Rzeźba i forma przestrzenna

Plastyka, klasa 5 · Wiedza o sztuce

Najważniejsze w skrócie

Rzeźba to dzieło trójwymiarowe: ma wysokość, szerokość i głębokość. Oglądamy ją z wielu stron, więc musi być przemyślana ze wszystkich kierunków.

Rzeźbę można wykonać dwoma sposobami. Odejmowanie to usuwanie materiału — rzeźbienie w kamieniu, drewnie, mydle. Dodawanie to budowanie z materiału — lepienie z gliny czy plasteliny.

Popiersie pokazuje głowę i górną część klatki piersiowej, pomnik upamiętnia osobę lub wydarzenie, a płaskorzeźba wystaje z płaskiego tła. Rzeźbę ustawia się na cokole.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Marmurowy posąg młodego mężczyzny
Michał Anioł, „Dawid" (1504) — rzeźba pełna (Autor: Jörg Bittner Unna, CC BY 3.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Ile wymiarów ma rzeźba?
Trzy: wysokość, szerokość i głębokość.
Co to rzeźba przez odejmowanie?
Usuwanie materiału, np. rzeźbienie w kamieniu.
Co to rzeźba przez dodawanie?
Budowanie z materiału, np. lepienie z gliny.
Co to popiersie?
Rzeźba pokazująca głowę i górną część tułowia.
Co to pomnik?
Rzeźba upamiętniająca osobę lub wydarzenie.
Co to płaskorzeźba?
Forma wypukła na płaskim tle.
Co to cokół?
Podstawa, na której stoi rzeźba.
Dlaczego rzeźbę trzeba obracać podczas pracy?
Bo oglądamy ją ze wszystkich stron.
Które wymiary ma rzeźba?
Wysokość, szerokość i głębokość.
Co przedstawia popiersie?
Głowę i górną część klatki piersiowej.
Dlaczego błąd w rzeźbieniu w kamieniu jest groźny?
Odjętego materiału nie da się przykleić z powrotem.
Po co rzeźbie cokół?
Podnosi ją, żeby była lepiej widoczna.

Sprawdź się

1. Rzeźba jest dziełem…

  1. Dwuwymiarowym
  2. Trójwymiarowym
  3. Tylko z papieru
  4. Zawsze płaskim
Pokaż odpowiedź

B. Trójwymiarowym — Ma wysokość, szerokość i głębokość.

2. Popiersie pokazuje…

  1. Całą postać
  2. Głowę i górną część tułowia
  3. Tylko dłoń
  4. Grupę osób
Pokaż odpowiedź

B. Głowę i górną część tułowia — Stąd nazwa popiersie.

3. Popiersie przedstawia…

  1. Całą postać
  2. Głowę i górną część klatki piersiowej
  3. Same dłonie
  4. Wyłącznie twarz z profilu
Pokaż odpowiedź

B. Głowę i górną część klatki piersiowej — Skupia uwagę na twarzy i charakterze osoby.

4. Do metody dodawania nadaje się…

  1. Marmur
  2. Glina
  3. Granit
  4. Drewno
Pokaż odpowiedź

B. Glina — Dokładamy kolejne porcje materiału.

5. Rzeźba pełna jest oglądana:

  1. ze wszystkich stron
  2. tylko z przodu
  3. wyłącznie z góry
  4. przez lupę
Pokaż odpowiedź

A. ze wszystkich stron — Płaskorzeźba ma tło i tylko jedną stronę.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami