Perspektywa i plany
Plastyka, klasa 4 · Kompozycja
Najważniejsze w skrócie
Perspektywa to sposób pokazania przestrzeni na płaskiej kartce. Najprostsza zasada: linie równoległe zbiegają się w jednym punkcie na linii horyzontu.
Obraz dzielimy na plany. Plan pierwszy jest najbliżej widza — rysujemy go duży i wyraźny. Plan drugi jest mniejszy, a plan trzeci, najdalszy, najmniejszy i najmniej dokładny.
Poza wielkością głębię pokazuje też barwa i wyrazistość. Rzeczy dalekie są bledsze, chłodniejsze i mniej szczegółowe — to perspektywa powietrzna.

Ważne daty
- Linia horyzontu — wysokość oczu widza
- Punkt zbiegu — tam schodzą się linie równoległe
- Plan pierwszy — duży, wyraźny, szczegółowy
- Plan dalszy — mniejszy, bledszy
- Perspektywa powietrzna — dal blednie i chłodnieje
Ważne postacie
- Punkt zbiegu — tory schodzą się w jednym punkcie
- Linia horyzontu — granica nieba i ziemi
- Plan trzeci — blada, chłodna dal
- Plan pierwszy — duże, wyraźne szczegóły
Pojęcia
- Co to perspektywa?
- Sposób pokazania przestrzeni na płaskiej powierzchni.
- Co to linia horyzontu?
- Linia na wysokości oczu widza, granica nieba i ziemi.
- Co to punkt zbiegu?
- Punkt na horyzoncie, w którym schodzą się linie równoległe.
- Jak rysujemy plan pierwszy?
- Duży, wyraźny i szczegółowy.
- Jak rysujemy plan najdalszy?
- Mały, blady, bez szczegółów.
- Co to perspektywa powietrzna?
- Sposób pokazania dali przez zblednięcie i ochłodzenie barw.
- Co to przesłanianie?
- Zasłonięcie dalszego przedmiotu bliższym — też pokazuje głębię.
- Dlaczego dalekie góry są niebieskawe?
- Bo powietrze rozprasza barwy — to perspektywa powietrzna.
- Gdzie leży punkt zbiegu?
- Na linii horyzontu.
- Co oddziela linia horyzontu na obrazie?
- Niebo od ziemi.
- Gdzie znajduje się linia horyzontu, gdy widz stoi wysoko?
- Wysoko na obrazie — patrzymy wtedy z góry.
- Który przedmiot jest bliżej: zasłaniający czy zasłaniany?
- Zasłaniający.
Sprawdź się
1. Linia horyzontu jest na wysokości…
- Stóp widza
- Oczu widza
- Górnej krawędzi kartki
- Środka przedmiotu
Pokaż odpowiedź
B. Oczu widza — Horyzont wyznacza wysokość oczu.
2. Dalekie plany są…
- Wyraźniejsze
- Bledsze i chłodniejsze
- Cieplejsze
- Zawsze większe
Pokaż odpowiedź
B. Bledsze i chłodniejsze — Dal traci nasycenie i szczegóły.
3. Punkt zbiegu leży na…
- Dolnej krawędzi obrazu
- Linii horyzontu
- Środku kartki
- Górnej krawędzi obrazu
Pokaż odpowiedź
B. Linii horyzontu — Może leżeć także poza kadrem obrazu.
4. Przedmiot zasłaniający inny znajduje się…
- Dalej od widza
- Bliżej widza
- Na tej samej głębokości
- Poza obrazem
Pokaż odpowiedź
B. Bliżej widza — To najprostszy sposób pokazania głębi.
5. Linia horyzontu leży na wysokości:
- oczu patrzącego
- stóp
- sufitu
- środka kartki zawsze
Pokaż odpowiedź
A. oczu patrzącego — Gdy kucniemy, horyzont się obniża.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami