Gobelin — obraz tkany

Plastyka, klasa 5 · Techniki

Najważniejsze w skrócie

Gobelin to obraz utkany z kolorowych nici na krosnach — zamiast malować pędzlem, tkacz buduje kompozycję, przeplatając nitki osnowy i wątku.

Tworzenie gobelinu jest bardzo pracochłonne — utkanie nawet niewielkiego fragmentu potrafi zająć wiele godzin, a duże gobeliny powstawały miesiącami lub latami.

Gobeliny zdobiły dawniej ściany zamków i pałaców — oprócz walorów artystycznych pełniły też funkcję praktyczną, ocieplając kamienne wnętrza.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Fragment haftowanej tkaniny z rycerzami
Tkanina z Bayeux — haftowana opowieść z XI wieku (Autor: Beat Ruest, CC BY-SA 4.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to gobelin?
Obraz utkany z kolorowych nici na krosnach.
Na czym tka się gobelin?
Na krosnach.
Jakie nitki przeplata się, tworząc tkaninę?
Osnowę i wątek.
Czy tworzenie gobelinu jest szybkie, czy pracochłonne?
Bardzo pracochłonne.
Gdzie dawniej wieszano gobeliny?
Na ścianach zamków i pałaców.
Jaką funkcję praktyczną pełniły dawniej gobeliny oprócz zdobienia?
Ocieplały kamienne wnętrza.
Jak długo może powstawać duży gobelin?
Miesiącami lub latami.
Czym różni się gobelin od zwykłego obrazu malarskiego?
Powstaje przez tkanie nici, nie malowanie farbą.
Co to osnowa?
Nici napięte na krosnach, wzdłuż tkaniny.
Co to wątek?
Nici przeplatane w poprzek osnowy.
Skąd tkacz brał wzór gobelinu?
Z przygotowanego wcześniej rysunku w skali.
Kto zamawiał dawniej gobeliny?
Królowie i możnowładcy — były bardzo drogie.

Sprawdź się

1. Gobelin to obraz…

  1. Namalowany farbą olejną
  2. Utkany z kolorowych nici
  3. Wyryty w kamieniu
  4. Wydrukowany na papierze
Pokaż odpowiedź

B. Utkany z kolorowych nici — To jego podstawowa definicja.

2. Tworzenie gobelinu jest…

  1. Bardzo szybkie
  2. Bardzo pracochłonne
  3. Natychmiastowe
  4. Niemożliwe
Pokaż odpowiedź

B. Bardzo pracochłonne — To odróżnia go od szybszych technik malarskich.

3. Wątek to nici…

  1. Napięte pionowo
  2. Przeplatane w poprzek osnowy
  3. Tworzące ramę
  4. Wiążące gobelin ze ścianą
Pokaż odpowiedź

B. Przeplatane w poprzek osnowy — Kolor wątku decyduje o obrazie.

4. Gobeliny zamawiali dawniej…

  1. Wszyscy mieszkańcy wsi
  2. Królowie i możnowładcy
  3. Wyłącznie kupcy
  4. Uczniowie
Pokaż odpowiedź

B. Królowie i możnowładcy — Były oznaką bogactwa i pozycji.

5. Obraz w gobelinie tworzy:

  1. wątek
  2. osnowa
  3. farba
  4. haft na wierzchu
Pokaż odpowiedź

A. wątek — Kolorowe wątki układają się we wzór.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami