Polska sztuka ludowa
Plastyka, klasa 5 · Kultura i sztuka
Najważniejsze w skrócie
Sztuka ludowa to twórczość tworzona przez zwykłych mieszkańców wsi, przekazywana z pokolenia na pokolenie — obejmuje rzeźbę, malarstwo na szkle, wycinanki i hafty.
Malarstwo na szkle to technika, w której obraz maluje się od tyłu na odwrocie szyby — najpierw kontury, potem kolejne warstwy kolorów, tak żeby patrząc z przodu widzieć gotowy obraz.
Rzeźba ludowa często przedstawiała świętych, aniołów i sceny biblijne — rzeźbiarze ludowi, jak Nikifor czy twórcy z Podhala, tworzyli w charakterystycznym, uproszczonym stylu.

Ważne daty
- Sztuka ludowa — twórczość mieszkańców wsi
- Malarstwo na szkle — obraz malowany od tyłu szyby
- Rzeźba ludowa — święci, aniołowie, sceny biblijne
- Wycinanka — przykład sztuki ludowej z papieru
- Haft — przykład sztuki ludowej z tkaniny
Ważne postacie
- Sztuka ludowa — twórczość mieszkańców wsi
- Malarstwo na szkle — obraz malowany od tyłu szyby
- Rzeźba ludowa — święci, aniołowie, sceny biblijne
- Haft — ozdobne wyszywanie tkaniny
Pojęcia
- Co to sztuka ludowa?
- Twórczość tworzona przez mieszkańców wsi, przekazywana z pokolenia na pokolenie.
- Na czym polega malarstwo na szkle?
- Obraz maluje się od tyłu, na odwrocie szyby.
- Co często przedstawiała rzeźba ludowa?
- Świętych, aniołów i sceny biblijne.
- Wymień przykład polskiej sztuki ludowej z papieru.
- Wycinankę.
- Wymień przykład polskiej sztuki ludowej z tkaniny.
- Haft.
- Jak przekazywana była sztuka ludowa?
- Z pokolenia na pokolenie.
- W jakim stylu tworzyli rzeźbiarze ludowi?
- W charakterystycznym, uproszczonym stylu.
- Czy sztuka ludowa jest twórczością profesjonalnych, akademickich artystów?
- Nie, jest twórczością zwykłych mieszkańców wsi.
- Na której stronie szyby maluje się obraz na szkle?
- Na tylnej — patrzymy przez szkło.
- Czym tradycyjnie wykonywano wycinanki?
- Nożycami do strzyżenia owiec.
- Skąd czerpano motywy sztuki ludowej?
- Z przyrody i z wiary.
- Czy wzory haftu ludowego są wszędzie takie same?
- Nie — każdy region ma własne.
Sprawdź się
1. Sztuka ludowa to twórczość…
- Wyłącznie akademickich artystów
- Mieszkańców wsi, przekazywana pokoleniowo
- Wyłącznie władców
- Wyłącznie z miast
Pokaż odpowiedź
B. Mieszkańców wsi, przekazywana pokoleniowo — To jej podstawowa definicja.
2. Wycinanka jest przykładem polskiej sztuki ludowej…
- Z metalu
- Z papieru
- Ze szkła
- Z gliny
Pokaż odpowiedź
B. Z papieru — To klasyczna forma sztuki ludowej.
3. Kolejność malowania w obrazie na szkle jest…
- Taka sama jak zwykle
- Odwrotna niż zwykle
- Dowolna
- Zawsze od dołu do góry
Pokaż odpowiedź
B. Odwrotna niż zwykle — Szczegóły idą pierwsze, tło na końcu.
4. Motywy sztuki ludowej czerpano najczęściej z…
- Podręczników
- Przyrody i wiary
- Gazet
- Obrazów muzealnych
Pokaż odpowiedź
B. Przyrody i wiary — To był świat, który twórcy znali na co dzień.
5. Zalipie słynie z:
- malowanych kwiatami chat
- wycinanek
- koronek
- rzeźby w kamieniu
Pokaż odpowiedź
A. malowanych kwiatami chat — Malują je także wewnątrz domów.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami