Akord septymowy i dysonans
Muzyka, klasa 6 · Notacja
Najważniejsze w skrócie
Dodanie do trójdźwięku czwartego dźwięku — septymy — daje akord septymowy. Brzmi bogaciej i bardziej napięcie niż zwykły trójdźwięk, jakby czegoś jeszcze oczekiwał.
Konsonans to brzmienie zgodne, spokojne (np. trójdźwięk durowy), dysonans to brzmienie napięte, niestabilne, które chce się 'rozwiązać' w konsonans.
Kompozytorzy używają dysonansów, żeby budować napięcie w muzyce — potem rozwiązanie w konsonans daje słuchaczowi poczucie ulgi i spełnienia.
Ważne daty
- Trójdźwięk — trzy dźwięki, podstawa akordu
- Septyma — czwarty dźwięk dodany do trójdźwięku
- Konsonans — brzmienie zgodne, spokojne
- Dysonans — brzmienie napięte, niestabilne
- Rozwiązanie — przejście dysonansu w konsonans
Ważne postacie
- Akord septymowy — trójdźwięk plus septyma
- Konsonans — brzmienie zgodne
- Dysonans — brzmienie napięte
- Rozwiązanie — dysonans przechodzi w konsonans
Pojęcia
- Co to akord septymowy?
- Trójdźwięk z dodanym czwartym dźwiękiem — septymą.
- Co to konsonans?
- Brzmienie zgodne, spokojne.
- Co to dysonans?
- Brzmienie napięte, niestabilne.
- Do czego dąży dysonans?
- Do rozwiązania się w konsonans.
- Po co kompozytorzy stosują dysonanse?
- By budować napięcie w muzyce.
- Co daje słuchaczowi rozwiązanie dysonansu?
- Poczucie ulgi i spełnienia.
- Z ilu dźwięków składa się akord septymowy?
- Z czterech.
- Podaj przykład konsonansu.
- Zwykły trójdźwięk durowy.
- Jak powstaje akord septymowy?
- Przez dodanie czwartego dźwięku — septymy — do trójdźwięku.
- Co to septyma?
- Interwał siedmiu stopni.
- Co to rozwiązanie w harmonii?
- Przejście z dysonansu w konsonans.
- Jaka byłaby muzyka bez dysonansów?
- Monotonna i przewidywalna.
Sprawdź się
1. Akord septymowy ma…
- Dwa dźwięki
- Trzy dźwięki
- Cztery dźwięki
- Sześć dźwięków
Pokaż odpowiedź
C. Cztery dźwięki — Septyma to czwarty dźwięk dodany do trójdźwięku.
2. Rozwiązanie dysonansu daje słuchaczowi…
- Zmęczenie
- Poczucie ulgi i spełnienia
- Zdziwienie tylko
- Nic nie zmienia
Pokaż odpowiedź
B. Poczucie ulgi i spełnienia — To naturalny efekt przejścia w konsonans.
3. Akord septymowy brzmi…
- Ubogo i pusto
- Bogaciej i bardziej napięcie niż trójdźwięk
- Identycznie jak trójdźwięk
- Zawsze fałszywie
Pokaż odpowiedź
B. Bogaciej i bardziej napięcie niż trójdźwięk — Słuchacz oczekuje rozwiązania.
4. Konsonansem jest np.…
- Akord septymowy
- Trójdźwięk molowy
- Sekunda
- Septyma
Pokaż odpowiedź
B. Trójdźwięk molowy — Trójdźwięki dur i moll brzmią stabilnie.
5. Dysonanse w muzyce filmowej służą do:
- budowania napięcia i niepokoju
- uspokojenia widza
- oznaczenia końca filmu
- przyspieszenia akcji
Pokaż odpowiedź
A. budowania napięcia i niepokoju — Widz czuje niepokój, zanim coś się wydarzy.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami