamiętaj: Zasada wszystkich sztuczek: zamień trudne działanie na dwa albo trzy łatwe. Łatwe to takie, w których występują pełne dziesiątki, setki albo liczba 10.
💡 Wskazówka: Ćwicz codziennie przez 5 minut — w drodze do szkoły licz numery rejestracyjne aut albo ceny na wystawach. Po tygodniu sam zobaczysz różnicę.
Pojęcia
- Rozkładanie liczby
- rozbijam liczbę na dziesiątki i jedności, np. 47 = 40 + 7
- Uzupełnianie do 100
- szukam, ile brakuje: najpierw do pełnej dziesiątki, potem do setki
- 100 − 63
- 37 (63 + 7 = 70, 70 + 30 = 100)
- 1000 − 640
- 360 (640 + 60 = 700, 700 + 300 = 1000)
- Jak dodać 9?
- dodaj 10 i odejmij 1
- Jak odjąć 29?
- odejmij 30 i dodaj 1
- Mnożenie przez 9
- × 10, a potem odejmij raz tę liczbę: 9 × 7 = 70 − 7 = 63
- Mnożenie przez 5
- × 10, a potem podziel na pół: 18 × 5 = 90
- 25 × 4
- 100 — cztery ćwierćdolarówki; pamiętaj też 25 × 8 = 200
- Przemienność dodawania
- a + b = b + a; dodawaj w takiej kolejności, jak ci wygodniej
- 58 + 27
- 85 (58 + 20 = 78, 78 + 7 = 85)
- Po co liczyć w pamięci?
- żeby szybko szacować, sprawdzać wyniki i liczyć resztę w sklepie
Sprawdź się
1. Ile wynosi 48 + 27?
- 75
- 65
- 85
- 74
Pokaż odpowiedź
A. 75 — 48 + 20 = 68, 68 + 7 = 75.
2. Oblicz 83 − 29.
- 64
- 56
- 46
- 54
Pokaż odpowiedź
D. 54 — 83 − 30 = 53, a potem 53 + 1 = 54.
3. Ile wynosi 35 + 48?
- 73
- 82
- 83
- 93
Pokaż odpowiedź
C. 83 — 35 + 40 = 75, 75 + 8 = 83.
4. Oblicz 99 + 37.
- 126
- 136
- 137
- 146
Pokaż odpowiedź
B. 136 — 100 + 37 = 137, a skoro dodałeś o 1 za dużo, odejmij 1: 136.
5. Oblicz 64 − 38.
- 26
- 36
- 34
- 24
Pokaż odpowiedź
A. 26 — 64 − 40 = 24, a potem 24 + 2 = 26.
Więcej pytań — razem 38 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami