Metrum złożone i nieregularne
Muzyka, klasa 6 · Rytmika
Najważniejsze w skrócie
Oprócz zwykłych metrów 2/4, 3/4 i 4/4 istnieją metra złożone, np. 6/8 — sześć ósemek w takcie, grupowanych zwykle po trzy, co daje kołyszący, falujący rytm.
Metrum nieregularne, np. 5/4 lub 7/8, dzieli takt na nierówne grupy (np. 2+3), przez co muzyka brzmi mniej przewidywalnie niż w typowym 4/4.
Kompozytorzy XX wieku chętnie sięgali po nieregularne metra, żeby uzyskać świeże, zaskakujące brzmienie — spotykamy je też w muzyce ludowej, np. bałkańskiej.
Ważne daty
- 6/8 — sześć ósemek, grupy po trzy
- 5/4 — grupy 2+3 lub 3+2
- 7/8 — grupy np. 2+2+3
- Metrum regularne — 2/4, 3/4, 4/4
- Metrum złożone — nierówne grupy w takcie
Ważne postacie
- 6/8 — kołyszący, falujący rytm
- 5/4 — nierówne grupy 2+3
- 7/8 — rytm bałkański, zaskakujący
- Kompozytor XX w. — chętnie sięga po nieregularne metra
Pojęcia
- Ile ósemek mieści takt 6/8?
- Sześć, grupowanych zwykle po trzy.
- Jak dzieli się takt 5/4?
- Na nierówne grupy, np. 2+3 lub 3+2.
- Co to metrum nieregularne?
- Metrum dzielące takt na nierówne grupy.
- Jak brzmi muzyka w metrum nieregularnym?
- Mniej przewidywalnie niż w typowym 4/4.
- Gdzie spotykamy nieregularne metra w folklorze?
- Np. w muzyce bałkańskiej.
- Po co kompozytorzy XX wieku sięgali po nieregularne metra?
- By uzyskać świeże, zaskakujące brzmienie.
- Jakie metra są regularne?
- 2/4, 3/4, 4/4.
- Jaki charakter ma metrum 6/8?
- Kołyszący, falujący.
- Jak grupuje się ósemki w metrum 6/8?
- Zwykle po trzy — dwie grupy w takcie.
- Ile ćwierćnut mieści takt 5/4?
- Pięć.
- Co to grupa rytmiczna?
- Zestaw wartości rytmicznych liczonych razem wewnątrz taktu.
- Jak powstaje metrum złożone?
- Przez połączenie mniejszych grup rytmicznych w jeden takt.
Sprawdź się
1. Takt 6/8 mieści…
- Cztery ćwierćnuty
- Sześć ósemek
- Trzy półnuty
- Osiem ósemek
Pokaż odpowiedź
B. Sześć ósemek — 6/8 to sześć ósemek, zwykle 3+3.
2. Które metrum jest regularne?
- 5/4
- 7/8
- 4/4
- 11/8
Pokaż odpowiedź
C. 4/4 — 4/4 to klasyczne, regularne metrum.
3. Metrum regularne to np.…
- 5/4 i 7/8
- 2/4, 3/4 i 4/4
- 6/8 i 9/8 wyłącznie
- 11/8
Pokaż odpowiedź
B. 2/4, 3/4 i 4/4 — Większość znanych piosenek jest w 4/4.
4. Takt 5/4 mieści…
- Cztery ćwierćnuty
- Pięć ćwierćnut
- Pięć ósemek
- Trzy ćwierćnuty
Pokaż odpowiedź
B. Pięć ćwierćnut — Zwykle dzieli się na 3+2 albo 2+3.
5. Metrum 12/8 dzieli takt na:
- cztery grupy po trzy ósemki
- dwanaście równych miar
- trzy grupy po cztery
- sześć grup po dwie
Pokaż odpowiedź
A. cztery grupy po trzy ósemki — Charakterystyczne dla bluesa i ballad.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami