Linoryt — technika graficzna

Plastyka, klasa 5 · Techniki

Najważniejsze w skrócie

Linoryt to technika graficzna, w której obraz wycina się w kawałku linoleum, a potem odbija farbą drukarską na papierze — podobnie jak przy drzeworycie, ale w miękkim materiale.

Rzeźbiąc linoleum specjalnymi dłutkami, artysta usuwa fragmenty, które mają pozostać białe na odbitce — to, co zostaje wypukłe, przyjmuje farbę.

Linoryt pozwala na precyzyjniejsze cięcia niż drzeworyt, bo linoleum jest bardziej miękkie i jednorodne niż drewno — dlatego jest popularną techniką w szkołach plastycznych.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Odbitka graficzna w czerni i bieli
Linoryt — odbitka z wyciętej płyty (Autor: Josef Čapek, Public domain, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to linoryt?
Technika graficzna, w której obraz wycina się w linoleum i odbija na papierze.
Jakim narzędziem rzeźbi się linoleum?
Dłutkiem.
Które miejsca zostają białe na odbitce linorytu?
Te wycięte.
Które miejsca przyjmują farbę na odbitce linorytu?
Te wypukłe, niewycięte.
Czym różni się linoryt od drzeworytu?
Linoryt wykonuje się w linoleum, drzeworyt w drewnie.
Dlaczego linoryt pozwala na precyzyjniejsze cięcia niż drzeworyt?
Bo linoleum jest bardziej miękkie i jednorodne niż drewno.
Dlaczego linoryt jest popularny w szkołach plastycznych?
Bo łatwiej się go wycina niż drewno.
Czym nakłada się farbę na matrycę linorytu?
Wałkiem.
W którym kierunku prowadzimy dłutko przy cięciu linoleum?
Zawsze od siebie — druga ręka poza torem cięcia.
Czego nie ma linoleum w porównaniu z drewnem?
Słojów — tnie się je równie łatwo w każdym kierunku.
Jak uzyskać wielobarwny linoryt?
Kilkoma matrycami albo stopniowo docinając jedną.
Które miejsca matrycy przyjmują farbę?
Te nieruszone dłutkiem, wypukłe.

Sprawdź się

1. Linoryt to grafika wykonywana w…

  1. Drewnie
  2. Linoleum
  3. Metalu
  4. Szkle
Pokaż odpowiedź

B. Linoleum — To jego podstawowy materiał.

2. Czym różni się linoryt od drzeworytu?

  1. Niczym się nie różnią
  2. Linoryt wykonuje się w linoleum, drzeworyt w drewnie
  3. Linoryt jest zawsze kolorowy
  4. Drzeworyt nie wymaga wycinania
Pokaż odpowiedź

B. Linoryt wykonuje się w linoleum, drzeworyt w drewnie — To ich zasadnicza różnica techniczna.

3. Drzeworyt wykonuje się w…

  1. Linoleum
  2. Drewnie
  3. Metalu
  4. Kamieniu
Pokaż odpowiedź

B. Drewnie — Drewno jest twardsze i ma słoje.

4. Dłutko podczas cięcia prowadzimy…

  1. Do siebie
  2. Od siebie
  3. W bok, przy dłoni
  4. Po okręgu wokół dłoni
Pokaż odpowiedź

B. Od siebie — Druga ręka musi być poza torem cięcia.

5. Odbitka linorytu jest:

  1. lustrzanym odbiciem matrycy
  2. identyczna z matrycą
  3. większa od matrycy
  4. zawsze kolorowa
Pokaż odpowiedź

A. lustrzanym odbiciem matrycy — Napisy trzeba wyciąć odwrotnie.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami