Pole i obwód prostokąta

Matematyka, klasa 7 · Obliczanie pola i obwodu figur

Lekcja

Obwód to długość linii wokół figury, a pole to miara powierzchni w środku. Obwód podajemy w cm, a pole w cm².

a = 5b = 315 kratekPOLE — ile kratek w srodkuP = a · b = 15OBWOD — dlugosc plotu dookolaObw = 2a + 2b = 16Pole liczymy w jednostkach kwadratowych (cm²), obwod w zwyklych (cm).Dwie figury o tym samym obwodzie moga miec rozne pola.
Prostokąt o bokach a i b.

Wzory

Obwód: L = 2·(a + b)   •   Pole: P = a · b
a, b — boki prostokąta

✏️ Prostokąt ma boki 8 cm i 5 cm.

  1. Obwód.
    L = 2·(8 + 5) = 26 cm
  2. Pole.
    P = 8 · 5 = 40 cm²

🔑 Zapamiętaj: Pole kwadratu o boku a to a² (bo oba boki są równe), a obwód to 4·a.

Zadanie odwrotne

Czasem zadanie podaje pole i jeden bok, a pyta o drugi. Wtedy odwracamy działanie: skoro P = a · b, to b = P : a. Tak samo z obwodem — znając L i jeden bok, drugi wyliczysz z równania.

✏️ Prostokąt ma pole 48 cm² i bok 6 cm. Jaki jest obwód?

  1. Drugi bok z pola.
    b = 48 : 6 = 8 cm
  2. Teraz obwód.
    L = 2·(6 + 8) = 28 cm
40140PRZYLEGLErazem 180 stopniaaWIERZCHOLKOWEzawsze rowneabcTROJKATa + b + c = 180Znajac dwa katy w trojkacie, trzeci obliczysz odejmowaniem od 180W czworokacie suma katow to 360 stopni — dwa razy wiecej
Kąty — przyległe, wierzchołkowe i suma w trójkącie.

Figury z wycięciem

Gdy z prostokąta wycięto kawałek, nie da się użyć jednego wzoru. Liczymy pole całego prostokąta, potem pole wycięcia i odejmujemy. To ta sama metoda, którą stosuje się przy obliczaniu ilości farby na ścianę z oknem.

oknościana 15 × 10okno 5 × 4cała ściana15 · 10 = 150okno5 · 4 = 20do malowania150 − 20 = 130Pole = 130 cm²Uwaga: obwód figury z wycięciem NIE zmienia się przez dziurę w środku.
Pole figury z wycięciem: pole całości minus pole dziury.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Pojęcia

Obwód
Suma długości wszystkich boków figury. Mierzymy go w cm, m lub km.
Pole
Wielkość powierzchni figury. Mierzymy je w cm², m² lub km².
Obwód prostokąta
Ob = 2a + 2b, czyli 2 · (a + b).
Pole prostokąta
P = a · b, czyli iloczyn dwóch sąsiednich boków.
Kwadrat
Prostokąt o czterech równych bokach. Ob = 4a, a P = a².
Pole trójkąta
P = (a · h) ÷ 2, gdzie h to wysokość opuszczona na bok a.
Pole równoległoboku
P = a · h. Mnożysz bok przez wysokość, a nie przez bok skośny.
Pole trapezu
P = ((a + b) · h) ÷ 2, gdzie a i b to podstawy.
Jednostki pola
1 m² = 10 000 cm², 1 ar = 100 m², 1 hektar = 10 000 m².
Figura złożona
Dzielisz ją na prostokąty i trójkąty, liczysz pola części i dodajesz.
Szukanie boku z pola
Jeśli P = 48 cm² i a = 6 cm, to b = 48 ÷ 6 = 8 cm.
Suma kątów w trójkącie
Zawsze 180°. Znając dwa kąty, trzeci liczymy odejmowaniem: 180° − 50° − 60° = 70°.

Sprawdź się

1. Prostokąt ma boki 6 cm i 4 cm. Jakie ma pole?

  1. 20 cm²
  2. 24 cm²
  3. 10 cm²
  4. 24 cm
Pokaż odpowiedź

B. 24 cm² — 6 · 4 = 24 cm².

2. Ile centymetrów kwadratowych ma 1 m²?

  1. 100
  2. 1000
  3. 10 000
  4. 1 000 000
Pokaż odpowiedź

C. 10 000 — 100 cm × 100 cm = 10 000 cm².

3. Równoległobok ma bok 8 cm i wysokość 5 cm. Jakie ma pole?

  1. 40 cm²
  2. 26 cm²
  3. 20 cm²
  4. 13 cm²
Pokaż odpowiedź

A. 40 cm² — P = a · h = 8 · 5 = 40 cm².

4. Romb ma przekątne 6 cm i 8 cm. Jakie ma pole?

  1. 48 cm²
  2. 24 cm²
  3. 14 cm²
  4. 28 cm²
Pokaż odpowiedź

B. 24 cm² — (6 · 8) : 2.

5. Trójkąt prostokątny ma jeden kąt ostry równy 35°. Ile ma drugi?

  1. 65°
  2. 55°
  3. 45°
  4. 145°
Pokaż odpowiedź

B. 55° — Oba ostre dają razem 90°.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami