Grzyby i porosty
Przyroda, klasa 4 · Środowiska życia
Najważniejsze w skrócie
Grzyby nie są ani roślinami, ani zwierzętami — tworzą osobne królestwo. Nie mają chlorofilu, więc nie potrafią same wytworzyć pokarmu ze światła. Pobierają go z martwych szczątków albo od żywych organizmów.
Grzyb, który zbieramy w lesie, to tylko owocnik — widoczna część z kapeluszem i trzonem. Główna część grzyba, czyli grzybnia, rośnie ukryta w ściółce albo w drewnie i wygląda jak sieć białych nitek. Grzyby rozmnażają się zarodnikami.
Porosty to niezwykłe organizmy: grzyb i glon żyjące razem jak jedna całość. Rosną na korze drzew i kamieniach, ale tylko tam, gdzie powietrze jest czyste — dlatego przyrodnicy sprawdzają dzięki nim, czy w okolicy nie ma smogu.

Pojęcia
- Do jakiego królestwa należą grzyby?
- Do osobnego królestwa grzybów — nie są roślinami ani zwierzętami.
- Z jakich części zbudowany jest grzyb kapeluszowy?
- Z grzybni ukrytej w podłożu i owocnika z kapeluszem oraz trzonem.
- Co to jest grzybnia?
- Sieć cienkich nitek rosnąca w ściółce, glebie lub drewnie.
- Czym rozmnażają się grzyby?
- Zarodnikami, które powstają pod kapeluszem.
- Dlaczego grzyby nie wytwarzają własnego pokarmu?
- Nie mają chlorofilu, więc nie przeprowadzają fotosyntezy.
- Podaj trzy grzyby jadalne.
- Borowik, kurka i maślak.
- Jaki grzyb jest w Polsce najgroźniejszy?
- Muchomor sromotnikowy — silnie trujący.
- Gdzie najczęściej rosną grzyby leśne?
- W wilgotnej ściółce, często w pobliżu określonych gatunków drzew.
- Z czego składa się porost?
- Z grzyba i glonu żyjących razem.
- Dlaczego porosty nazywamy wskaźnikami czystości powietrza?
- Rosną tylko tam, gdzie powietrze nie jest zanieczyszczone.
- Czym jest pleśń na chlebie?
- Grzybem, który rozwinął się na wilgotnym pokarmie.
- Jak bezpiecznie zbierać grzyby?
- Tylko te dobrze znane, wkładając je do wiklinowego koszyka.
Sprawdź się
1. Grzyby należą do:
- osobnego królestwa grzybów
- królestwa roślin
- królestwa zwierząt
- świata minerałów
Pokaż odpowiedź
A. osobnego królestwa grzybów — Grzyby tworzą własne królestwo — nie są ani roślinami, ani zwierzętami.
2. Grzyby rozmnażają się przez:
- zarodniki
- nasiona
- cebulki
- pestki
Pokaż odpowiedź
A. zarodniki — Zarodniki powstają pod kapeluszem i roznosi je wiatr.
3. Grzyby najlepiej rosną, gdy w lesie jest:
- ciepło i wilgotno
- mroźno i sucho
- gorąco i sucho
- wietrznie i mroźno
Pokaż odpowiedź
A. ciepło i wilgotno — Po ciepłym deszczu grzybnia szybko wypuszcza owocniki.
4. Pleśń na chlebie to:
- grzyb
- bakteria
- roślina
- porost
Pokaż odpowiedź
A. grzyb — Pleśnie to grzyby rozwijające się na wilgotnym pokarmie.
5. Rozkładając martwe szczątki, grzyby pełnią w lesie rolę:
- sprzątaczy przyrody
- drapieżników
- roślin zielonych
- producentów tlenu
Pokaż odpowiedź
A. sprzątaczy przyrody — Grzyby rozkładają liście i drewno, tworząc próchnicę.
Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.
▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami