Witraż średniowieczny
Plastyka, klasa 5 · Historia sztuki
Najważniejsze w skrócie
Witraże średniowieczne wypełniały wielkie okna gotyckich katedr, opowiadając biblijne historie kolorowym światłem, zrozumiałym nawet dla ludzi, którzy nie umieli czytać.
Witraż budowano z kawałków kolorowego szkła, ciętych według wzoru i łączonych ołowianymi listewkami w kształcie litery H, tworzącymi czarny kontur wokół każdego kawałka.
Najsłynniejsze średniowieczne witraże można dziś zobaczyć w katedrze Notre-Dame w Paryżu i katedrze w Chartres we Francji.
Ważne daty
- Okna gotyckich katedr — typowe miejsce witraży średniowiecznych
- Kolorowe szkło — podstawowy materiał witrażu
- Ołowiane listewki — łączą kawałki szkła
- Notre-Dame — katedra w Paryżu ze słynnymi witrażami
- Chartres — katedra we Francji ze słynnymi witrażami
Ważne postacie
- Witraż średniowieczny — kolorowe szkło w oknach katedr
- Ołowiana listewka — łączy kawałki szkła
- Notre-Dame — katedra w Paryżu ze słynnymi witrażami
- Historia biblijna — opowiadana przez witraż
Pojęcia
- Gdzie umieszczano witraże średniowieczne?
- W wielkich oknach gotyckich katedr.
- Co opowiadały witraże średniowieczne?
- Biblijne historie, pokazane kolorowym światłem.
- Dlaczego witraże były zrozumiałe nawet dla osób, które nie umiały czytać?
- Bo opowiadały historię obrazem, nie tekstem.
- Z czego budowano witraż?
- Z kawałków kolorowego szkła.
- Czym łączono kawałki szkła w witrażu?
- Ołowianymi listewkami.
- Jaki kształt miały ołowiane listewki?
- Kształt litery H.
- Wymień słynną katedrę w Paryżu ze średniowiecznymi witrażami.
- Notre-Dame.
- Wymień inną słynną katedrę we Francji ze średniowiecznymi witrażami.
- Katedrę w Chartres.
- Jaki przekrój miały ołowiane listewki?
- W kształcie litery H — szkło wchodziło w rowki z obu stron.
- Dlaczego witraże nazywano Biblią ubogich?
- Opowiadały historie biblijne tym, którzy nie umieli czytać.
- Dzięki czemu gotyckie katedry mogły mieć wielkie okna?
- Dzięki konstrukcji gotyckiej — ciężar przenoszą filary i przypory.
- W jakim mieście stoi katedra Notre-Dame?
- W Paryżu.
Sprawdź się
1. Witraże średniowieczne umieszczano w…
- Domach mieszkalnych
- Oknach gotyckich katedr
- Piwnicach zamków
- Stajniach
Pokaż odpowiedź
B. Oknach gotyckich katedr — To ich typowe, historyczne miejsce.
2. Kawałki szkła w witrażu łączono…
- Klejem
- Ołowianymi listewkami
- Nićmi
- Woskiem
Pokaż odpowiedź
B. Ołowianymi listewkami — To ich charakterystyczna technika budowy.
3. Notre-Dame znajduje się w…
- Chartres
- Paryżu
- Kolonii
- Mediolanie
Pokaż odpowiedź
B. Paryżu — Stoi na wyspie na Sekwanie.
4. Sceny na witrażach czerpano z…
- Kronik wojennych
- Biblii
- Podręczników
- Legend rycerskich wyłącznie
Pokaż odpowiedź
B. Biblii — Układano je w cykle, obraz po obrazie.
5. Rozeta to:
- wielkie okrągłe okno witrażowe
- rodzaj ołowianej ramki
- narzędzie do cięcia szkła
- motyw kwiatowy na ścianie
Pokaż odpowiedź
A. wielkie okrągłe okno witrażowe — Przypomina rozwinięty kwiat.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami