Sztuka użytkowa i design
Plastyka, klasa 6 · Wiedza o sztuce
Najważniejsze w skrócie
Sztuka użytkowa to przedmioty, które mają służyć i jednocześnie dobrze wyglądać: meble, naczynia, ubrania, opakowania, plakaty, strony internetowe.
Projektowanie zaczyna się od pytania: do czego to ma służyć i dla kogo. Forma powinna wynikać z funkcji — krzesło musi być wygodne, a dopiero potem ładne.
Do sztuki użytkowej należy też grafika projektowa: znaki, logo, plakaty, okładki. Dobry znak jest prosty, czytelny nawet w małym rozmiarze i zapada w pamięć.

Ważne daty
- Sztuka użytkowa — przedmioty codzienne i piękne
- Funkcja — do czego przedmiot służy
- Forma — jak przedmiot wygląda
- Dobry znak — prosty, czytelny, pamiętny
- Ergonomia — dopasowanie do człowieka
Ważne postacie
- Meble — forma wynika z funkcji
- Naczynia — ceramika użytkowa
- Plakat — grafika projektowa
- Logo — znak firmy lub instytucji
Pojęcia
- Co to sztuka użytkowa?
- Przedmioty, które mają służyć i dobrze wyglądać.
- Podaj przykłady sztuki użytkowej.
- Meble, naczynia, ubrania, plakaty, opakowania.
- Co to funkcja przedmiotu?
- To, do czego przedmiot służy.
- Co znaczy, że forma wynika z funkcji?
- Wygląd wynika z tego, do czego przedmiot ma służyć.
- Co to ergonomia?
- Dopasowanie przedmiotu do ciała i potrzeb człowieka.
- Jaki jest dobry znak graficzny?
- Prosty, czytelny w małym rozmiarze, łatwy do zapamiętania.
- Od czego zaczyna się projektowanie?
- Od pytania: do czego i dla kogo.
- Czy plakat należy do sztuki użytkowej?
- Tak — ma przekazywać informację i przyciągać wzrok.
- Co znaczy słowo design?
- Projektowanie.
- Jakie dwa zadania ma opakowanie?
- Chronić produkt i zachęcać do kupna.
- Czym różni się rzeźba od krzesła?
- Rzeźba nie musi pełnić funkcji użytkowej.
- Czy ładne, ale niewygodne krzesło to dobry projekt?
- Nie — funkcja i forma muszą działać razem.
Sprawdź się
1. Sztuka użytkowa to…
- Tylko obrazy w muzeum
- Przedmioty służące i piękne
- Wyłącznie rzeźby
- Wyłącznie budynki
Pokaż odpowiedź
B. Przedmioty służące i piękne — Łączy funkcję z estetyką.
2. Ergonomia dotyczy…
- Ceny przedmiotu
- Dopasowania do człowieka
- Rodzaju farby
- Wielkości kartki
Pokaż odpowiedź
B. Dopasowania do człowieka — Ergonomia to dopasowanie do ciała i potrzeb.
3. Dobre logo pozostaje czytelne…
- Tylko na billboardzie
- Nawet w bardzo małym rozmiarze
- Wyłącznie w kolorze
- Tylko na białym tle
Pokaż odpowiedź
B. Nawet w bardzo małym rozmiarze — Dlatego znaki projektuje się prosto.
4. W sztuce użytkowej forma i funkcja…
- Wykluczają się
- Muszą działać razem
- Nie mają znaczenia
- Są zawsze sprzeczne
Pokaż odpowiedź
B. Muszą działać razem — Dobry projekt godzi wygodę z wyglądem.
5. Wzornictwo przemysłowe dotyczy przedmiotów:
- produkowanych masowo
- wykonanych w jednym egzemplarzu
- wyłącznie muzealnych
- zabytkowych
Pokaż odpowiedź
A. produkowanych masowo — Projekt powtarza się w tysiącach sztuk.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami