Perspektywa i plany

Plastyka, klasa 4 · Kompozycja

Najważniejsze w skrócie

Perspektywa to sposób pokazania przestrzeni na płaskiej kartce. Najprostsza zasada: linie równoległe zbiegają się w jednym punkcie na linii horyzontu.

Obraz dzielimy na plany. Plan pierwszy jest najbliżej widza — rysujemy go duży i wyraźny. Plan drugi jest mniejszy, a plan trzeci, najdalszy, najmniejszy i najmniej dokładny.

Poza wielkością głębię pokazuje też barwa i wyrazistość. Rzeczy dalekie są bledsze, chłodniejsze i mniej szczegółowe — to perspektywa powietrzna.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Fresk z postaciami przy długim stole
Leonardo da Vinci, „Ostatnia Wieczerza" — linie perspektywy zbiegają się za głową Jezusa (Autor: Leonardo da Vinci, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to perspektywa?
Sposób pokazania przestrzeni na płaskiej powierzchni.
Co to linia horyzontu?
Linia na wysokości oczu widza, granica nieba i ziemi.
Co to punkt zbiegu?
Punkt na horyzoncie, w którym schodzą się linie równoległe.
Jak rysujemy plan pierwszy?
Duży, wyraźny i szczegółowy.
Jak rysujemy plan najdalszy?
Mały, blady, bez szczegółów.
Co to perspektywa powietrzna?
Sposób pokazania dali przez zblednięcie i ochłodzenie barw.
Co to przesłanianie?
Zasłonięcie dalszego przedmiotu bliższym — też pokazuje głębię.
Dlaczego dalekie góry są niebieskawe?
Bo powietrze rozprasza barwy — to perspektywa powietrzna.
Gdzie leży punkt zbiegu?
Na linii horyzontu.
Co oddziela linia horyzontu na obrazie?
Niebo od ziemi.
Gdzie znajduje się linia horyzontu, gdy widz stoi wysoko?
Wysoko na obrazie — patrzymy wtedy z góry.
Który przedmiot jest bliżej: zasłaniający czy zasłaniany?
Zasłaniający.

Sprawdź się

1. Linia horyzontu jest na wysokości…

  1. Stóp widza
  2. Oczu widza
  3. Górnej krawędzi kartki
  4. Środka przedmiotu
Pokaż odpowiedź

B. Oczu widza — Horyzont wyznacza wysokość oczu.

2. Dalekie plany są…

  1. Wyraźniejsze
  2. Bledsze i chłodniejsze
  3. Cieplejsze
  4. Zawsze większe
Pokaż odpowiedź

B. Bledsze i chłodniejsze — Dal traci nasycenie i szczegóły.

3. Punkt zbiegu leży na…

  1. Dolnej krawędzi obrazu
  2. Linii horyzontu
  3. Środku kartki
  4. Górnej krawędzi obrazu
Pokaż odpowiedź

B. Linii horyzontu — Może leżeć także poza kadrem obrazu.

4. Przedmiot zasłaniający inny znajduje się…

  1. Dalej od widza
  2. Bliżej widza
  3. Na tej samej głębokości
  4. Poza obrazem
Pokaż odpowiedź

B. Bliżej widza — To najprostszy sposób pokazania głębi.

5. Linia horyzontu leży na wysokości:

  1. oczu patrzącego
  2. stóp
  3. sufitu
  4. środka kartki zawsze
Pokaż odpowiedź

A. oczu patrzącego — Gdy kucniemy, horyzont się obniża.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami