Budowa opery
Muzyka, klasa 6 · Wiedza o muzyce
Najważniejsze w skrócie
Opera łączy śpiew solowy, chór, orkiestrę, aktorstwo, scenografię i kostiumy w jedno przedstawienie. Tekst śpiewany nazywamy librettem.
W operze wyróżniamy arię (rozbudowany popis solowy, liryczny lub dramatyczny) i recytatyw (śpiewana rozmowa, przesuwająca akcję do przodu, bliższa mowie).
Uwertura to instrumentalny wstęp grany przez orkiestrę przed podniesieniem kurtyny, często zapowiadający główne tematy muzyczne opery.
Ważne daty
- Libretto — tekst śpiewany opery
- Aria — rozbudowany popis solowy
- Recytatyw — śpiewana rozmowa, akcja
- Uwertura — instrumentalny wstęp orkiestry
- Duet — śpiew dwóch solistów razem
Ważne postacie
- Libretto — tekst słowny opery
- Aria — solowy popis wokalny
- Recytatyw — śpiewana rozmowa
- Uwertura — wstęp orkiestrowy
Pojęcia
- Co to libretto?
- Tekst słowny, do którego napisana jest opera.
- Co to aria?
- Rozbudowany, liryczny popis solowy w operze.
- Co to recytatyw?
- Śpiewana rozmowa, która przesuwa akcję do przodu.
- Co to uwertura?
- Instrumentalny wstęp orkiestry przed podniesieniem kurtyny.
- Czym różni się aria od recytatywu?
- Aria skupia się na uczuciach, recytatyw prowadzi akcję.
- Co gra orkiestra przed podniesieniem kurtyny?
- Uwerturę.
- Jak nazywamy śpiew dwóch solistów razem?
- Duet.
- Z czego składa się opera oprócz śpiewu?
- Z orkiestry, chóru, aktorstwa, scenografii i kostiumów.
- Co to akt w operze?
- Duża część przedstawienia.
- Kim jest librecista?
- Autorem tekstu opery.
- Co oddziela kurtyna?
- Scenę od widowni.
- Jaką rolę pełni chór w operze?
- Komentuje wydarzenia i tworzy tło — bywa tłumem albo ludem.
Sprawdź się
1. Tekst słowny opery to…
- Partytura
- Libretto
- Uwertura
- Recytatyw
Pokaż odpowiedź
B. Libretto — Libretto to tekst opery.
2. Uwertura jest grana…
- Po zakończeniu opery
- Przed podniesieniem kurtyny
- Tylko przez solistę
- W antrakcie
Pokaż odpowiedź
B. Przed podniesieniem kurtyny — To orkiestrowy wstęp na początku.
3. Kurtyna oddziela…
- Orkiestrę od chóru
- Scenę od widowni
- Aktorów od kostiumów
- Solistów od chóru
Pokaż odpowiedź
B. Scenę od widowni — Podnosi się po uwerturze.
4. Operę wykonuje się…
- W filharmonii bez sceny
- W teatrze operowym
- Wyłącznie w kościele
- Wyłącznie na wolnym powietrzu
Pokaż odpowiedź
B. W teatrze operowym — Konieczne są dekoracje i miejsce dla orkiestry.
5. Operę „Halka" napisał:
- Stanisław Moniuszko
- Fryderyk Chopin
- Karol Szymanowski
- Wolfgang Amadeusz Mozart
Pokaż odpowiedź
A. Stanisław Moniuszko — Napisał też „Straszny dwór".
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami