Orkiestra symfoniczna
Muzyka, klasa 5 · Instrumentoznawstwo
Najważniejsze w skrócie
Orkiestra symfoniczna składa się z czterech grup instrumentów: smyczkowych, dętych drewnianych, dętych blaszanych i perkusyjnych. Smyczki są najliczniejsze i siedzą najbliżej dyrygenta.
Grupa smyczkowa to skrzypce pierwsze i drugie, altówki, wiolonczele i kontrabasy. Idąc od skrzypiec do kontrabasu, instrumenty rosną, a ich brzmienie staje się coraz niższe.
Dyrygent stoi przed orkiestrą i batutą wyznacza tempo, wejścia i dynamikę. Nie wydaje dźwięku, ale bez niego kilkudziesięciu muzyków nie zagrałoby razem. Przed koncertem cała orkiestra stroi się do dźwięku a z oboju.

Ważne daty
- Smyczkowe — skrzypce, altówki, wiolonczele, kontrabasy
- Dęte drewniane — flet, obój, klarnet, fagot
- Dęte blaszane — trąbka, waltornia, puzon, tuba
- Perkusyjne — kotły, talerze, ksylofon, bęben
- Strojenie — do dźwięku a z oboju
Ważne postacie
- Skrzypce — najwyższy głos smyczków
- Wiolonczela — niski, ciepły dźwięk
- Waltornia — łączy blachę z drewnem
- Dyrygent — batutą prowadzi cały zespół
Pojęcia
- Ile grup instrumentów ma orkiestra symfoniczna?
- Cztery: smyczkowe, dęte drewniane, dęte blaszane i perkusyjne.
- Wymień instrumenty smyczkowe orkiestry.
- Skrzypce, altówki, wiolonczele i kontrabasy.
- Który instrument smyczkowy brzmi najniżej?
- Kontrabas.
- Wymień instrumenty dęte drewniane.
- Flet, obój, klarnet i fagot.
- Wymień instrumenty dęte blaszane.
- Trąbka, waltornia, puzon i tuba.
- Do jakiego dźwięku stroi się orkiestra?
- Do dźwięku a granego przez obój.
- Co robi dyrygent?
- Wyznacza tempo, wejścia i dynamikę — batutą.
- Która grupa jest najliczniejsza?
- Smyczkowa.
- Do jakiej grupy należy klarnet?
- Do instrumentów dętych drewnianych.
- Do jakiej grupy należą kotły?
- Do instrumentów perkusyjnych.
- Na ile zespołów dzielą się skrzypce w orkiestrze?
- Na dwa — pierwsze i drugie skrzypce.
- Kiedy orkiestra się stroi?
- Przed rozpoczęciem koncertu.
Sprawdź się
1. Ile grup instrumentów ma orkiestra symfoniczna?
- Dwie
- Trzy
- Cztery
- Sześć
Pokaż odpowiedź
C. Cztery — Orkiestra dzieli się na cztery grupy.
2. Orkiestra stroi się do dźwięku a granego przez…
- Skrzypce
- Obój
- Trąbkę
- Fortepian
Pokaż odpowiedź
B. Obój — Obój daje wzorcowy dźwięk a.
3. Klarnet należy do…
- Dętych blaszanych
- Dętych drewnianych
- Smyczków
- Perkusji
Pokaż odpowiedź
B. Dętych drewnianych — Razem z fletem, obojem i fagotem.
4. Najniżej z instrumentów smyczkowych brzmi…
- Wiolonczela
- Kontrabas
- Altówka
- Skrzypce
Pokaż odpowiedź
B. Kontrabas — Grający stoi przy nim lub siedzi na wysokim krześle.
5. Partytura to:
- zapis wszystkich partii jedna pod drugą
- nuty jednego instrumentu
- lista utworów
- plan sali
Pokaż odpowiedź
A. zapis wszystkich partii jedna pod drugą — Widzi w niej naraz całą orkiestrę.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami