Metrum złożone i nieregularne

Muzyka, klasa 6 · Rytmika

Najważniejsze w skrócie

Oprócz zwykłych metrów 2/4, 3/4 i 4/4 istnieją metra złożone, np. 6/8 — sześć ósemek w takcie, grupowanych zwykle po trzy, co daje kołyszący, falujący rytm.

Metrum nieregularne, np. 5/4 lub 7/8, dzieli takt na nierówne grupy (np. 2+3), przez co muzyka brzmi mniej przewidywalnie niż w typowym 4/4.

Kompozytorzy XX wieku chętnie sięgali po nieregularne metra, żeby uzyskać świeże, zaskakujące brzmienie — spotykamy je też w muzyce ludowej, np. bałkańskiej.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Ile ósemek mieści takt 6/8?
Sześć, grupowanych zwykle po trzy.
Jak dzieli się takt 5/4?
Na nierówne grupy, np. 2+3 lub 3+2.
Co to metrum nieregularne?
Metrum dzielące takt na nierówne grupy.
Jak brzmi muzyka w metrum nieregularnym?
Mniej przewidywalnie niż w typowym 4/4.
Gdzie spotykamy nieregularne metra w folklorze?
Np. w muzyce bałkańskiej.
Po co kompozytorzy XX wieku sięgali po nieregularne metra?
By uzyskać świeże, zaskakujące brzmienie.
Jakie metra są regularne?
2/4, 3/4, 4/4.
Jaki charakter ma metrum 6/8?
Kołyszący, falujący.
Jak grupuje się ósemki w metrum 6/8?
Zwykle po trzy — dwie grupy w takcie.
Ile ćwierćnut mieści takt 5/4?
Pięć.
Co to grupa rytmiczna?
Zestaw wartości rytmicznych liczonych razem wewnątrz taktu.
Jak powstaje metrum złożone?
Przez połączenie mniejszych grup rytmicznych w jeden takt.

Sprawdź się

1. Takt 6/8 mieści…

  1. Cztery ćwierćnuty
  2. Sześć ósemek
  3. Trzy półnuty
  4. Osiem ósemek
Pokaż odpowiedź

B. Sześć ósemek — 6/8 to sześć ósemek, zwykle 3+3.

2. Które metrum jest regularne?

  1. 5/4
  2. 7/8
  3. 4/4
  4. 11/8
Pokaż odpowiedź

C. 4/4 — 4/4 to klasyczne, regularne metrum.

3. Metrum regularne to np.…

  1. 5/4 i 7/8
  2. 2/4, 3/4 i 4/4
  3. 6/8 i 9/8 wyłącznie
  4. 11/8
Pokaż odpowiedź

B. 2/4, 3/4 i 4/4 — Większość znanych piosenek jest w 4/4.

4. Takt 5/4 mieści…

  1. Cztery ćwierćnuty
  2. Pięć ćwierćnut
  3. Pięć ósemek
  4. Trzy ćwierćnuty
Pokaż odpowiedź

B. Pięć ćwierćnut — Zwykle dzieli się na 3+2 albo 2+3.

5. Metrum 12/8 dzieli takt na:

  1. cztery grupy po trzy ósemki
  2. dwanaście równych miar
  3. trzy grupy po cztery
  4. sześć grup po dwie
Pokaż odpowiedź

A. cztery grupy po trzy ósemki — Charakterystyczne dla bluesa i ballad.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami