Perspektywa zbieżna
Plastyka, klasa 5 · Kompozycja
Najważniejsze w skrócie
Perspektywa zbieżna to system pokazywania głębi, w którym równoległe linie (np. tory, ulice) zbiegają się w jednym punkcie na linii horyzontu.
Perspektywa z jednym punktem zbiegu nadaje się do widoków wzdłuż jednej osi, np. korytarza. Perspektywa z dwoma punktami pokazuje bryłę pod kątem, jak róg budynku.
Zasadę perspektywy zbieżnej opracowali twórcy renesansu — wcześniej malarze nie potrafili tak dokładnie i matematycznie pokazać głębi przestrzeni.

Ważne daty
- Linia horyzontu — wysokość oczu widza
- Punkt zbiegu — miejsce, gdzie schodzą się linie
- Jeden punkt zbiegu — widok wzdłuż jednej osi
- Dwa punkty zbiegu — bryła widziana pod kątem
- Renesans — epoka opracowania perspektywy zbieżnej
Ważne postacie
- Punkt zbiegu — miejsce spotkania linii
- Linia horyzontu — poziom oczu widza
- Renesans — epoka odkrycia perspektywy zbieżnej
- Dwa punkty zbiegu — bryła widziana pod kątem
Pojęcia
- Co to perspektywa zbieżna?
- System pokazywania głębi, w którym równoległe linie zbiegają się w jednym punkcie.
- Gdzie leży punkt zbiegu?
- Na linii horyzontu.
- Do jakiego widoku pasuje perspektywa z jednym punktem zbiegu?
- Do widoku wzdłuż jednej osi, np. korytarza.
- Do jakiego widoku pasuje perspektywa z dwoma punktami zbiegu?
- Do bryły widzianej pod kątem, np. rogu budynku.
- Kto opracował zasadę perspektywy zbieżnej?
- Twórcy renesansu.
- Dlaczego przed renesansem malarze gorzej pokazywali głębię?
- Bo nie znali jeszcze matematycznej zasady perspektywy zbieżnej.
- Co dzieje się z równoległymi liniami w perspektywie zbieżnej?
- Zbiegają się w jednym punkcie.
- Czy perspektywa zbieżna jest systemem matematycznym?
- Tak.
- W jakiej epoce opracowano perspektywę zbieżną?
- W renesansie.
- Ile punktów zbiegu ma bryła widziana pod kątem?
- Dwa.
- Co dzieje się z odległościami między elementami w oddali?
- Wydają się coraz mniejsze.
- Czy punkt zbiegu musi mieścić się w kadrze?
- Nie — bywa poza obrazem.
Sprawdź się
1. Perspektywa zbieżna pokazuje głębię poprzez…
- Zmianę koloru tylko
- Zbieganie się równoległych linii w punkcie
- Brak jakichkolwiek linii
- Zmianę formatu kartki
Pokaż odpowiedź
B. Zbieganie się równoległych linii w punkcie — To jej podstawowa zasada.
2. Perspektywa z dwoma punktami zbiegu pasuje do…
- Widoku wprost
- Bryły widzianej pod kątem
- Samego nieba
- Płaskiego wzoru
Pokaż odpowiedź
B. Bryły widzianej pod kątem — To typowe zastosowanie tej perspektywy.
3. Przed renesansem malarze pokazywali głębię…
- Doskonale
- Mniej przekonująco
- Wyłącznie w rzeźbie
- Za pomocą fotografii
Pokaż odpowiedź
B. Mniej przekonująco — Postacie dalsze bywały tej samej wielkości co bliskie.
4. Linie równoległe do horyzontu w perspektywie…
- Zbiegają się w punkcie
- Pozostają poziome
- Znikają
- Stają się pionowe
Pokaż odpowiedź
B. Pozostają poziome — Zbiegają się tylko linie biegnące od widza w dal.
5. Widok narożnika budynku rysujemy w perspektywie o:
- dwóch punktach zbiegu
- jednym punkcie zbiegu
- braku punktu zbiegu
- trzech horyzontach
Pokaż odpowiedź
A. dwóch punktach zbiegu — Każda ściana ma swój punkt zbiegu.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami