Zegar i upływ czasu

Matematyka, klasa 4 · Godziny, minuty, sekundy, zapis 12- i 24-godzinny, obliczanie czasu

Lekcja

Zegar odmierza czas za pomocą trzech jednostek. Godzina dzieli się na 60 minut, a minuta na 60 sekund. Krótka wskazówka pokazuje godziny, długa — minuty.

1 h = 60 min 1 min = 60 s 1 h = 3600 s
123456789101112
Zegar pokazujący 4:30. Krótka wskazówka stoi między 4 a 5, długa wskazuje szóstkę (30 minut).

Zapis 12- i 24-godzinny

W ciągu doby zegar robi dwa pełne okrążenia. Dlatego godzinę 3:00 mamy dwa razy: w nocy i po południu. Aby je odróżnić, używamy zapisu 24-godzinnego: po godzinie 12:00 liczymy dalej 13, 14, 15… aż do 24:00 (czyli północy). Od 13:00 odejmij 12, a dostaniesz godzinę z zegara ściennego.

6:30 rano6:3012:0012:003:15 po poł.15:158:45 wiecz.20:45
Zamiana: po południu dodajemy 12 (zegar 3:15 po południu to 15:15).

🔑 Zapamiętaj: Północ to 24:00 albo 0:00, a kwadrans po północy to 0:15. W rozkładach jazdy zawsze spotkasz zapis 24-godzinny.

Ile to trwa? Kiedy się skończy?

Obliczając czas, dodawaj i odejmuj osobno godziny i minuty. Gdy minut wyjdzie 60 lub więcej, zamień 60 minut na jedną godzinę. Gdy brakuje minut przy odejmowaniu, pożycz godzinę, która ma 60 minut.

✏️ Pociąg wyjeżdża o 14:45 i jedzie 2 godziny 35 minut. Kiedy dojedzie?

  1. Dodaj najpierw godziny.
    14:45 + 2 h = 16:45
  2. Dodaj minuty. Wyszło 80 minut, czyli 1 godzina 20 minut.
    16:45 + 35 min = 16:80 = 17:20
  3. Odpowiedź w zapisie 24-godzinnym.
    pociąg dojedzie o 17:20

✏️ Ile trwał film, który zaczął się o 8:20, a skończył o 11:05?

  1. Od 8:20 do pełnej godziny 9:00 mija 40 minut.
    60 − 20 = 40 min
  2. Od 9:00 do 11:00 to 2 godziny, a potem jeszcze 5 minut.
    40 min + 2 h + 5 min
  3. Dodaj minuty i zamień na godziny.
    2 h 45 min

💡 Wskazówka: Kwadrans to 15 minut, pół godziny to 30, a trzy kwadranse to 45 minut. 150 minut zamienisz tak: 150 : 60 = 2 reszta 30, czyli 2 godziny 30 minut.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

1 godzina
60 minut
1 minuta
60 sekund
1 godzina w sekundach
3600 s (60 · 60)
Kwadrans
15 minut
Pół godziny
30 minut
Trzy kwadranse
45 minut
Doba
24 godziny
Zapis 24-godzinny
po południu dodajemy 12: 5:00 pm to 17:00
Północ
24:00 albo 0:00
Jak dodać czas
osobno godziny i minuty; 60 min zamień na 1 h
Jak obliczyć czas trwania
od początku do pełnej godziny, potem do końca
Wskazówka krótka i długa
krótka pokazuje godziny, długa minuty

Sprawdź się

1. Ile minut ma godzina?

  1. 100
  2. 60
  3. 30
  4. 24
Pokaż odpowiedź

B. 60 — Godzina to 60 minut.

2. Jak zapiszesz 20:30 na zegarze 12-godzinnym?

  1. 2:30 wieczorem
  2. 10:30 wieczorem
  3. 8:30 wieczorem
  4. 8:30 rano
Pokaż odpowiedź

C. 8:30 wieczorem — 20 − 12 = 8.

3. Ile to 150 minut?

  1. 2 h 30 min
  2. 1 h 50 min
  3. 1 h 30 min
  4. 15 h
Pokaż odpowiedź

A. 2 h 30 min — 150 − 120 = 30.

4. Lekcja trwa 45 minut i zaczyna się o 8:50. Kiedy się kończy?

  1. 9:35
  2. 9:15
  3. 9:45
  4. 8:95
Pokaż odpowiedź

A. 9:35 — 8:50 + 10 min = 9:00, a 35 min zostaje.

5. Film trwa 95 minut. To:

  1. 1 h 35 min
  2. 1 h 5 min
  3. 2 h 35 min i 5 s
  4. 9 h 5 min
Pokaż odpowiedź

A. 1 h 35 min — 95 − 60 = 35.

Więcej pytań — razem 40 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami