Powietrze wokół nas

Przyroda, klasa 4 · Zjawiska atmosferyczne

Najważniejsze w skrócie

Powietrze to mieszanina gazów otaczająca Ziemię. Najwięcej jest w nim azotu — około 78%, tlenu jest około 21%, a resztę stanowią inne gazy, m.in. dwutlenek węgla i para wodna. Powietrza nie widzimy, ale czujemy je jako wiatr i możemy sprawdzić jego obecność, zanurzając pustą szklankę w wodzie.

Tlen jest potrzebny do oddychania i do palenia się. Rośliny w świetle wytwarzają tlen i pochłaniają dwutlenek węgla, dlatego drzewa i lasy nazywamy zielonymi płucami. Zanieczyszczone powietrze — dymy z kominów, spaliny, smog — szkodzi ludziom, zwierzętom i roślinom.

Powietrze ogrzane jest lżejsze i unosi się do góry, a zimne opada. Z takich ruchów powietrza powstaje wiatr. Wiatr mierzymy wiatromierzem, a jego kierunek wskazuje wiatrowskaz.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami
Białe chmury kłębiaste na błękitnym niebie
Chmury kłębiaste (cumulus) (Autor: Dwindrim ( talk · contribs ), CC BY-SA 1.0, źródło)

Pojęcia

Czym jest powietrze?
Mieszaniną gazów otaczającą Ziemię.
Jakiego gazu jest w powietrzu najwięcej?
Azotu — około 78%.
Ile tlenu jest w powietrzu?
Około 21%.
Do czego potrzebny jest tlen?
Do oddychania i do palenia się.
Który gaz pochłaniają rośliny?
Dwutlenek węgla.
Dlaczego lasy nazywamy zielonymi płucami?
Bo wytwarzają tlen i oczyszczają powietrze.
Co to jest wiatr?
Ruch powietrza z miejsca chłodniejszego do cieplejszego.
Czym mierzymy siłę wiatru?
Wiatromierzem (anemometrem).
Co wskazuje wiatrowskaz?
Kierunek, z którego wieje wiatr.
Co to jest smog?
Mieszanina dymu i mgły — zanieczyszczone powietrze.
Które powietrze unosi się do góry?
Ciepłe — jest lżejsze od zimnego.
Jak sprawdzić, że w pustej szklance jest powietrze?
Zanurzyć ją dnem do góry — woda nie wejdzie do środka.

Sprawdź się

1. Jakiego gazu jest w powietrzu najwięcej?

  1. tlenu
  2. azotu
  3. dwutlenku węgla
  4. pary wodnej
Pokaż odpowiedź

B. azotu — Azot stanowi około 78% powietrza.

2. Który gaz pochłaniają rośliny w świetle?

  1. tlen
  2. azot
  3. dwutlenek węgla
  4. parę wodną
Pokaż odpowiedź

C. dwutlenek węgla — Rośliny pochłaniają dwutlenek węgla, a oddają tlen.

3. Powietrze ciepłe w stosunku do zimnego jest:

  1. cięższe
  2. lżejsze
  3. takie samo
  4. gęstsze
Pokaż odpowiedź

B. lżejsze — Dlatego ciepłe powietrze unosi się do góry.

4. Powietrza NIE można:

  1. poczuć jako wiatr
  2. zobaczyć gołym okiem
  3. zbadać doświadczalnie
  4. zanieczyścić
Pokaż odpowiedź

B. zobaczyć gołym okiem — Powietrze jest bezbarwne i przezroczyste.

5. Para wodna w powietrzu decyduje o:

  1. kolorze nieba
  2. wilgotności
  3. sile grawitacji
  4. kierunku północy
Pokaż odpowiedź

B. wilgotności — Im więcej pary, tym powietrze wilgotniejsze.

Więcej pytań — razem 50 fiszek, pytań i zdań prawda/fałsz — czeka w ćwiczeniach.

▶ Ćwicz ten temat fiszki, quiz i prawda/fałsz — z wynikiem i powtórkami