Barwa dźwięku i orkiestracja
Muzyka, klasa 6 · Wiedza o muzyce
Najważniejsze w skrócie
Barwa to cecha dźwięku, dzięki której rozróżniamy instrumenty grające ten sam dźwięk — skrzypce i trąbka grające to samo 'a' brzmią zupełnie inaczej.
Orkiestracja to sztuka rozdzielania melodii i akompaniamentu pomiędzy instrumenty tak, by uzyskać zamierzony efekt brzmieniowy — jasny, ciemny, ciepły albo ostry.
Kompozytor dobiera barwy świadomie: smyczki dają ciepło, dęte blaszane — blask i moc, dęte drewniane — miękkość, a perkusja — energię i akcenty.

Ważne daty
- Barwa — cecha odróżniająca brzmienie instrumentów
- Orkiestracja — rozdzielanie muzyki między instrumenty
- Smyczki — ciepłe, śpiewne brzmienie
- Dęte blaszane — blask i moc
- Perkusja — energia i akcenty
Ważne postacie
- Barwa — odróżnia brzmienie instrumentów
- Smyczki — ciepłe brzmienie
- Dęte blaszane — blask i moc
- Perkusja — energia i akcent
Pojęcia
- Co to barwa dźwięku?
- Cecha, dzięki której rozróżniamy instrumenty grające ten sam dźwięk.
- Co to orkiestracja?
- Sztuka rozdzielania melodii i akompaniamentu między instrumenty.
- Jakie brzmienie dają smyczki?
- Ciepłe, śpiewne.
- Jakie brzmienie dają instrumenty dęte blaszane?
- Blask i moc.
- Co wnosi do orkiestry perkusja?
- Energię i akcenty rytmiczne.
- Dlaczego skrzypce i trąbka grające to samo 'a' brzmią inaczej?
- Bo mają różną barwę dźwięku.
- Po co kompozytor świadomie dobiera barwy?
- By uzyskać zamierzony efekt brzmieniowy.
- Jakie brzmienie dają instrumenty dęte drewniane?
- Miękkie.
- Co to efekt brzmieniowy?
- Celowo uzyskane, szczególne brzmienie instrumentu.
- Kto wykonuje orkiestrację?
- Kompozytor albo orkiestrator.
- Za co odpowiada głównie perkusja?
- Za rytm i akcenty.
- Co daje mieszanie barw instrumentów?
- Nowe, wspólne brzmienie, inne niż każdego z osobna.
Sprawdź się
1. Barwa dźwięku pozwala…
- Zmierzyć głośność
- Odróżnić instrumenty grające ten sam dźwięk
- Zapisać rytm
- Policzyć takty
Pokaż odpowiedź
B. Odróżnić instrumenty grające ten sam dźwięk — Dzięki barwie rozpoznajemy instrumenty.
2. Dęte blaszane wnoszą do orkiestry…
- Ciszę
- Blask i moc
- Miękkość
- Rytm bez dźwięku
Pokaż odpowiedź
B. Blask i moc — Ich brzmienie jest jasne i potężne.
3. Grupa smyczkowa prowadzi w orkiestrze najczęściej…
- Rytm
- Melodię
- Efekty perkusyjne
- Partię solową dętych
Pokaż odpowiedź
B. Melodię — Ciepłe, śpiewne brzmienie smyczków dobrze niesie linię melodyczną.
4. Perkusja odpowiada głównie za…
- Melodię
- Rytm i akcenty
- Harmonię
- Tekst utworu
Pokaż odpowiedź
B. Rytm i akcenty — Podkreśla najważniejsze momenty.
5. Popisem sztuki orkiestracji jest „Bolero" napisane przez:
- Maurice’a Ravela
- Ludwiga van Beethovena
- Jana Sebastiana Bacha
- Fryderyka Chopina
Pokaż odpowiedź
A. Maurice’a Ravela — Ta sama melodia wraca w nowych barwach.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami