Sztuka użytkowa i design

Plastyka, klasa 6 · Wiedza o sztuce

Najważniejsze w skrócie

Sztuka użytkowa to przedmioty, które mają służyć i jednocześnie dobrze wyglądać: meble, naczynia, ubrania, opakowania, plakaty, strony internetowe.

Projektowanie zaczyna się od pytania: do czego to ma służyć i dla kogo. Forma powinna wynikać z funkcji — krzesło musi być wygodne, a dopiero potem ładne.

Do sztuki użytkowej należy też grafika projektowa: znaki, logo, plakaty, okładki. Dobry znak jest prosty, czytelny nawet w małym rozmiarze i zapada w pamięć.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Modernistyczny budynek szkoły
Bauhaus — szkoła, która połączyła sztukę z użytkowością (Autor: Spyrosdrakopoulos, CC BY-SA 4.0, źródło)

Ważne daty

Ważne postacie

Pojęcia

Co to sztuka użytkowa?
Przedmioty, które mają służyć i dobrze wyglądać.
Podaj przykłady sztuki użytkowej.
Meble, naczynia, ubrania, plakaty, opakowania.
Co to funkcja przedmiotu?
To, do czego przedmiot służy.
Co znaczy, że forma wynika z funkcji?
Wygląd wynika z tego, do czego przedmiot ma służyć.
Co to ergonomia?
Dopasowanie przedmiotu do ciała i potrzeb człowieka.
Jaki jest dobry znak graficzny?
Prosty, czytelny w małym rozmiarze, łatwy do zapamiętania.
Od czego zaczyna się projektowanie?
Od pytania: do czego i dla kogo.
Czy plakat należy do sztuki użytkowej?
Tak — ma przekazywać informację i przyciągać wzrok.
Co znaczy słowo design?
Projektowanie.
Jakie dwa zadania ma opakowanie?
Chronić produkt i zachęcać do kupna.
Czym różni się rzeźba od krzesła?
Rzeźba nie musi pełnić funkcji użytkowej.
Czy ładne, ale niewygodne krzesło to dobry projekt?
Nie — funkcja i forma muszą działać razem.

Sprawdź się

1. Sztuka użytkowa to…

  1. Tylko obrazy w muzeum
  2. Przedmioty służące i piękne
  3. Wyłącznie rzeźby
  4. Wyłącznie budynki
Pokaż odpowiedź

B. Przedmioty służące i piękne — Łączy funkcję z estetyką.

2. Ergonomia dotyczy…

  1. Ceny przedmiotu
  2. Dopasowania do człowieka
  3. Rodzaju farby
  4. Wielkości kartki
Pokaż odpowiedź

B. Dopasowania do człowieka — Ergonomia to dopasowanie do ciała i potrzeb.

3. Dobre logo pozostaje czytelne…

  1. Tylko na billboardzie
  2. Nawet w bardzo małym rozmiarze
  3. Wyłącznie w kolorze
  4. Tylko na białym tle
Pokaż odpowiedź

B. Nawet w bardzo małym rozmiarze — Dlatego znaki projektuje się prosto.

4. W sztuce użytkowej forma i funkcja…

  1. Wykluczają się
  2. Muszą działać razem
  3. Nie mają znaczenia
  4. Są zawsze sprzeczne
Pokaż odpowiedź

B. Muszą działać razem — Dobry projekt godzi wygodę z wyglądem.

5. Wzornictwo przemysłowe dotyczy przedmiotów:

  1. produkowanych masowo
  2. wykonanych w jednym egzemplarzu
  3. wyłącznie muzealnych
  4. zabytkowych
Pokaż odpowiedź

A. produkowanych masowo — Projekt powtarza się w tysiącach sztuk.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami