Pięciolinia i nuty

Muzyka, klasa 2 · Notacja

Najważniejsze w skrócie

Nuty zapisujemy na pięciolinii — pięciu równoległych liniach. Linie liczymy zawsze od dołu do góry. Nuta może stać na linii albo w polu między liniami.

Im wyżej stoi nuta na pięciolinii, tym wyższy jest dźwięk. Nuta niżej oznacza dźwięk niższy. Dzięki temu melodię widać na papierze jak schodki.

Podstawowe nazwy dźwięków to do, re, mi, fa, sol, la, si — i znowu do. Ten zestaw nazywamy solmizacją i pomaga on śpiewać z nut.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Ile linii ma pięciolinia?
Pięć.
Od której strony liczymy linie?
Od dołu do góry.
Co oznacza nuta postawiona wyżej?
Wyższy dźwięk.
Wymień nazwy solmizacyjne.
Do, re, mi, fa, sol, la, si.
Co to pauza?
Znak oznaczający ciszę.
Co stoi na początku pięciolinii?
Klucz wiolinowy.
Gdzie może stać nuta?
Na linii albo w polu między liniami.
Po co zapisujemy muzykę nutami?
Żeby każdy mógł ją zagrać tak samo.
Gdzie stawiamy klucz wiolinowy?
Na początku pięciolinii.
Która linia pięciolinii jest pierwsza?
Najniższa — linie liczymy od dołu.
Ile pól jest między liniami pięciolinii?
Cztery.
Po co powstał zapis nutowy?
Żeby móc zagrać utwór, którego nigdy się nie słyszało.

Sprawdź się

1. Ile linii ma pięciolinia?

  1. Trzy
  2. Cztery
  3. Pięć
  4. Sześć
Pokaż odpowiedź

C. Pięć — Nazwa mówi wprost o pięciu równoległych liniach, a nuty piszemy na nich i między nimi. Na czterech liniach zapisywano melodie w średniowieczu, dziś już nie.

2. Pauza oznacza…

  1. Głośny dźwięk
  2. Ciszę
  3. Powtórzenie
  4. Koniec utworu
Pokaż odpowiedź

B. Ciszę — Pauza mówi, przez ile czasu milczeć — cisza jest częścią utworu i odmierza się ją tak samo jak dźwięk. Koniec utworu zaznacza gruba kreska taktowa, nie pauza.

3. Nuta może stać…

  1. Tylko na linii
  2. Na linii albo w polu
  3. Tylko w polu
  4. Wyłącznie nad pięciolinią
Pokaż odpowiedź

B. Na linii albo w polu — Dzięki temu na pięciu liniach zmieści się dużo dźwięków.

4. Nuty czytamy…

  1. Od prawej do lewej
  2. Od lewej do prawej
  3. Od dołu do góry
  4. Od środka na zewnątrz
Pokaż odpowiedź

B. Od lewej do prawej — Kolejność zapisu to kolejność grania.

5. Krzyżyk przy nucie:

  1. obniża dźwięk
  2. podnosi dźwięk
  3. wydłuża dźwięk
  4. skraca dźwięk
Pokaż odpowiedź

B. podnosi dźwięk — Bemol działa odwrotnie — obniża.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami