Grzyby i porosty

Przyroda, klasa 4 · Środowiska życia

Najważniejsze w skrócie

Grzyby nie są ani roślinami, ani zwierzętami — tworzą osobne królestwo. Nie mają chlorofilu, więc nie potrafią same wytworzyć pokarmu ze światła. Pobierają go z martwych szczątków albo od żywych organizmów.

Grzyb, który zbieramy w lesie, to tylko owocnik — widoczna część z kapeluszem i trzonem. Główna część grzyba, czyli grzybnia, rośnie ukryta w ściółce albo w drewnie i wygląda jak sieć białych nitek. Grzyby rozmnażają się zarodnikami.

Porosty to niezwykłe organizmy: grzyb i glon żyjące razem jak jedna całość. Rosną na korze drzew i kamieniach, ale tylko tam, gdzie powietrze jest czyste — dlatego przyrodnicy sprawdzają dzięki nim, czy w okolicy nie ma smogu.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Borowik szlachetny w lesie
Borowik szlachetny (Autor: Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, źródło)

Pojęcia

Do jakiego królestwa należą grzyby?
Do osobnego królestwa grzybów — nie są roślinami ani zwierzętami.
Z jakich części zbudowany jest grzyb kapeluszowy?
Z grzybni ukrytej w podłożu i owocnika z kapeluszem oraz trzonem.
Co to jest grzybnia?
Sieć cienkich nitek rosnąca w ściółce, glebie lub drewnie.
Czym rozmnażają się grzyby?
Zarodnikami, które powstają pod kapeluszem.
Dlaczego grzyby nie wytwarzają własnego pokarmu?
Nie mają chlorofilu, więc nie przeprowadzają fotosyntezy.
Podaj trzy grzyby jadalne.
Borowik, kurka i maślak.
Jaki grzyb jest w Polsce najgroźniejszy?
Muchomor sromotnikowy — silnie trujący.
Gdzie najczęściej rosną grzyby leśne?
W wilgotnej ściółce, często w pobliżu określonych gatunków drzew.
Z czego składa się porost?
Z grzyba i glonu żyjących razem.
Dlaczego porosty nazywamy wskaźnikami czystości powietrza?
Rosną tylko tam, gdzie powietrze nie jest zanieczyszczone.
Czym jest pleśń na chlebie?
Grzybem, który rozwinął się na wilgotnym pokarmie.
Jak bezpiecznie zbierać grzyby?
Tylko te dobrze znane, wkładając je do wiklinowego koszyka.

Sprawdź się

1. Grzyby należą do:

  1. osobnego królestwa grzybów
  2. królestwa roślin
  3. królestwa zwierząt
  4. świata minerałów
Pokaż odpowiedź

A. osobnego królestwa grzybów — Grzyby tworzą własne królestwo — nie są ani roślinami, ani zwierzętami.

2. Grzyby rozmnażają się przez:

  1. zarodniki
  2. nasiona
  3. cebulki
  4. pestki
Pokaż odpowiedź

A. zarodniki — Zarodniki powstają pod kapeluszem i roznosi je wiatr.

3. Grzyby najlepiej rosną, gdy w lesie jest:

  1. ciepło i wilgotno
  2. mroźno i sucho
  3. gorąco i sucho
  4. wietrznie i mroźno
Pokaż odpowiedź

A. ciepło i wilgotno — Po ciepłym deszczu grzybnia szybko wypuszcza owocniki.

4. Pleśń na chlebie to:

  1. grzyb
  2. bakteria
  3. roślina
  4. porost
Pokaż odpowiedź

A. grzyb — Pleśnie to grzyby rozwijające się na wilgotnym pokarmie.

5. Rozkładając martwe szczątki, grzyby pełnią w lesie rolę:

  1. sprzątaczy przyrody
  2. drapieżników
  3. roślin zielonych
  4. producentów tlenu
Pokaż odpowiedź

A. sprzątaczy przyrody — Grzyby rozkładają liście i drewno, tworząc próchnicę.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami