Barwa dźwięku i orkiestracja

Muzyka, klasa 6 · Wiedza o muzyce

Najważniejsze w skrócie

Barwa to cecha dźwięku, dzięki której rozróżniamy instrumenty grające ten sam dźwięk — skrzypce i trąbka grające to samo 'a' brzmią zupełnie inaczej.

Orkiestracja to sztuka rozdzielania melodii i akompaniamentu pomiędzy instrumenty tak, by uzyskać zamierzony efekt brzmieniowy — jasny, ciemny, ciepły albo ostry.

Kompozytor dobiera barwy świadomie: smyczki dają ciepło, dęte blaszane — blask i moc, dęte drewniane — miękkość, a perkusja — energię i akcenty.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Obój — instrument dęty drewniany
Obój — każdy instrument ma inną barwę dźwięku (Autor: Fratelli Patricola, Editor/Bearbeiter User:Gisbert K, CC BY-SA 4.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to barwa dźwięku?
Cecha, dzięki której rozróżniamy instrumenty grające ten sam dźwięk.
Co to orkiestracja?
Sztuka rozdzielania melodii i akompaniamentu między instrumenty.
Jakie brzmienie dają smyczki?
Ciepłe, śpiewne.
Jakie brzmienie dają instrumenty dęte blaszane?
Blask i moc.
Co wnosi do orkiestry perkusja?
Energię i akcenty rytmiczne.
Dlaczego skrzypce i trąbka grające to samo 'a' brzmią inaczej?
Bo mają różną barwę dźwięku.
Po co kompozytor świadomie dobiera barwy?
By uzyskać zamierzony efekt brzmieniowy.
Jakie brzmienie dają instrumenty dęte drewniane?
Miękkie.
Co to efekt brzmieniowy?
Celowo uzyskane, szczególne brzmienie instrumentu.
Kto wykonuje orkiestrację?
Kompozytor albo orkiestrator.
Za co odpowiada głównie perkusja?
Za rytm i akcenty.
Co daje mieszanie barw instrumentów?
Nowe, wspólne brzmienie, inne niż każdego z osobna.

Sprawdź się

1. Barwa dźwięku pozwala…

  1. Zmierzyć głośność
  2. Odróżnić instrumenty grające ten sam dźwięk
  3. Zapisać rytm
  4. Policzyć takty
Pokaż odpowiedź

B. Odróżnić instrumenty grające ten sam dźwięk — Dzięki barwie rozpoznajemy instrumenty.

2. Dęte blaszane wnoszą do orkiestry…

  1. Ciszę
  2. Blask i moc
  3. Miękkość
  4. Rytm bez dźwięku
Pokaż odpowiedź

B. Blask i moc — Ich brzmienie jest jasne i potężne.

3. Grupa smyczkowa prowadzi w orkiestrze najczęściej…

  1. Rytm
  2. Melodię
  3. Efekty perkusyjne
  4. Partię solową dętych
Pokaż odpowiedź

B. Melodię — Ciepłe, śpiewne brzmienie smyczków dobrze niesie linię melodyczną.

4. Perkusja odpowiada głównie za…

  1. Melodię
  2. Rytm i akcenty
  3. Harmonię
  4. Tekst utworu
Pokaż odpowiedź

B. Rytm i akcenty — Podkreśla najważniejsze momenty.

5. Popisem sztuki orkiestracji jest „Bolero" napisane przez:

  1. Maurice’a Ravela
  2. Ludwiga van Beethovena
  3. Jana Sebastiana Bacha
  4. Fryderyka Chopina
Pokaż odpowiedź

A. Maurice’a Ravela — Ta sama melodia wraca w nowych barwach.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami