Zegar i upływ czasu
Matematyka, klasa 4 · Godziny, minuty, sekundy, zapis 12- i 24-godzinny, obliczanie czasu
Lekcja
Zegar odmierza czas za pomocą trzech jednostek. Godzina dzieli się na 60 minut, a minuta na 60 sekund. Krótka wskazówka pokazuje godziny, długa — minuty.
Zapis 12- i 24-godzinny
W ciągu doby zegar robi dwa pełne okrążenia. Dlatego godzinę 3:00 mamy dwa razy: w nocy i po południu. Aby je odróżnić, używamy zapisu 24-godzinnego: po godzinie 12:00 liczymy dalej 13, 14, 15… aż do 24:00 (czyli północy). Od 13:00 odejmij 12, a dostaniesz godzinę z zegara ściennego.
🔑 Zapamiętaj: Północ to 24:00 albo 0:00, a kwadrans po północy to 0:15. W rozkładach jazdy zawsze spotkasz zapis 24-godzinny.
Ile to trwa? Kiedy się skończy?
Obliczając czas, dodawaj i odejmuj osobno godziny i minuty. Gdy minut wyjdzie 60 lub więcej, zamień 60 minut na jedną godzinę. Gdy brakuje minut przy odejmowaniu, pożycz godzinę, która ma 60 minut.
✏️ Pociąg wyjeżdża o 14:45 i jedzie 2 godziny 35 minut. Kiedy dojedzie?
- Dodaj najpierw godziny.14:45 + 2 h = 16:45
- Dodaj minuty. Wyszło 80 minut, czyli 1 godzina 20 minut.16:45 + 35 min = 16:80 = 17:20
- Odpowiedź w zapisie 24-godzinnym.pociąg dojedzie o 17:20
✏️ Ile trwał film, który zaczął się o 8:20, a skończył o 11:05?
- Od 8:20 do pełnej godziny 9:00 mija 40 minut.60 − 20 = 40 min
- Od 9:00 do 11:00 to 2 godziny, a potem jeszcze 5 minut.40 min + 2 h + 5 min
- Dodaj minuty i zamień na godziny.2 h 45 min
💡 Wskazówka: Kwadrans to 15 minut, pół godziny to 30, a trzy kwadranse to 45 minut. 150 minut zamienisz tak: 150 : 60 = 2 reszta 30, czyli 2 godziny 30 minut.
Pojęcia
- 1 godzina
- 60 minut
- 1 minuta
- 60 sekund
- 1 godzina w sekundach
- 3600 s (60 · 60)
- Kwadrans
- 15 minut
- Pół godziny
- 30 minut
- Trzy kwadranse
- 45 minut
- Doba
- 24 godziny
- Zapis 24-godzinny
- po południu dodajemy 12: 5:00 pm to 17:00
- Północ
- 24:00 albo 0:00
- Jak dodać czas
- osobno godziny i minuty; 60 min zamień na 1 h
- Jak obliczyć czas trwania
- od początku do pełnej godziny, potem do końca
- Wskazówka krótka i długa
- krótka pokazuje godziny, długa minuty
Sprawdź się
1. Ile minut ma godzina?
- 100
- 60
- 30
- 24
Pokaż odpowiedź
B. 60 — Godzina to 60 minut.
2. Jak zapiszesz 20:30 na zegarze 12-godzinnym?
- 2:30 wieczorem
- 10:30 wieczorem
- 8:30 wieczorem
- 8:30 rano
Pokaż odpowiedź
C. 8:30 wieczorem — 20 − 12 = 8.
3. Ile to 150 minut?
- 2 h 30 min
- 1 h 50 min
- 1 h 30 min
- 15 h
Pokaż odpowiedź
A. 2 h 30 min — 150 − 120 = 30.
4. Lekcja trwa 45 minut i zaczyna się o 8:50. Kiedy się kończy?
- 9:35
- 9:15
- 9:45
- 8:95
Pokaż odpowiedź
A. 9:35 — 8:50 + 10 min = 9:00, a 35 min zostaje.
5. Film trwa 95 minut. To:
- 1 h 35 min
- 1 h 5 min
- 2 h 35 min i 5 s
- 9 h 5 min
Pokaż odpowiedź
A. 1 h 35 min — 95 − 60 = 35.
Więcej pytań — razem 40 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami