Rytm i puls
Muzyka, klasa 2 · Rytmika
Najważniejsze w skrócie
Puls to równe, powtarzające się uderzenia — jak tykanie zegara albo bicie serca. Puls jest zawsze taki sam i nie przyspiesza w środku utworu.
Rytm to układ dźwięków dłuższych i krótszych ułożony na tle pulsu. Ten sam puls może nieść bardzo różne rytmy — dlatego dwa utwory w tym samym tempie brzmią zupełnie inaczej.
Rytm można wykonać ciałem: klaskaniem, tupaniem, pstrykaniem, uderzaniem o kolana. Nazywamy to grą na instrumentach ciała i jest to najprostszy sposób ćwiczenia poczucia rytmu.
Ważne daty
- Puls — równe uderzenia, jak tykanie zegara
- Rytm — układ dźwięków dłuższych i krótszych
- Tempo — jak szybko idzie puls
- Akcent — uderzenie mocniejsze od pozostałych
- Instrumenty ciała — klaskanie, tupanie, pstrykanie
Ważne postacie
- Klaskanie — najprostszy sposób gry rytmu
- Tupanie — podkreśla mocne uderzenia
- Bębenek — instrument rytmiczny
- Metronom — urządzenie odmierzające puls
Pojęcia
- Co to puls w muzyce?
- Równe, powtarzające się uderzenia.
- Co to rytm?
- Układ dźwięków dłuższych i krótszych na tle pulsu.
- Co to tempo?
- Szybkość, z jaką płynie puls.
- Co to akcent?
- Uderzenie mocniejsze od pozostałych.
- Do czego służy metronom?
- Do odmierzania równego pulsu.
- Co to instrumenty ciała?
- Klaskanie, tupanie, pstrykanie, uderzanie o kolana.
- Czy dwa utwory w tym samym tempie mają ten sam rytm?
- Nie — na tym samym pulsie można zagrać różne rytmy.
- Co to echo rytmiczne?
- Powtórzenie rytmu zagranego przez kogoś innego.
- Czym różni się rytm od pulsu?
- Puls to równe uderzenia w tle, rytm to układ dźwięków dłuższych i krótszych na tym tle.
- Jak stuka metronom?
- Równo, w wybranym tempie.
- Na którą miarę pada akcent w takcie na cztery?
- Na pierwszą.
- Co jest potrzebne, żeby cała klasa zagrała rytm razem?
- Wspólny puls.
Sprawdź się
1. Puls w muzyce jest…
- Nierówny
- Równy i powtarzalny
- Zawsze głośny
- Słyszalny tylko na początku
Pokaż odpowiedź
B. Równy i powtarzalny — Puls to równe uderzenia biegnące przez cały utwór, po których można maszerować. Głośność zmienia się niezależnie — puls trwa tak samo cicho i głośno.
2. Metronom służy do…
- Nagrywania
- Odmierzania pulsu
- Stroju instrumentu
- Śpiewania
Pokaż odpowiedź
B. Odmierzania pulsu — Metronom utrzymuje równe tempo.
3. Akcent w takcie na cztery pada zwykle na…
- Drugą miarę
- Pierwszą miarę
- Czwartą, ostatnią miarę
- Każdą miarę
Pokaż odpowiedź
B. Pierwszą miarę — Dzięki akcentowi słychać, gdzie zaczyna się takt.
4. Rytm złożony z samych jednakowych uderzeń jest…
- Bardzo trudny
- Równy i prosty
- Niemożliwy do zagrania
- Zawsze cichy
Pokaż odpowiedź
B. Równy i prosty — Trudniejsze rytmy mieszają dźwięki dłuższe i krótsze.
5. Rytmizacja tekstu polega na:
- wyklaskiwaniu sylab
- śpiewaniu tekstu bez słów
- czytaniu po cichu
- pisaniu nut
Pokaż odpowiedź
A. wyklaskiwaniu sylab — Imię „A-nia" to dwa klaśnięcia.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami