Gotyk — sztuka strzelista

Gotyk to styl w architekturze i sztuce XIII–XV wieku, rozpoznawalny po ostrołukowych oknach, wysokich wieżach i wielkich, kolorowych witrażach.

Konstrukcja gotycka opiera się na sklepieniu krzyżowo-żebrowym i systemie przypór, które przenoszą ciężar dachu na zewnątrz — dzięki temu mury mogły być cieńsze, a okna większe niż w stylu romańskim.

W Polsce gotyk widać m.in. w kościołach Krakowa i Torunia, budowanych z charakterystycznej czerwonej cegły, bo kamień był tu rzadszy niż w Europie Zachodniej.

• XIII–XV wiek — epoka gotyku
• Łuk ostry — podstawowy element gotyckiej architektury
• Sklepienie krzyżowo-żebrowe — konstrukcja rozkładająca ciężar
• Przypora — wzmacnia mur z zewnątrz
• Gotyk ceglany — typowy dla Polski i północnej Europy

• Katedra gotycka — strzelista, z witrażami
• Łuk ostry — podstawowy element konstrukcji
• Przypora — wzmacnia mur z zewnątrz
• Cegła — typowy materiał gotyku polskiego

W jakim wieku rozwijał się gotyk?

W XIII–XV wieku.

Jaki łuk jest charakterystyczny dla gotyku?

Łuk ostry.

Jakie sklepienie stosowano w gotyku?

Sklepienie krzyżowo-żebrowe.

Do czego służy przypora?

Wzmacnia mur z zewnątrz, przenosząc ciężar sklepienia.

Dlaczego gotyckie okna mogły być większe niż romańskie?

Bo przypory przejęły część ciężaru muru.

Z jakiego materiału budowano gotyk w Polsce?

Głównie z czerwonej cegły.

Wymień polskie miasto znane z zabytków gotyckich.

Kraków lub Toruń.

Co charakterystyczne widać w oknach katedr gotyckich?

Wielkie, kolorowe witraże.

Jak żebra sklepienia gotyckiego działają na konstrukcję?

Przenoszą ciężar na filary, odciążając ścianę.

Jak nazywamy polską odmianę gotyku budowaną z cegły?

Gotyk ceglany.

Który styl poprzedzał gotyk?

Romański.

Podaj gotycki kościół w Krakowie.

Kościół Mariacki.

1. Gotyk rozwijał się w…

1. XI–XII wieku
2. XIII–XV wieku
3. XVI–XVII wieku
4. XX wieku

2. Dzięki przyporom gotyckie okna mogły być…

1. Mniejsze niż w romanizmie
2. Większe niż w romanizmie
3. Zamurowane całkowicie
4. Bez znaczenia dla wielkości

3. Żebra sklepienia gotyckiego…

1. Są tylko ozdobą
2. Przenoszą ciężar na filary
3. Podtrzymują dach
4. Zamykają okna

4. Kościół Mariacki w Krakowie to przykład…

1. Baroku
2. Gotyku
3. Renesansu
4. Klasycyzmu

5. Łuk przyporowy służy do:

1. przeniesienia nacisku sklepienia poza mur
2. zdobienia wnętrza
3. podtrzymania podłogi
4. zamknięcia okna