Architektura i jej styl

Plastyka, klasa 6 · Wiedza o sztuce

Najważniejsze w skrócie

Architektura to sztuka projektowania budynków. Każdy budynek musi być trwały, wygodny i piękny — te trzy warunki opisano już w starożytności.

Styl romański (XI–XII w.) ma grube mury, małe okna i półkoliste łuki — budynki wydają się ciężkie i obronne. Gotyk (XIII–XV w.) wprowadza łuk ostry, wysokie sklepienia, duże witraże i przypory — kościoły strzelają w górę.

Renesans wraca do spokojnych, poziomych podziałów i symetrii, a barok kocha przepych: falujące ściany, złocenia, bogate zdobienia i wrażenie ruchu.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Ruiny świątyni z kolumnami
Partenon na Akropolu — wzór architektury antycznej (Autor: George E. Koronaios, CC0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co musi łączyć dobra architektura?
Trwałość, wygodę i piękno.
Jaki łuk jest typowy dla stylu romańskiego?
Półkolisty.
Jaki łuk jest typowy dla gotyku?
Ostry.
Co to przypora?
Element wzmacniający mur z zewnątrz, typowy dla gotyku.
Czym wyróżnia się gotyk?
Strzelistością, wysokimi wnętrzami i wielkimi witrażami.
Co cechuje architekturę renesansu?
Symetria i spokojne, poziome podziały.
Co cechuje barok?
Przepych, falujące formy, złocenia i wrażenie ruchu.
Dlaczego romańskie okna są małe?
Bo grube mury musiały być mocne, a otwory je osłabiały.
W jakich wiekach rozwijał się styl romański?
W XI–XII wieku.
Co to styl w architekturze?
Zespół cech wspólnych dla budowli danej epoki.
Po czym najłatwiej rozpoznać styl budynku?
Po kształcie okien i łuków.
Kiedy do architektury wróciła antyczna kolumna?
W renesansie.

Sprawdź się

1. Łuk ostry jest typowy dla…

  1. Stylu romańskiego
  2. Gotyku
  3. Renesansu
  4. Baroku
Pokaż odpowiedź

B. Gotyku — Łuk ostry to znak gotyku.

2. Architektura renesansu ceni…

  1. Ruch i przepych
  2. Symetrię i spokój
  3. Strzelistość
  4. Grube mury
Pokaż odpowiedź

B. Symetrię i spokój — Renesans to porządek i symetria.

3. Trzy warunki dobrej architektury opisano już w…

  1. XIX wieku
  2. Starożytności
  3. Baroku
  4. Renesansie
Pokaż odpowiedź

B. Starożytności — Trwałość, wygoda i piękno obowiązują do dziś.

4. Styl w architekturze to…

  1. Nazwisko budowniczego
  2. Zespół cech wspólnych dla budowli danej epoki
  3. Rodzaj materiału
  4. Wysokość budynku
Pokaż odpowiedź

B. Zespół cech wspólnych dla budowli danej epoki — Dlatego umiemy datować budynek na oko.

5. Elewacja to:

  1. zewnętrzna ściana budynku
  2. wnętrze budynku
  3. dach
  4. fundament
Pokaż odpowiedź

A. zewnętrzna ściana budynku — Wraz z podziałami i detalem.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami